Sa panahon ngayon, tila napakabilis na ng takbo ng buhay, at kasabay nito ay ang mabilis ding pagbabago sa ating mga relasyon. Marami sa atin ang nagtatanong kung bakit nga ba biglang nanlalamig ang isang pagsasama na dati ay punong-puno ng init at pagmamahal. Madalas tayong mapaisip kung saan tayo nagkulang o kung ano ang nangyari sa mga pangakong binitawan sa harap ng altar. Ngunit, may isang video na kumakalat ngayon online na tila may hawak ng susi sa matagal nang katanungan ng marami, lalo na ng mga kalalakihan. Ito ay tungkol sa isang matalinong payo mula sa isang 92-anyos na lola na nagbukas ng mata ng marami tungkol sa tunay na kahulugan ng intimasya. Hindi ito tungkol sa mga regalong mamahalin o sa galing sa kama, kundi sa isang bagay na madalas ay nakakaligtaan ng karamihan sa paglipas ng panahon.

Ayon kay Dr. Emmanuel del Cruz, isang espesyalista sa pangangalaga ng mga nakatatanda, madalas niyang marinig ang mga hinaing ng mga mag-asawa na matagal nang nagsasama. Sa kanyang mahabang karanasan, napansin niya na mayroong isang pattern kung bakit nawawala ang init ng pagmamahalan. Isang kwento ang tumatak sa kanya, ang kwento ni Lola Corazon, isang 92-anyos na babae na nagbigay ng napaka-simple ngunit napaka-lalim na payo. Ang sabi niya, ang isang babae ay ibinibigay ang kanyang buong puso at pagkatao kapag nararamdaman niyang siya ay minamahal, pinoprotektahan, at ligtas ang kanyang damdamin. Tila napakadaling pakinggan, hindi ba? Pero kung susuriin nating mabuti, ito ang madalas na nawawala sa mga relasyon kapag nasanay na tayo sa presensya ng isa’t isa.

Isipin niyo na lang ang kwento ni Mang Cardo at Aling Nena na mahigit tatlong dekada nang kasal. Sa simula, napakasaya nila, puno ng lambingan at tawanan ang kanilang tahanan. Pero habang tumatagal, unti-unting nawala ang mga maliliit na bagay. Hindi na sila nagkakausap ng masinsinan, at ang dating mainit na pagsasama ay napalitan ng katahimikan. Akala ni Mang Cardo ayos lang ang lahat dahil wala namang malaking away na nangyayari. Ang hindi niya alam, ang unti-unting paglayo ni Aling Nena ay dahil sa kakulangan ng emosyonal na koneksyon. Ito ang tinatawag na “silent killer” ng mga relasyon — ang pag-aakalang sapat na ang pagiging “nandiyan lang” para mapanatili ang pag-ibig.

Maraming mga lalaki ang nag-iisip na basta’t nagbibigay sila ng pera, pagkain, at bubong sa ulo ng pamilya ay sapat na iyon. Ito ay isang malaking pagkakamali na itinuro sa atin ng video. Ang sabi nga sa talakayan, ang emosyonal na koneksyon ay hindi isang bonus lamang sa relasyon; ito ang pundasyon ng lahat. Kapag ang isang babae ay nakaramdam na hindi siya pinapahalagahan o hindi pinapakinggan, kusa siyang lumalayo. Hindi ito dahil sa ayaw na niya, kundi dahil pagod na ang kanyang puso na maghintay ng atensyon at pagmamahal na dati ay ibinibigay naman sa kanya nang kusa.

Nakakaantig ang kwento ni Mang Andres, isa pang mister na nakapanayam. Umamin siya na parang naging magkasama na lang sila sa bahay ng kanyang misis, at wala na yung dating kilig. Nang tanungin siya kung kailan siya huling gumawa ng bagay na nagparamdam sa asawa niya na espesyal ito, natahimik siya. Doon niya na-realize na siya pala ang nagkulang. Hindi sa pagmamahal, kundi sa pagpaparamdam ng pagmamahal na iyon. Nang simulan niyang ibalik ang mga simpleng gestures — ang pakikinig, ang pagtulong sa gawaing bahay nang walang hinihintay na kapalit — unti-unting bumalik ang ngiti ng kanyang asawa.

