Ako si Nico. 32 years old. Gwapo, matipuno… o hindi ko alam kung matatawag pa ba akong ganun sa itsura ko ngayon. Dati, sanay akong nililingon ng mga tao dahil sa tikas ko. Ngayon? Nililingon nila ako dahil sa awa… o kaya sa pandidiri.

Nakakatawa ‘no? Dati, hawak ko ang mundo. May asawa ako, si Teresa. 29 years old siya noon, simple pero napakalambing. At yung prinsesa ko, si Bella, 7 years old. Naalala ko pa yung huling yakap nila sa akin sa airport bago ako umalis papuntang Australia. Sabi ko sa kanila, “Para sa inyo ‘to. Konting tiis lang, magiging mayaman tayo. Ibibigay ko ang mundo sa inyo.”

Ang tapang ko pa nun. Ang yabang. Akala ko, sapat na yung pagmamahal ko sa kanila para maging matibay ako. Pero hindi pala. Hindi pala sapat na “mabuti” kang tao kung sa unang tukso pa lang, bibigay ka na.

Nakarating ako sa Australia. Sydney. Ang ganda ng lugar, parang walang problema ang mga tao. Nagsimula ako sa trabaho, kayod kalabaw. Bawat dolyar na kinikita ko, convert agad sa peso, padala agad kay Teresa. Video call gabi-gabi. “I love you, Pa,” sabi ni Bella. Yun ang gasolina ko.

Pero sa ibang bansa, kalaban mo ang lungkot. Ang lamig ng gabi, tagos sa buto. Naghanap ako ng mga kabayan, pampawala ng homesick. Doon ko nakilala ang barkada. Inuman, kwentuhan. At doon ko… doon ko nakilala si Caroline.

Si Caroline. 30 years old. Maganda. Sobrang ganda. Single, independent. Iba siya kay Teresa. Si Teresa, “ilaw ng tahanan.” Si Caroline… siya yung apoy.

Sanay naman ako na may nagpapacute sa akin. Gwapo raw ako eh. Ilang beses na akong nilapitan ng mga babae dun, pero tinatawanan ko lang. Sabi ko, “May asawa na ‘ko, boss.” Pero kay Caroline… iba.

Nagsimula sa kape. “Nico, samahan mo naman ako mag-coffee break.” Sumama ako. Kwentuhan lang naman eh. Hanggang sa naging dinner. Hanggang sa naging inuman. Hindi ko namalayan… unti-unti, bumaba ang depensa ko.

Isang gabi, medyo naparami ang inom namin. Hinatid ko siya sa apartment niya. Ang bango niya. Ang ganda ng mga mata niya habang nakatingin sa akin. Sabi ng utak ko, “Nico, umuwi ka na. Hinihintay ka ni Teresa sa video call.” Pero sabi ng puso ko… o ng laman ko… “Minsan lang naman ‘to. Walang makakaalam.”

Natukso ako.

Ang akala ko, “one time thing” lang. Isang pagkakamali na dadalhin ko sa hukay. Pero hinanap-hanap ko. Yung init. Yung kilig na matagal ko nang hindi nararamdaman sa asawa ko na nasa malayo. Naulit. At naulit pa.

Hanggang sa naging normal na. Nakalimutan kong may Teresa ako. Nakalimutan kong may Bella na naghihintay ng tawag ko. Nabulag ako sa masasayang araw at gabi kasama si Caroline. Ang sarap ng buhay namin. Travel dito, kain doon. Para kaming mag-asawa.

Hindi na ako nagpapadala sa Pilipinas. Ang katwiran ko sa sarili ko, “May trabaho naman si Teresa, kaya na niya ‘yan.” Ang kapal ng mukha ko, ‘di ba?

Hanggang sa nalaman ni Teresa. Syempre, malalaman at malalaman niya. Ang liit ng mundo ng mga Pinoy. Noong kinumpronta niya ako sa chat, hindi ako nag-sorry. Nagalit pa ako. Sinumbatan ko pa siya. Ang ending… binlock niya ako. Sa Facebook, sa Messenger, sa lahat.

Wala akong pakialam nun. Sabi ko, “Okay lang, nandito naman si Caroline. Mas masaya ako dito. Live-in na kami. Ito na ang buhay ko.”

Pero ang buhay, may paraan ng paniningil. At ang singil sa akin… mabilis at malupit.

Isang umaga, gumising ako na parang manhid ang kalahati ng katawan ko. Hindi ko maigalaw ang kaliwang braso ko. Gusto kong sumigaw, pero bulol ang lumalabas sa bibig ko. Mild stroke. 32 years old pa lang ako, pero tinamaan ako.

