Gulat ka noh? P5k ang Bill! Ang 7 “Himala” Tips Para Hindi Himatayin sa Susunod na Buwan!

Naranasan mo na ba yung moment na parang tumigil ang mundo mo pagkabukas mo ng gate? Yung tipong nakita mo si Manong Meter Reader na naglalakad papalapit sa bahay niyo, at parang gusto mo na lang magtago sa ilalim ng kama? Yung feeling na parang “Judgement Day” na naman, at ang sentensya ay nakasulat sa isang maliit na papel na puti na may logo ng kidlat.

Alam natin lahat ang pakiramdam na ‘yan. Yung paghawak mo pa lang sa sobre, nanginginig na ang kamay mo. Pagbukas mo, mapapapikit ka muna ng isang mata, sabay silip sa total amount due. At boom! Parang sasabog ang dibdib mo sa gulat. “Paano nangyari ‘to? Eh wala naman kaming aircon! Electric fan lang naman ang gamit namin!” Sigaw mo sa hangin, pero walang sasagot sayo kundi ang ugong ng electric fan mong luma.

Sa panahon ngayon na lahat ng bilihin ay nagmamahalan, mula sa sibuyas hanggang sa bigas, ang mataas na bill ng kuryente ang huling bagay na gusto nating makita. Ito yung tinatawag nating “pambansang sumpa” tuwing petsa de peligro. Yung tipong imbes na pang-grocery o pang-date, mapupunta lang sa bayad sa kuryente ang pinaghirapan mong sweldo. Nakakaiyak, di ba?

Pero teka lang, bago ka tuluyang mawalan ng pag-asa o mag-rant sa social media, may good news ako sayo. Hindi pala laging kasalanan ng power provider ang pagtaas ng bill mo. Minsan, o madalas, ang salarin ay nasa loob lang mismo ng pamamahay natin. Oo, bes, baka ikaw mismo o ang mga nakasanayan niyo sa bahay ang dahilan kung bakit butas ang bulsa niyo buwan-buwan.

Kamakailan lang, isang video ang naging usap-usapan online na tila nagbukas sa mata ng maraming Pilipino. Pinamagatang “Mahal na Kuryente? Ito ang Mga Dapat Mong Malaman at Gawin!”, ang nasabing vlog ay parang isang rebelasyon na sumasagot sa tanong na, “Saan ba ako nagkulang?” o “Saan ba napunta ang kuryente ko?”. Ang daming naka-relate, at marami ang napapa-“oo nga no!” sa bawat punto.

Ang video na ito ay hindi lang basta compilation ng tips, ito ay isang life-saver para sa mga pamilyang hirap na hirap nang pagkasyahin ang budget. Tinalakay dito ang pitong nakakagulat na dahilan kung bakit mataas ang konsumo ng kuryente sa bahay—mga bagay na akala natin ay “wala lang” o “maliit na bagay,” pero ‘yun pala ang silent killers ng ating savings.

Unang-una sa listahan, at sigurado akong marami ang guilty dito, ay ang paggamit ng mga “dilaw na bumbilya” o yung mga lumang incandescent bulbs. Alam niyo ba na ang mga ito ay halos “antique” na sa ibang bansa? Bakit? Kasi sobrang takaw nito sa kuryente. Sa totoo lang, mas nagpo-produce pa ito ng init kaysa sa liwanag.

Isipin mo na lang, kapag pumasok ka sa kwartong may ganitong ilaw, parang ramdam mo agad yung init sa balat mo, di ba? Yung init na ‘yun ay sayang na enerhiya na binabayaran mo. Imbes na liwanag lang ang habol mo, nagbabayad ka para painitin ang kwarto mo—na lalo lang magpapagana sa electric fan mo para palamigin ka. Doble gastos, bes!

Ang payo ng mga eksperto? Palitan na ‘yan agad ng LED bulbs. Oo, medyo mas mahal ang LED sa unang bili kumpara sa mumurahing bumbilya sa tindahan sa kanto, pero ang balik naman nito ay long-term savings. Mas maliwanag na, hindi pa mainit, at higit sa lahat, sobrang tipid sa konsumo. Isang maliit na investment para sa malaking ginhawa sa bulsa.

Pangalawa, silipin natin ang kusina. Nasaan nakapwesto ang refrigerator niyo? Nakadikit ba ito sa pader para “makatipid” sa space? Kung oo, naku po, yan ang isang malaking pagkakamali! Ang ref kasi natin ay parang tao rin, kailangan nitong “huminga.” Yung init na tinatanggal niya sa loob ng ref para lumamig ang pagkain ay kailangang lumabas sa likod.

Kapag sobrang dikit ng ref sa pader, naiipon ang init sa likod. Ang resulta? Hirap na hirap ang compressor na palamigin ang loob. Parang tumatakbo ka nang may takip ang ilong—sobrang effort! At kapag nag-effort ang ref, ibig sabihin noon ay mas malakas na kuryente ang hinihigop niya. Kaya please lang, bigyan niyo ng space ang ref niyo, mga 4 to 6 inches away sa pader, para makahinga naman siya.