Ito ang patunay na hindi pa huli ang lahat para sa mga relasyong tila nanlalamig na. Ang sabi ng 92-anyos na si Lola Corazon, hindi tumatanda ang puso. Ang pangangailangan natin na maramdaman na tayo ay mahalaga at inaalagaan ay walang pinipiling edad. Kaya naman, malaking pagkakamali ang isipin na ang intimasya ay para lang sa mga bata o sa mga bagong kasal. Sa katunayan, mas kailangan ito habang tumatagal ang pagsasama dahil dito nasusubok ang tibay ng inyong ugnayan.

Isa pang mahalagang punto na tinalakay ay ang pagkakaiba ng pananaw ng lalaki at babae pagdating sa intimasya. Para sa maraming kalalakihan, ang intimasya ay madalas na pisikal. Pero para sa mga kababaihan, ang pisikal na aspeto ay resulta lamang ng magandang emosyonal na ugnayan. Kapag maayos ang usapan, kapag nararamdaman niyang pinakikinggan siya, doon siya nagiging bukas sa pisikal na lambingan. Ito ang sikretong hindi alam ng karamihan. Akala nila, kailangan nilang magpagwapo o uminom ng kung anu-anong gamot para bumalik ang init. Ang totoo, kailangan lang nilang matutong makinig ulit.

Naalala niyo ba noong nanliligaw pa lang kayo? Di ba’t handa kayong makinig sa bawat kwento niya, kahit paulit-ulit pa ito? Di ba’t napapansin niyo kahit ang pinakamaliit na pagbabago sa kanyang itsura? Iyon ang hinahanap-hanap ng mga kababaihan. Ang atensyon na iyon ang nagpaparamdam sa kanila na sila ay “desirable” o kanais-nais. Kapag nawala iyon, pakiramdam nila ay naging invisible na sila sa inyong paningin. At iyon ang pinakamasakit na pakiramdam sa isang relasyon — ang maging magkasama kayo sa iisang kwarto pero parang ang layo-layo niyo sa isa’t isa.

Ang payo ng lola ay nagsisilbing gising sa lahat. Hindi kailangan ng engrandeng regalo o bakasyon para maayos ang relasyon. Ang kailangan ay ang “consistency” o ang pagiging palagian sa maliliit na bagay. Ang pagtimpla ng kape sa umaga, ang paghawak ng kamay habang nanonood ng TV, ang pagtanong ng “Kamusta ang araw mo?” at totoong pakikinig sa sagot — ito ang mga bagay na nagpupuno sa “emotional bank account” ng isang tao. Kapag puno ang bank account na ito, mas madaling patawarin ang mga maliliit na pagkakamali at mas matibay ang pundasyon ng pagsasama.

Napaka-gandang isipin ang sinabi ni Lolo Ernesto sa video. Sabi niya, ang pinakamagandang intimasya na naranasan nila ng kanyang asawa na si Lola Flora ay nangyari noong matanda na sila. Bakit kamo? Dahil sa wakas ay naintindihan na niya kung ano talaga ang kailangan ng kanyang asawa. Hindi na siya nakafocus sa kanyang performance o sa kanyang itsura. Nakafocus na siya sa pagpaparamdam kay Lola Flora na siya ang pinaka-magandang babae sa mundo para sa kanya. At dahil doon, bumalik ang init ng kanilang pagmamahalan na higit pa sa noong sila ay bata pa.

Nakakabukas ng isipan ang ganitong mga kwento dahil pinapakita nito na ang pag-ibig ay isang “skill” na kailangang pag-aralan araw-araw. Hindi porke’t kasal na kayo ay tapos na ang trabaho. Sa katunayan, doon pa lang nagsisimula ang tunay na hamon. Ang hamon na panatilihing buhay ang apoy sa kabila ng mga problema, stress sa trabaho, at pag-aalaga sa mga anak. Ang video na ito ay paalala na ang tunay na lalaki ay hindi lang basta provider, kundi isang partner na marunong mag-alaga ng damdamin ng kanyang asawa.