Dinala ako sa ospital. Ilang araw akong nakahiga. Hindi makapagtrabaho. At doon ko nakita ang tunay na kulay ng “paraiso” ko.

Si Caroline… yung babaeng akala ko mahal na mahal ako? Unti-unti siyang nanlamig. Nung nalaman niyang matatagalan pa bago ako makabalik sa trabaho, at kailangan ko ng alaga… nagbago ang ihip ng hangin.

Isang araw, pumasok siya sa kwarto ko. Naka-ayos, may dalang maleta. Sabi niya, “Nico, hindi ko kaya ‘to. Hindi ako nag-sign up para maging nurse mo. Aalis na ako.”

Para akong binuhusan ng malamig na tubig. “Caroline, paano ako? Mahal mo ‘ko ‘di ba?” Pero tinalikuran lang niya ako. Ang mas masakit… bago siya umalis, kinuha niya ang kahuli-hulihang ipon ko. Wala siyang tinira kahit pamasahe.

Dahil wala na akong pambayad sa ospital at wala na akong visa support, pinauwi ako ng gobyerno. REPATRIATED.

Paglapag ko sa NAIA… naka-wheelchair ako. Ang payat ko. Ang dumi ko tignan. Wala akong dalang malaking balikbayan box. Ang dala ko lang, isang maliit na bag na puno ng maruming damit at gamot.

Wala na akong magulang. Matagal na silang wala. Ang tanging pamilya na meron ako… ay yung pamilyang tinalikuran ko.

Habang nakaupo ako sa wheelchair sa labas ng airport, nanginginig ang kamay ko na dinukot ang luma kong cellphone. Memoryado ko pa rin ang number ni Teresa.

Ring… Ring… Ring…

Ang lakas ng kabog ng dibdib ko. “Teresa, sagutin mo. Parang awa mo na. Patawarin mo ako. Babawi ako.”

Pero walang sumagot. Sinubukan ko ulit. Cannot be reached na.

Doon ako napahagulgol. Pinagtitinginan ako ng mga tao. Isang dating gwapong OFW, ngayon lumpo, umiiyak na parang bata sa airport.

Wala akong mauwian. Wala akong pera.

Kaya heto ako ngayon. Palaboy-laboy sa kalye. Kung saan-saan natutulog. Namamalimos para may pambili ng gamot at pagkain. Araw-araw, iniisip ko si Bella. 8 years old na siguro siya ngayon Dahil 1 year na mahigit akong nasa Australia. Galit kaya siya sa akin?

Si Teresa… masaya na kaya siya?

Sana… sana nung gabing niyaya ako ni Caroline mag-kape, umuwi na lang ako. Sana tinawagan ko na lang ang mag-ina ko. Sana hindi ako nagpadala sa tawag ng laman at kislap ng maling pag-ibig.

Sa mga kalalakihan… ‘wag kayong gagaya sa akin. Ang pamilya, hindi ‘yan pinapalitan.

Ang tiwala, kapag nabasag, mahirap nang buuin. At ang panandaliang ligaya… napakamahal ng kabayaran. Minsan, ang kapalit… ay ang lahat ng meron ka.

Isang gabi, habang nakaupo si Nico sa gilid ng simbahan, nanginginig ang kamay habang hawak ang lata ng limos, may batang babae ang lumapit sa kanya.

“Kuya… eto po,” sabi ng bata sabay abot ng tinapay.

Hindi agad tumingin si Nico. Nahihiya siya. Pero nang marinig niya ang boses ng babaeng sumunod sa bata—

“Bella, wag kang lalayo sa akin.”

Parang tumigil ang mundo.

Dahan-dahang nag-angat ng ulo si Nico. Nangingilid ang luha. Nakita niya ang batang babae… hawig na hawig sa dating prinsesa niya. Mas matangkad na. Mas matured na.

Napahawak siya sa dibdib niya.

“Be… Bella?”

Napatingin ang bata. Kumunot ang noo. Hindi niya agad nakilala ang lalaking nasa wheelchair, payat at sugatan ang itsura.

“Mommy… kilala mo siya?”

Unti-unting lumapit si Teresa. Hindi na galit ang mukha niya. Pero wala na ring lambing. Tahimik lang siyang nakatingin.

Napaluha si Nico.

“Pasensya na… kahit hindi mo na ako tanggapin… gusto ko lang makita kayo bago ako tuluyang mawala.”

Mahabang katahimikan ang bumalot sa kanila.

Lumapit si Bella. Tinitigan niya ang mukha ni Nico… saka dahan-dahang niyakap.

“Ikaw pa rin ang Papa ko.”

Napahagulgol si Nico.

Napaka buti ni Teresa napalaki nya ang anak namin ng may mabuting puso.

