Si Don Alfonso ang kilalang CEO ng isang malaking Advertising Agency sa Makati. Siya ay istrikto, metikuloso, at mahilig sa mga mamahaling bagay. Para sa kanya, ang imahe ay lahat. Ang suot mong relo, ang tatak ng iyong suit, at ang kintab ng iyong sapatos ang basehan niya kung kagalang-galang ka ba o hindi.

Araw ng kanyang ika-60 na kaarawan. Puno ang kanyang opisina ng mga regalo mula sa mga business partners at mayayamang kliyente. May mga nagbigay ng aged whiskey, golf clubs, at mga relong Swiss-made. Nakangiti si Alfonso habang tinitignan ang bundok ng mamahaling regalo sa kanyang sofa.

Maya-maya, kumatok ang kanyang Executive Assistant na si Mateo. Si Mateo ay limang taon nang nagtatrabaho sa kanya. Masipag ito, tapat, at kahit madalas sigawan ni Alfonso kapag mainit ang ulo, hindi ito umaalis.

“Sir, Happy Birthday po,” bati ni Mateo, medyo nahihiya. May dala itong isang kahon na nakabalot sa simpleng brown na papel. Walang ribbon. Walang card na ginto.

“Ano ’yan, Mateo?” tanong ni Alfonso, nakataas ang kilay habang humihithit ng tabako.

“Regalo ko po sana, Sir. Pasensya na po, simple lang,” inabot ni Mateo ang kahon.

Tinanggap ito ni Alfonso nang walang gana. Pinunit niya ang balot. Pagbukas ng kahon, tumambad sa kanya ang isang pares ng Leather Shoes.

Pero hindi ito katulad ng mga Italian leather na suot niya. Ang sapatos ay mukhang luma. Ang kulay ay hindi pantay—may parteng maitim, may parteng mapusyaw na brown. Ang tahi sa gilid ay halatang gawa ng kamay dahil hindi perpekto ang linya. Makapal ang swelas at medyo mabigat.

Napangiwi si Don Alfonso. Para sa kanya, mukha itong sapatos na nabili sa ukay-ukay o napulot lang sa kung saan.

“Mateo,” seryosong sabi ni Alfonso. “Anong klaseng sapatos ito? Ginamit na ba ’to? Bakit ang dumi tignan ng kulay?”

“H-Hindi po, Sir. Bago po ’yan…” nauutal na sagot ni Mateo.

“Alam mo naman ang standard ko, di ba?” putol ni Alfonso. “Hindi ako nagsusuot ng mumurahin. Nakakahiya sa mga kliyente ko kung makikita nilang ganito ang suot ko. Salamat sa effort, pero hindi ko ’to magagamit.”

Sa harap mismo ni Mateo, itinapon ni Don Alfonso ang sapatos sa malaking trash bin sa ilalim ng kanyang mesa.

BLAG.

Parang sinaksak ang puso ni Mateo. Yumuko siya para itago ang pamumuo ng luha sa kanyang mga mata.

“S-Sige po, Sir. Happy Birthday po ulit,” paalam ni Mateo bago mabilis na lumabas ng opisina.

Nang makaalis si Mateo, naiiling na bumalik sa trabaho si Alfonso. “Kakaiba talaga ang mga mahihirap, akala nila pwede na ang ‘pwede na’.”

Ilang oras ang lumipas. Naglilinis si Alfonso ng kanyang mesa bago umuwi. Napansin niya sa trash bin na may isang piraso ng papel na nakaipit sa loob ng sapatos na itinapon niya. Siguro ay resibo o note.

Dahil sa kuryosidad, dinampot niya ang sapatos (gamit ang tissue para hindi madumihan ang kamay niya) at kinuha ang papel.

Binuksan niya ang nakatuping papel. Sulat kamay ito ni Mateo.

Binasa ni Alfonso ang nilalaman:

“Sir Alfonso,

Alam ko pong hindi ito kasing-ganda ng mga Ferragamo ninyo. Pero ito po ang pinakamahalagang bagay na pag-aari ko. Ang sapatos na ito ay ang huling ginawa ng Tatay ko bago siya namatay sa lung cancer noong nakaraang buwan. Isa siyang sapatero sa Marikina sa loob ng 40 years.

Nung nasa ospital siya at naghihingalo, pinilit niyang tapusin ’to kahit nanginginig na ang kamay niya. Sabi ko ibenta na lang namin para pambili ng gamot, pero sabi niya: ‘Hindi, anak. Para ito sa taong mag-aalaga sa’yo kapag wala na ako.’

Kayo po ang taong ’yun, Sir. Nung panahong wala kaming pambayad sa ospital, kayo ang nagbigay ng bonus kahit hindi pa December. Nung namatay si Tatay at naulila ako, hindi niyo ako tinanggal sa trabaho kahit lagi akong lutang. Kayo na po ang tumayong Pangalawang Ama ko. Kaya sa inyo ko po ibinibigay ang huling obra ng Tatay ko. Sana po magustuhan niyo ang tibay niyan, kasing-tibay ng respeto ko sa inyo.”

Natigilan si Don Alfonso.

Bumagsak ang papel sa kanyang mesa.

Naramdaman niya ang panlalamig ng kanyang buong katawan. Ang kanyang mukha ay namutla sa matinding hiya.

Tiningnan niya ulit ang sapatos sa basurahan.

Ngayon, iba na ang nakikita niya. Hindi na ito “pangit” o “luma.” Nakita niya ang bawat tahi na pinaghirapan ng isang amang naghihingalo. Nakita niya ang hindi pantay na kulay bilang sining ng pagmamahal. Ang “basura” sa paningin niya ay ang “kayamanan” pala ni Mateo.

Mabilis na kinuha ni Alfonso ang sapatos mula sa basurahan. Pinunasan niya ito gamit ang kanyang mamahaling handkerchief. Niyakap niya ang sapatos habang tumutulo ang luha sa kanyang mga mata.

“Ang sama ko… Ang sama-sama ko…” bulong ni Alfonso sa sarili.

Agad niyang tinawagan si Mateo sa telepono. “Mateo! Bumalik ka sa opisina! Ngayon din!”

Akala ni Mateo ay sisigawan na naman siya. Pagpasok niya ng opisina, nagulat siya.

Nakita niya si Don Alfonso, ang kanyang boss na bilyonaryo, na tinatanggal ang suot na Italian shoes. At sa harap niya, isinuot nito ang sapatos na gawa ng Tatay niya.

“Sir?” gulat na tanong ni Mateo.

Tumayo si Alfonso. Medyo masikip nang kaunti, pero kasyang-kasya.

“Mateo,” garalgal na sabi ni Alfonso. “Patawarin mo ako. Hindi ko alam… Hindi ko naintindihan.”

Lumapit ang boss at niyakap ang kanyang empleyado—isang bagay na hindi nito ginagawa kahit kailan.

“Salamat,” iyak ni Alfonso. “Ito ang pinakamagandang sapatos na nasuot ko sa buong buhay ko. Ramdam ko ang pagmamahal ng Tatay mo. At mula ngayon, ituturing kitang tunay na anak, gaya ng turing mo sa akin na ama.”

Nang gabing iyon, sa kanyang marangyang birthday party, suot ni Don Alfonso ang sapatos. Ipinagmalaki niya ito sa lahat ng kanyang mayayamang kaibigan. “Gawa ito ng tatay ng anak ko,” sabi niya sabay turo kay Mateo. At sa bawat hakbang niya, ramdam niya hindi lang ang leather, kundi ang bigat at halaga ng pagmamahal na hindi nabibili ng salapi.