Sa panahon ngayon na tila disposable na ang lahat, pati ang mga relasyon, napaka-refreshing makarinig ng ganitong payo mula sa mga taong napatunayan na ang “forever.” Sila ang buhay na patunay na posible ang pangmatagalang pag-ibig kung pareho kayong handang magtrabaho para dito. Hindi ito magic. Hindi ito swerte. Ito ay resulta ng araw-araw na pagpili na mahalin ang iyong kapareha, hindi lang sa salita kundi sa gawa.

Sinasabi rin sa video na ang pakikinig ay isang uri ng pagmamahal. Maraming beses, kapag nagkukwento ang ating mga asawa, ang iniisip agad natin ay solusyon. Gusto nating ayusin ang problema nila. Pero madalas, hindi naman nila kailangan ng solusyon. Kailangan lang nila ng taong makikinig at magsasabing, “Naiintindihan kita.” Ang pakiramdam na ikaw ay nauunawaan ay isa sa pinaka-makapangyarihang emosyon na maaaring maramdaman ng isang tao. Ito ang nagbibigay ng seguridad at kapanatagan.

Isipin niyo ang epekto nito sa ating mga tahanan. Kung mas maraming mag-asawa ang susunod sa payong ito, mas maraming pamilya ang magiging masaya at matatag. Ang mga bata ay lalaki na nakikita ang kanilang mga magulang na nagmamahalan at nirespeto ang isa’t isa. Ito ang pinakamagandang pamana na maibibigay natin sa susunod na henerasyon — ang modelo ng isang malusog at mapagmahal na relasyon. Kaya naman hindi kataka-taka na marami ang nag-share ng video na ito dahil uhaw ang mundo sa ganitong uri ng karunungan.

Ngayon, pag-usapan naman natin ang reaksyon ng mga netizens. Sabog ang comments section ng video at karamihan ay positibo at punong-puno ng emosyon. Isang netizen ang nagkomento, “Grabe, naiyak ako dito. Sana napanood ito ng asawa ko bago kami naghiwalay. Baka sakaling naisalba pa namin ang pamilya namin.” Ramdam mo ang panghihinayang sa kanyang mga salita, na nagpapatunay lang kung gaano kahalaga ang mensaheng ito.

Mayroon ding mga lalaki na nag-tag sa kanilang mga misis at nagsabing, “Mahal, sorry kung nagkulang ako. Babawi ako sayo.” Nakakatuwang makita na may mga taong handang aminin ang kanilang pagkukulang at magbago. Sabi naman ng isa pang netizen, “Ito ang tunay na ‘Couple Goals’. Hindi yung puro travel at OOTD sa Facebook, kundi yung tumanda kayo na magkasama at mahal niyo pa rin ang isa’t isa.” Tunay nga naman, sa huli, hindi ang mga materyal na bagay ang mahalaga kundi ang samahan na binuo niyo sa loob ng mahabang panahon.

Marami rin ang naka-relate sa kwento ni Miguel at Laya. Sabi ng isang commenter, “Parang kami lang ‘to. Ang sipag ng asawa ko, pero parang wala na kaming time sa isa’t isa. Ipapanood ko sa kanya ‘to mamaya.” Ito ang magandang dulot ng social media kapag ginamit sa tama — nagiging daan ito para magising tayo sa katotohanan at gumawa ng aksyon para mapabuti ang ating buhay. Ang simpleng pag-share ng video na ito ay maaaring makapagsalba ng isang relasyon na nasa bingit na ng hiwalayan.

Hindi maikakaila na ang payo ng 92-anyos na lola ay tumutugon sa isang malalim na pangangailangan ng bawat tao — ang mahalin at tanggapin nang buong-buo. Sa mundo na puro na lang husga at kumpetisyon, ang tahanan dapat ang ating santuwaryo. Ito dapat ang lugar kung saan pwede tayong maging mahina, kung saan pwede tayong magkamali, at alam nating may tatanggap pa rin sa atin. At ang susi para mangyari iyon ay ang emosyonal na koneksyon na paulit-ulit na binibigyang-diin sa video.