Pangatlo, pag-usapan natin ang pambansang appliance ng Pilipinas: ang electric fan. Marami ang nag-aakala na porket electric fan lang at hindi aircon, eh tipid na agad. Mali po! Hindi lahat ng fan ay pare-pareho. Yung mga lumang stand fan na minana mo pa sa lola mo, yung tunog helicopter na kapag in-on mo ay parang lilipad na, yan ang malakas lumamon ng kuryente.

Ayon sa video, ang ilang lumang models ng electric fan ay kumukonsumo ng kuryente na mas mataas pa sa modernong LED TV. Imagine mo yun? Yung hangin na binibigay niya, ang kapalit ay bill na kasing mahal ng panonood mo ng TV maghapon. Kung solo ka lang naman sa kwarto, baka mas okay na gumamit ng clip fan o yung maliliit na desk fan na sapat lang ang hangin.

Pang-apat, at ito ang madalas nating makalimutan dahil sa sobrang busy (o katamaran): ang paglilinis ng electric fan. Aminin, kailan mo huling nilinis ang fan niyo? Yung tipong naging kulay gray na yung grills sa kapal ng alikabok, at yung blades ay may mga nakasabit na “agiw” na parang bangs?

Alam niyo ba na ang dumi na yan ay nagpapabigat sa ikot ng motor? Hirap na hirap ang fan na umikot dahil sa bigat ng alikabok at bara sa motor. Ang ending, umiinit ang motor, humihina ang hangin, pero ang lakas ng hatak sa kuryente ay tuloy-tuloy pa rin. Kaya maglaan naman ng time every two weeks para punasan ang fan. Fresh air na, tipid pa!

Pang-lima, ang partner ng bawat ulam: ang rice cooker. Sino ba naman ang walang rice cooker sa Pilipinas? Pero mag-ingat sa mga luma o sirang rice cooker. May mga unit kasi na sira na ang thermostat, kaya kahit luto na ang kanin, tuloy-tuloy pa rin ang init nito sa “warm” mode na parang nagluluto pa rin.

Ang masaklap pa, marami sa atin ang ugaling iwanan na naka-“warm” ang kanin buong maghapon para mainit pagkakain. Alam niyo ba na ang konsumo ng rice cooker sa warm mode ay parang nag-iwan ka ng plantsa na naka-on? Ganun katindi! Kung tapos na kumain, hugutin na agad sa saksakan. Ang kaning lamig, pwede namang isangag, pero ang perang nawala sa kuryente, hindi na babalik.

Pang-anim, ito ang tinatawag na “Phantom Load” o “Vampire Energy.” Ito yung mga appliances na nakasaksak pero hindi ginagamit. Yung TV na pinatay mo gamit ang remote pero may maliit na red light pa rin? Kumakain pa rin yun ng kuryente. Yung charger ng cellphone na naiwan sa saksakan kahit wala namang china-charge? May konsumo pa rin yun kahit papaano.

Sabi sa video, baka isipin niyo na “maliit lang naman yan.” Pero kung bibilangin mo lahat ng appliances sa bahay niyo na nakasaksak 24/7—TV, microwave, charger, electric fan—at pagsasamahin mo ang konsumo nila sa loob ng isang buwan, malaki rin ang naidadagdag nito sa bill niyo. Kaya ugaliing hugutin sa saksakan ang hindi ginagamit. Effort lang ng konti, pero malaki ang ginhawa.

Pang-pito at huli, ang extension cord na punong-puno. Yung tinatawag na “octopus connection.” Isang saksakan lang, pero nakakabit ang TV, electric fan, charger, at kung ano-ano pa. Bukod sa delikado ito at pwedeng pagmulan ng sunog, nagdudulot din ito ng resistance sa daloy ng kuryente na nagpapataas ng konsumo.

Lalo na kung mumurahin at manipis lang ang extension cord na gamit mo, umiinit ito kapag maraming nakasaksak. Ang init na yun ay senyales ng nasasayang na enerhiya. Mas mainam na idiretso sa wall outlet ang mga malalakas na appliances, at gumamit ng heavy-duty na extension cord kung kinakailangan talaga. Safety first na, tipid tips pa.

Ngayon, ano ang ibig sabihin nito para sa atin? Ibig sabihin, may control tayo. Hindi tayo helpless victims ng mataas na singil. Kadalasan, ang solusyon ay nasa disiplina at tamang kaalaman. Ang video na ito ay nagpapaalala sa atin na ang pagtitipid ay hindi lang basta pagpatay ng ilaw, kundi pagiging matalino sa paggamit ng bawat appliance sa bahay.