Tahimik na pumatak ang luha ni Teresa. Hindi pa handang magpatawad… pero hindi na rin kayang tuluyang talikuran ang lalaking minsan niyang minahal.

At sa unang pagkakataon matapos ang lahat ng pagkakamali, hindi pera, hindi kayabangan, kundi isang simpleng yakap ang muling nagbigay kay Nico ng dahilan para mabuhay… at magbago.

Lumuhod si Nico sa harap ni Teresa kahit hirap na hirap siyang igalaw ang katawan niya. Nanginginig ang mga kamay niya habang pilit niyang hinahawakan ang gulong ng wheelchair.

“Teresa… hindi ko hinihingi na tanggapin mo ulit ako bilang asawa. Alam kong wala akong karapatan. Isang pagkakataon lang… kahit bilang ama ni Bella. Kahit makita ko lang siyang lumaki… sapat na sa akin.”

Tahimik lang si Teresa. Nangingilid ang luha niya pero pilit niyang pinipigilan. Marami nang gabi ang ginugol niya sa pag-iyak, sa galit, sa sakit. Akala niya wala nang natitirang awa sa puso niya.

Pero nang tumingin siya kay Bella na yakap-yakap ang ama, may kung anong natunaw sa dibdib niya.

“Mommy… wag natin siyang iwan… may sakit si Papa…” mahinang sabi ni Bella habang umiiyak.

Napapikit si Teresa. Huminga siya nang malalim.

“Nico…” mahina niyang tawag.

Agad napatingin si Nico, punong-puno ng pag-asa at takot ang mga mata.

“Hindi ko kayang kalimutan ang ginawa mo. Hindi madali ang dinaanan namin ni Bella. May mga gabing wala kaming makain. May mga araw na umiiyak siya dahil hinahanap ka niya… habang ako… hindi ko alam kung paano ipapaliwanag kung bakit nawala ang ama niya.”

Yumuko si Nico. Tumulo ang luha niya sa sahig.

“Pero…” patuloy ni Teresa, nanginginig ang boses, “Hindi kita kayang hayaang mamatay sa kalye. Hindi dahil mahal pa kita bilang asawa… kundi dahil ikaw pa rin ang ama ng anak ko.”

Napahagulgol si Nico.

Dahan-dahang lumapit si Teresa at hinawakan ang hawakan ng wheelchair.

“Uwi tayo. Pero makinig ka… hindi ito pagbabalik sa dati. Ito ay pagkakataon para bumawi. Ikaw ang magpapatunay kung karapat-dapat kang patawarin.”

Paulit-ulit na tumango si Nico habang umiiyak.

Unti-unting sumailalim sa therapy si Nico. Masakit. Mabagal. Maraming beses siyang sumuko. Pero sa tuwing makikita niyang naghihintay si Bella sa gilid ng therapy room, lumalakas ulit ang loob niya.

“Papa, kaya mo yan,” palaging sinasabi ng bata.

Si Teresa naman, tahimik lang. Inaalagaan siya, pinapakain, sinisigurong nakakainom ng gamot. Walang lambing. Walang galit. Parang nurse na may distansya ang puso.

Isang araw, matapos ang therapy, pilit na tumayo si Nico gamit ang walker.

Nanginginig ang mga paa niya.

“Bella… tingnan mo si Papa…” mahina niyang sabi.

Lumakad siya ng isang hakbang… tapos isa pa.

Napahiyaw sa tuwa si Bella habang pumapalakpak.

Napatingin si Teresa. Hindi niya napigilan ang pagluha. Hindi dahil sa pagbabalik ng dating Nico… kundi dahil nakikita niyang totoo ang pagsisisi nito.

ISANG GABI

Habang natutulog si Bella, nagkape si Teresa sa kusina. Lumapit si Nico, mabagal ang lakad.

“Salamat… sa hindi mo pagtalikod sa akin,” mahina niyang sabi.

Tahimik si Teresa saglit.

“Pinatawad na kita, Nico,” diretsong sagot niya.

Napatingin si Nico, gulat na gulat.

“Pero hindi ibig sabihin noon na handa na akong mahalin ka ulit. Ang kapatawaran… hindi laging may kasamang pagbabalikan.”

Tumango si Nico. May lungkot… pero may kapayapaan.

“Sapat na sa akin na nabigyan mo ako ng pagkakataon maging mabuting ama kay Bella.”

Sa unang pagkakataon matapos ang lahat, ngumiti si Teresa—maliit, pero totoo.

WAKAS.

ARAL NG KWENTO

Ang kapatawaran ay hindi laging pagbabalik sa nakaraan, kundi pagbibigay ng pagkakataon upang itama ang kinabukasan. Ang tunay na pagsisisi ay hindi nasusukat sa luha, kundi sa pagbabago at pagtitiyaga.