Huwag nating hayaan na maging huli ang lahat bago tayo kumilos. Gaya ng sinabi sa video, ang pag-ibig ay parang halaman. Kailangan itong didigan araw-araw. Kung pababayaan mo ito, mamamatay ito kusa. Hindi mo pwedeng sisihin ang halaman kung bakit ito nalanta kung hindi mo naman inalagaan. Ganoon din sa relasyon. Kung gusto mong manatiling mainit ang inyong pagsasama, kailangan mong maglaan ng oras, atensyon, at effort.

Isang magandang praktis na itinuro ay ang pagtatanong ng “Ano ang nararamdaman mo?” sa halip na “Ano ang ulam?” pag-uwi ng bahay. Ang simpleng pagbabago sa tanong ay nagpapakita na mas mahalaga sa iyo ang tao kaysa sa serbisyo na binibigay niya. Ipinapaalam nito na interesado ka sa kanyang buhay, sa kanyang mga iniisip, at sa kanyang mga pangarap. Ito ang nagpapatibay ng bond ng mag-asawa na hindi kayang tibagin ng anumang pagsubok.

Nakakamangha na ang karunungan ng nakaraan ay napaka-relevante pa rin sa kasalukuyan. Sa kabila ng teknolohiya at modernong pamumuhay, ang puso ng tao ay hindi nagbabago. Pareho pa rin ang ating mga pangangailangan. Gusto nating marinig. Gusto nating makita. Gusto nating maramdaman na may halaga tayo. At hangga’t hindi natin ito ibinibigay sa ating mga kapareha, patuloy tayong maghahanap ng sagot kung bakit kulang ang ating relasyon.

Kaya sa mga kalalakihan na nagbabasa nito, o kahit sa mga kababaihan, tanggapin niyo ito bilang isang hamon. Subukan niyong gawin ang mga payo ni Lola Corazon sa loob ng isang linggo. Makinig kayo nang masinsinan. Magbigay kayo ng papuri na galing sa puso. Hawakan niyo ang kamay ng inyong asawa habang naglalakad. At tignan niyo kung ano ang magiging epekto nito. Baka magulat kayo na ang dating nanlalamig na relasyon ay biglang mag-alab muli.

Wala namang mawawala kung susubukan, di ba? Sa katunayan, baka ito na ang simula ng pinakamasayang yugto ng inyong buhay mag-asawa. Tandaan natin, ang pinakamagandang regalo na maibibigay natin sa ating partner ay ang ating buong presensya. Hindi kalahati, hindi pira-piraso, kundi buo. Dahil sa huli, ang tunay na sukatan ng tagumpay ng isang relasyon ay hindi kung gaano kayo katagal nagsama, kundi kung gaano kayo naging masaya sa piling ng isa’t isa.

Ang mga kwentong tulad nito ay nagpapaalala sa atin na ang pag-ibig ay isang desisyon. Araw-araw tayong pumipili na mahalin ang taong nasa tabi natin, sa kabila ng kanyang mga kapintasan at kakulangan. At kapag pinili nating maging mabuti, mapagbigay, at maunawain, bumabalik din sa atin ang pagmamahal na iyon ng siksik, liglig, at umaapaw. Ito ang batas ng pag-ibig na napatunayan na ng panahon.

Sana ay magsilbing inspirasyon ang artikulong ito sa lahat ng nagmamahal, nasasaktan, at naghahanap ng sagot. Huwag kayong sumuko sa pag-ibig. Minsan, kailangan lang natin ng kaunting gabay at paalala mula sa mga taong nauna na sa atin. Ang payo ng 92-anyos na lola ay isang kayamanan na dapat nating ingatan at isabuhay. Dahil sa huli, ang pag-ibig ang pinakamahalagang bagay sa mundo.

Ano ang masasabi niyo sa payong ito? Kayo ba ay nakaka-relate sa mga kwento ni Mang Cardo o ni Miguel? Huwag mahiyang mag-share ng inyong karanasan sa comments section. Malay niyo, ang kwento niyo naman ang maging inspirasyon sa iba. I-tag na ang inyong “forever” at sabay niyong panoorin ang video o basahin ang kwentong ito. Dahil ang pag-alam sa totoo ay ang unang hakbang para sa mas masaya at mas matibay na relasyon. Tara na at maghasik ng pagmamahal!