Ako si Lina. Lumaki kaming simple. Ang Nanay ko ay nagtitinda lang sa palengke at ang Tatay ko ay namatay na noon pa. Pero ang hindi alam ng marami, ang Tatay ko ay may iniwang malaking halaga sa bangko mula sa Insurance at Mana na hindi namin ginagalaw para sa emergency.
Dumating ang emergency na iyon kahapon.
Inatake sa puso si Nanay. Nasa ICU siya at kailangan namin ng 1 Milyong Piso agad para sa operasyon at deposito sa ospital.
Dahil sa pagmamadali, tumakbo ako sa bangko na nakasuot lang ng lumang t-shirt, shorts, at tsinelas. Magulo ang buhok ko at namamaga ang mata kakaiyak.
Pagpasok ko sa bangko, mahaba ang pila. Pero dahil emergency, lumapit ako sa Customer Service Counter. Ang nakaupo doon ay si Ms. Karen, isang teller na halatang iritado at panay ang tingin sa salamin.
“Miss,” nanginginig kong sabi habang inaabot ang passbook. “Pwede po bang mag-withdraw? Emergency po. Nasa ICU ang Nanay ko. Kailangan ko po ng pera ngayon din.”
Tinignan ako ni Karen mula ulo hanggang paa. Tinaasan niya ako ng kilay.
“Ma’am, pumila po kayo,” masungit niyang sagot. “Lahat naman dito may kailangan. Huwag kayong special.”
Có thể là hình ảnh về một hoặc nhiều người và mọi người đang học

“Ma’am, emergency po talaga. ICU po ang Nanay ko. Hindi ko na po kayang maghintay ng matagal,” halos pabulong kong pakiusap habang nanginginig ang kamay ko sa paghawak ng passbook.

Hindi man lang niya tinignan ang laman ng account. Mas inuna pa niyang ayusin ang lipstick niya sa maliit na salamin sa mesa.

“Ang gulo niyo pong mga mahihirap,” bulong niya, pero sapat ang lakas para marinig ko. “Akala niyo porket umiyak kayo, mauuna na kayo.”

Parang may sumampal sa akin.

Napalingon ang ilang tao sa pila. May ilan na naaawa, pero walang nagsalita. Siguro takot maabala. Siguro ayaw madamay.

“Miss, kahit partial withdrawal lang po. Isang milyon lang po muna,” sabi ko, pilit kinokontrol ang emosyon.

Natawa siya nang mahina.

“Isang milyon?” tinaasan niya ako ng kilay. “Sa itsura niyo, may isang milyon kayo sa account?”

May nagbulungan sa likod ko.

“Grabe naman…”

“Baka naman may pera talaga…”

Pero hindi siya natinag.

“Pumila kayo. O kung hindi, palabas.”

Doon ko naramdaman na hindi lang ako nahihiya. Naiinsulto ako.

Hindi dahil sa itsura ko.

Kundi dahil sa pagtingin niya sa akin na parang wala akong karapatan.

Huminga ako nang malalim.

“Okay po,” sabi ko.

Umatras ako. Hindi para pumila.

Kundi para maglabas ng cellphone.


Tinawagan ko ang numero sa likod ng passbook.

Head Office.

“Good morning, this is Premier Banking Support. How may I assist you?”

“Emergency withdrawal concern po. Nasa branch ako ng San Mateo. Hindi po ako ina-assist.”

“Name please?”

“Lina Dela Cruz.”

Saglit na katahimikan sa kabilang linya.

“Ma’am… kayo po ba ang beneficiary ng late Mr. Roberto Dela Cruz?”

“Opo.”

Mas lalong tumahimik ang linya.

“Ma’am, you are tagged as High Value Client. May problema po ba sa branch?”

Hindi ko na kinaya. Napaluha ako.

“Emergency po. ICU ang Nanay ko. Pero pinapapila ako at sinasabihang mahirap.”

Narinig ko ang paghinga ng kausap ko.

“Ma’am, please stay where you are.”


Limang minuto lang ang lumipas.

Biglang bumukas ang pinto ng manager’s office.

Lumabas ang Branch Manager na si Mr. Santos, halatang kinakabahan. Hawak niya ang telepono.

Diretso siyang lumapit sa akin.

“Ms. Dela Cruz?”

Napatingin si Karen.

“Opo,” sagot ko.

“Ma’am, please come with me.”

Namumutla si Karen.

“Sir, may pila po—”

“Ms. Karen,” malamig na sabi ng manager, “please handle your counter.”

Tumahimik siya.


Sa loob ng manager’s office, binigyan ako ng tubig.

“Ma’am, I sincerely apologize. Hindi kami na-inform na darating kayo today. Your account is under priority clearance.”

Priority clearance.

Hindi ko kailanman ginamit iyon.

Hindi ko kailanman inabuso.

“Magkano po ang kailangan ninyo?” tanong niya.

“Isang milyon po muna.”

Tumango siya agad.

“Processed in five minutes.”

Hindi ko alam kung iiyak ako o tatawa.

Sa labas, ramdam ko ang mga tingin.

Lumabas ako makalipas ang sampung minuto.

May dala akong envelope.