Para sa mga breadwinner, malaking bagay ang mabawasang kahit 500 pesos lang ang bill. Pandagdag na rin yun sa baon ng mga bata o pambili ng gamot. Ang awareness sa mga “energy vampires” na ito ay nagbibigay sa atin ng kapangyarihan na pamahalaan ang ating budget nang mas maayos. Hindi na natin kailangang magdildil ng asin sa dilim para lang makatipid.

Tingnan naman natin ang reaksyon ng mga netizens. Sobrang daming naka-relate at nagbahagi ng kanilang mga realizations. Sabi ni Aling Nena sa comment section: “Naku, guilty ako dun sa rice cooker! Buong araw kaming naka-warm kasi ayaw ng asawa ko ng malamig na kanin. Kaya pala ang taas ng bill namin kahit wala kaming aircon. Starting tomorrow, unplug na agad!”

May mga natatawa naman sa sarili nilang katamaran, tulad ni Joven: “Hala, yung electric fan ko limang taon na atang hindi nalilinis. Kaya pala parang humihingal na yung tunog! Akala ko mamatay na yung fan, yun pala puno lang ng alikabok. Salamat sa paalala, time to clean!” Nakakatawa pero totoo, di ba? Marami sa atin ang nakakaligtaan ang maintenance.

Meron ding mga seryosong nagpasalamat dahil sa laking tulong ng impormasyon. Komento ni Grace: “Salamat sa tips na ito! Pinalitan namin lahat ng ilaw namin ng LED last month at nilayo namin ang ref sa pader. From 4k naging 3.2k na lang ang bill namin! Laking tulong lalo na ngayong pasukan.” Ito ang patunay na effective talaga ang mga simpleng changes.

Syempre, hindi mawawala ang mga humuhugot. Sabi ni Mark: “Buti pa yung ref, kailangan ng space. Yung jowa ko, sobrang clingy, nasasakal na ako. Charot! Pero seryoso, gagawin ko yan sa ref namin. Baka sakaling lumamig na ulit, parang pakikitungo niya sakin.” O diba, nai-connect pa sa love life!

May mga nagbahagi rin ng kanilang sariling diskarte. Sabi ni Nanay Lita: “Dagdag tips lang po, kami sa gabi lang nag-a-iron ng damit para presko, tapos sabay-sabay na para isang initan lang ng plantsa. Malaki rin natipid namin.” Nakakatuwa na nagiging venue ang comment section para magtulungan ang mga Pinoy.

Kaya kayo, mga ka-barangay, huwag nang magpahuli. Sayang ang pera na pinaghihirapan niyo kung mapupunta lang sa mga “ghost consumption” na pwede naman palang iwasan. Hindi kailangan ng malaking renovation sa bahay. Simpleng paghuhugot lang ng saksakan, paglilinis ng fan, at pagpapalit ng bumbilya, malayo na ang mararating.

Huwag nating hayaang lamunin ng Meralco bill ang budget natin para sa masasarap na pagkain o bonding ng pamilya. I-check niyo na agad ang mga electric fan niyo kung maalikabok. Silipin ang likod ng ref kung may space pa. At please lang, palitan na ang mga yellow bulbs na yan.

I-share niyo ang artikulong ito sa mga asawa niyo, sa mga anak niyong laging nakabukas ang TV kahit nagce-cellphone lang, at sa mga magulang niyong mahilig mag-iwan ng rice cooker na naka-warm. Knowledge is power, ika nga, at sa kasong ito, knowledge is savings!

Ngayon, ang tanong ko sa inyo: Magkano ang bill niyo last month at alin sa mga tips na ito ang sa tingin niyo ay makakatulong sa inyo? I-comment niyo na sa baba at pag-usapan natin yan! Baka may iba pa kayong “tipid hacks” na pwedeng i-share. Tulong-tulong tayo para happy ang wallet at maliwanag ang kinabukasan!

Ang bawat piso ay mahalaga. Kaya simulan na ang pagbabago ngayon din. Tandaan, ang matalinong consumer, masaya ang pamilya. Stay safe, stay wise, at happy saving sa inyong lahat! Abangan ang susunod nating kwentuhan para sa mas marami pang tips na swak sa budget ng pamilyang Pilipino!

Sa huli, tandaan natin na ang responsableng paggamit ng kuryente ay hindi lamang para sa ating sariling bulsa, kundi para na rin sa ating kalikasan. Ang bawat watt na natitipid natin ay bawas din sa stress ng ating power plants at sa ating environment. Kaya winner tayo sa lahat ng aspeto!

Sana ay naging eye-opener ito sa inyo. Huwag nang mag-atubiling gawin ang “Operation: Balik Alindog ng Electric Bill.” Linisin ang dapat linisin, hugutin ang dapat hugutin. Good luck sa next reading ng metro! Malay niyo, sa susunod, ngiti na ang sasalubong kay Manong Reader at hindi na kaba.

Hanggang sa muli, mga ka-tipid! Ingat lagi at God bless po sa ating lahat!