Enero 1, 2021—isang petsa na dapat sana ay puno ng pag-asa at bagong simula, ngunit naging mitsa ng isa sa pinaka-kontrobersyal na trahedya sa Pilipinas. Ang pagkamatay ni Christine Angelica Faba Dacera, isang 23-taong gulang na flight attendant ng Philippine Airlines, ay nagbukas ng isang masalimuot na imbestigasyon na naglantad ng mga butas sa sistema ng hustisya, magkasalungat na autopsy reports, at matinding banggaan ng mga pamilya at kaibigan.

Ang Huling Gabi ni Aika
Si Christine, o “Aika” sa kanyang mga mahal sa buhay, ay inilarawan bilang isang “achiever.” Isang summa cum laude graduate mula sa University of Mindanao, dinala niya ang kanyang talino at ganda sa langit bilang isang flight attendant. Noong bisperas ng Bagong Taon, matapos ang kanyang huling flight shift, nag-check-in siya sa City Garden Hotel sa Makati sa Room 2209. Kasama niya ang kanyang mga malalapit na kaibigang sina Romel Galida, Gregorio de Guzman, at John JP de Laerna.

Habang lumalalim ang gabi, naging mas masaya ang selebrasyon. Siyam pang kalalakihan, na mga kaibigan din ng kanyang mga kasama, ang dumating sa katabing kwarto (Room 2207). Ayon sa mga testimonya, naging “fluid” ang galaw ng mga tao sa pagitan ng dalawang kwarto. Ngunit bandang madaling araw, ang saya ay napalitan ng kaba. Bandang 10:00 ng umaga ng Enero 1, nakita ni Galida si Christine na natutulog sa bathtub dahil ayon sa mga saksi, nagsuka ito at ayaw madumihan ang kama. Makalipas ang dalawang oras, natagpuan si Christine na wala nang pulso at naninigas na ang katawan.

Ang Krusyal na Pagkakamali: Ang Isyu ng Embalming
Isa sa pinakamalaking kontrobersya sa kasong ito ay ang naging desisyon ng mga awtoridad na ipa-embalsamo ang bangkay ni Christine bago pa man maisagawa ang unang opisyal na autopsy. Ayon kay Dr. Marich Ramos, ang itinuturing na pangalawang ina ni Christine, may mga pasa at marka sa katawan ng dalaga na agad niyang inireport.

Gayunpaman, ang unang autopsy report ni Police Major Michael Nick Sarmiento ay naglabas ng resulta na “ruptured aortic aneurysm”—isang medikal na kondisyon na dulot ng alta-presyon—at walang indikasyon ng foul play. Ngunit dahil naimbalsamo na ang labi, naging “inconclusive” ang mga susunod na toxicology at DNA tests. Ang pag-eembalsamo ay nagbura sa posibilidad na makakuha ng malinis na bodily fluid samples na magpapatunay sana kung may droga o semilya sa katawan ng biktima. Ang pagkakamaling ito ay naging mitsa ng pagkasibak sa pwesto ng apat na pulis-Makati.

“Rape-Slay” o Natural na Pagkamatay?
Sa gitna ng galit ng publiko, agad na kinasuhan ng Philippine National Police (PNP) ang 11 kalalakihan ng “Rape with Homicide.” Inilabas ng pulisya ang pahayag na may nakitang lacerations at semilya, ngunit wala silang maipakita na matibay na postmortem report. Bilang depensa, ang mga akusado—na karamihan ay umaming bahagi ng LGBTQIA+ community—ay mariing itinanggi ang panggagahasa. “Kaibigan namin siya, mahal namin siya,” ito ang naging sigaw nina Gregorio de Guzman.

Nang pumasok ang National Bureau of Investigation (NBI) para sa ikalawang autopsy matapos mailibing si Christine sa General Santos City, lumabas ang mga resultang lalong nagpalabo sa kaso. Negatibo sa droga ang ihi ni Christine, at walang matibay na DNA evidence na mag-uugnay sa mga akusado sa panggagahasa. Bagama’t may toxicology report ang pulis-Makati na nagsabing may semilya sa kumot, ito ay pinabulaanan ng kampo ng mga akusado bilang “fabricated” at salungat sa NBI findings.

Ang Legal na Wakas ng Isang Trahedya
Noong Enero 27, 2021, binawi ng PNP ang kanilang pahayag tungkol sa droga at kinumpirma na “ruptured aortic aneurysm” at undiagnosed hypertension ang ikinamatay ni Christine. Noong Abril 23, 2021, ibinasura ng Makati Prosecutor’s Office ang kaso ng panggagahasa dahil sa kakulangan ng “probable cause.”

Bagama’t nagkaroon pa ng serye ng demanda para sa obstruction of justice at reckless imprudence, lahat ng ito ay nauwi sa pagbabasura noong Enero 31, 2022. Ang dahilan: hindi sapat ang ebidensya upang mapatunayan ang kriminal na pananagutan ng mga kaibigan ni Christine.

Ang kaso ni Christine Dacera ay mananatiling isang paalala sa kahalagahan ng tamang forensic protocols at ang panganib ng “trial by publicity.” Para sa marami, ang katotohanan ay natabunan na ng mga pagkakamali sa imbestigasyon. Habang ang mga akusado ay sumusubok na ibalik ang kanilang nasirang reputasyon, ang pamilya Dacera naman ay patuloy na nagdadalamhati sa pagkawala ng isang anak na ang katarungan ay tila nabaon na rin sa limot ng batas.