Naka-escort pa ako ng manager papunta sa pinto.

“Again, we are very sorry, Ms. Dela Cruz.”

Narinig iyon ng buong branch.

At nakita ko si Karen.

Namumutla.


Akala ko tapos na doon.

Pero hindi pa.

Habang palabas ako, biglang may sumigaw sa likod.

“Ma’am Lina!”

Isang matandang guard ang humabol sa akin.

“Ma’am, may naiwan po kayo.”

Iniabot niya ang passbook.

Tumingin siya sa akin nang may paggalang.

“Pasensya na po sa nangyari.”

Ngumiti ako nang bahagya.

“Salamat, kuya.”

Pero bago ako tuluyang makaalis, narinig ko ang matigas na boses ng manager sa loob.

“Ms. Karen, my office. Now.”

Hindi ko na kailangang marinig ang susunod.


Sa ospital, agad na naipasok si Nanay sa operating room.

Habang naghihintay ako sa labas, hawak ko ang envelope.

Naalala ko si Tatay.

Simple lang siyang tao.

Pero bago siya namatay, sinabi niya sa akin:

“Anak, huwag mong ipagsigawan ang pera. Gamitin mo lang kapag kailangan. At tandaan mo, hindi sukatan ng pagkatao ang damit.”

Ngayon ko lang lubos na naintindihan.


Makalipas ang apat na oras, lumabas ang doktor.

“Successful ang operasyon.”

Napaupo ako sa sahig sa sobrang gaan ng pakiramdam.

“Thank you, Lord…”


Akala ko doon magtatapos ang kwento.

Pero may twist pa.

Kinabukasan, habang bumibili ako ng gamot sa pharmacy ng ospital, may lumapit sa akin.

Si Karen.

Wala na siyang makeup. Hindi na mataas ang ulo.

“Ms. Lina…”

Nagulat ako.

“Ano’ng ginagawa mo rito?”

Nakangiting pilit siya.

“Ang… Mama ko po… pasyente rin dito. Stage 3 cancer.”

Natigilan ako.

“Na-suspend po ako kahapon. For misconduct.”

Tahimik kaming dalawa.

“Hindi ko po alam…” bulong niya. “Pasensya na po sa nasabi ko. Hindi ko alam na—”

“Tao ako?” tanong ko, diretso sa mata niya.

Naiyak siya.

“Pagod na pagod na po ako. Baon sa utang. Pressure sa trabaho. Hindi ko po sinasadya.”

Madali sanang magalit.

Madali sanang ipamukha sa kanya ang ginawa niya.

Pero naalala ko ang ICU.

Naalala ko ang takot.

Pareho lang kaming anak na nagmamadali para sa magulang.

“Hindi mo alam ang kwento ng bawat taong nasa harap mo,” sabi ko.

Tumango siya.

“Hindi ko na po mababawi ang nasabi ko.”

“Hindi na,” sagot ko. “Pero pwede mong baguhin ang susunod.”

Tahimik siya.

Pagkatapos, may ginawa akong hindi ko inakala.

“Kailangan mo ba ng tulong?”

Nagulat siya.

“Ma’am?”

“May foundation ang Tatay ko para sa medical emergencies. Hindi ko iyon ginagamit para sa sarili lang.”

Napahagulhol siya.

“Hindi ko po alam ang sasabihin ko…”

“Sabihin mo lang na natuto ka.”


Makalipas ang ilang linggo, nakalabas na si Nanay sa ospital.

Nag-recover siya nang maayos.

Si Karen naman, natanggal sa trabaho pero natanggap sa ibang branch matapos mag-apela.

Hindi dahil sa koneksyon ko.

Kundi dahil sa sulat ko.

Oo.

Sumulat ako sa Head Office.

Hindi para ipatanggal siya.

Kundi para sabihing may pag-asa pa ang taong nagkamali.


Isang araw, bumalik ako sa parehong branch.

Hindi naka-tsinelas.

Hindi rin naka-designer.

Simple lang.

Lumapit si Karen.

Mas mahinahon na.

Mas mapagkumbaba.

“Good morning po, Ma’am Lina.”

Ngumiti ako.

“Good morning.”

Hindi na niya ako tiningnan mula ulo hanggang paa.

Tiningnan niya ako bilang tao.


Minsan, ang pinakamalaking shock ay hindi ang laman ng account.

Kundi ang laman ng puso.

At minsan, ang tunay na yaman ay hindi nakikita sa damit.

Kundi sa paraan ng pagtrato mo sa kapwa.

Dahil ang respeto, libre.

Pero kapag nawala, mahal ang kapalit.

At sa araw na iyon sa bangko, hindi lang pera ang na-withdraw ko.

Na-withdraw ko rin ang katotohanan:

Hindi ka kailanman mababa dahil lang sa itsura mo.

At ang taong nangmamaliit… kadalasan, may sariling laban na hindi mo nakikita.

Sa huli, hindi ako yumaman dahil sa pera ng Tatay ko.

Yumaman ako dahil pinili kong maging mabuti kahit may dahilan akong maging galit.

At iyon ang aral na hindi kayang sukatin ng kahit anong bank balance.