ISANG JEEPNEY DRIVER ANG KINILABUTAN DAHIL LAGING MAY NAG-IIWAN NG BAYAD NA BARYA NA NAKABALOT SA PAPEL SA PINAKADULONG UPUAN TUWING HATINGGABI KAHIT WALA SIYANG PASAHERO KAYA NAG-ABANG SIYA UPANG HULIHIN ANG MULTONG ITO

Malamig ang simoy ng hangin sa kahabaan ng Sumulong Highway sa Antipolo. Alas-dos na ng madaling araw, at pa-garahe na si Mang Carding. Pagod na ang kanyang buong katawan mula sa pamamasada ng jeep, at gusto na lamang niyang umuwi upang matulog. Ngunit bago niya patayin ang makina, ugali na niyang silipin ang likuran ng jeep upang maglinis ng mga naiwang kalat ng mga pasahero.

Nang itapat niya ang kanyang flashlight sa pinakadulong upuan, may nakita siyang isang maliit na bagay. Isang pirasong papel na nakatupi nang maayos. Nang buksan niya ito, naglalaman ito ng mga lumang barya—dalawang beinte-singko sentimos at isang lumang pisong may mukha ni Jose Rizal. Eksaktong pamasahe noong dekada otsenta.

Kinilabutan si Mang Carding. Ito na ang ikatlong sunod na gabi na nakita niya ang ganitong pambalot sa parehong pwesto. Ang nakapagtataka, wala siyang naaalalang sumakay na pasahero sa huling byahe niya. Mula sa terminal sa Cubao hanggang sa Antipolo, mag-isa lamang siya.

“May sumasakay bang hindi nakikita?” tanong ng matanda sa sarili habang pinapagpagan ang kanyang braso dahil sa tumatayong balahibo.

Kinabukasan, sa terminal, ikinuwento niya ito sa mga kapwa tsuper. Nagtawanan ang ilan, ngunit may mga nagsabing baka multo ng isang pasaherong naaksidente noon sa highway ang nagbabayad. Pinayuhan siyang maglagay ng bawang at asin sa dashboard. Ngunit hindi mapamahiing tao si Mang Carding. Gusto niyang gamitin ang lohika. Gusto niyang malutas ang misteryong ito.

Kinagabihan, naghanda siya. Naglagay siya ng karagdagang maliit na salamin sa itaas ng kanyang ulo upang kitang-kita niya ang buong kahabaan ng upuan sa likod. Pagsapit ng ala-una ng madaling araw, pinaharurot niya ang jeep mula sa terminal pabalik ng Antipolo. Wala siyang sakay. Tahimik ang kalsada at tanging ang ugong lang ng makina ang maririnig.

Nang huminto siya sa isang madilim na intersection malapit sa isang lumang pabrika na matagal nang sarado, nakita niya mula sa salamin ang isang dahan-dahang pag-akyat ng isang anino.



Pinigilan ni Mang Carding ang kanyang hininga. Hindi ito multo. Isa itong matandang babae, nakasuot ng lumang bistida at may dalang maliit na bag na yari sa abaca. Umupo ang matanda sa pinakadulo. Hindi ito nagsalita. Tahimik lang itong nakatingin sa labas.

Bumilis ang tibok ng puso ng tsuper. Paano nakasakay ang matandang ito nang hindi niya namalayan sa mga nakaraang gabi? Marahil ay sumasabay ito sa paghinto niya sa stoplight, napakabilis ngunit napakatahimik.

Ipinagpatuloy niya ang pagmamaneho. Pagkaraan ng ilang kilometro, sa tapat ng isang tahimik na subdivision, kumatok ang matanda sa bubong. “Para sa tabi, Arturo.”

Kumunot ang noo ni Mang Carding. Arturo? Huminto siya. Nang bumaba ang matanda, mabilis na lumabas si Mang Carding upang sundan ito. Nakita niyang iniwan nga nito ang nakatuping papel sa upuan.

“Lola! Sandali lang po!” tawag ni Mang Carding.

Lumingon ang matanda. Ngumiti ito nang napakatamis. “Salamat sa pagsundo, Arturo. Ang haba ng shift ko sa pabrika ngayon. Pagod na pagod ang mga kamay ko sa pananahi.”

Lalong naguluhan si Mang Carding. “Lola, hindi po Arturo ang pangalan ko. Carding po. At sarado na po ang pabrika dyan sa baba, halos dalawampung taon na.”

Bago pa man makasagot ang matanda, isang kotseng nagmamadali ang huminto sa kanilang gilid. Bumaba ang isang babaeng nasa kwarenta anyos, umiiyak at halatang natataranta.

“Mama! Diyos ko, nandito ka lang pala!” Niyakap ng babae ang matanda. Tumingin ito kay Mang Carding, bakas ang labis na paghingi ng tawad. “Pasensya na po, Manong. Nakalabas po ulit siya ng gate namin habang tulog kami.”

“Ano bang nangyayari, Misis?” nagtatakang tanong ng tsuper.

Huminga nang malalim ang ginang. “May matinding dementia po ang Mama ko. Ang tingin niya sa kasalukuyan ay taong 1985. Noon po kasi, nagtatrabaho siya sa pabrika ng tela sa ibaba. Ang Tatay ko po, si Arturo, ay isang jeepney driver. Gabi-gabi, sinusundo ng Tatay ko si Mama sa pabrika at inihahatid dito sa bahay. Namatay na po ang Tatay ko sampung taon na ang nakalipas. Ngunit sa isip ni Mama, buhay pa siya. Kaya tuwing madaling araw, tinatakasan niya kami, naglalakad papunta sa lumang pabrika, at sumasakay sa unang jeep na hihinto doon, sa pag-aakalang ang Tatay ko ang nagmamaneho.”

Tiningnan ni Mang Carding ang matanda, na ngayon ay tahimik na hinahaplos ang buhok ng kanyang anak. Bumagsak ang balikat ng tsuper. Ang inakala niyang nakakatakot na multong nagpaparamdam sa kanyang byahe ay isa pa lang kaluluwang nabubuhay sa alaala ng labis na pagmamahal. Ang mga baryang nakabalot sa papel ay ang eksaktong pamasahe noon na palaging itinatago ng matanda para ibigay sa asawa nito bilang lambing at suporta.

Nawala ang pagod at takot sa sistema ni Mang Carding. Pinalitan ito ng matinding kirot sa dibdib. Minsan, ang mga misteryo sa dilim ay hindi mga ligaw na kaluluwa na gustong manakit. Minsan, sila ay mga taong naghahanap lamang ng daan pabalik sa panahong sila ay buo at masaya.

Mula sa gabing iyon, hindi na muling nakita ni Mang Carding ang matanda sa kanyang jeep. Ngunit itinago niya ang nakabalot na barya sa kanyang dashboard. Nagsilbi itong paalala sa kanyang mga madaling araw na byahe na sa bawat kalsadang madilim, may naghihintay na kwento ng tapat na pag-ibig na kailanman ay hindi mabubura ng panahon o ng sakit