Sa San Isidro National High School, kilalang “Terror” si Mr. Toribio. Siya ang guro sa Mathematics na walang sinasanto. Bawal ang maingay, bawal ang late, at higit sa lahat, bawal ang gumagawa ng ibang bagay sa oras ng klase niya.

Si Nonoy, isang tahimik na estudyante sa likod, ay may sariling mundo. Dahil mahirap lang sila at walang pambili ng expensive art materials, ang gamit niya ay lumang notebook at pira-pirasong charcoal o uling na pinulot niya sa kusina nila. Sa likod ng notebook na ito, gumuguhit siya ng mga larawan ng buhay sa palengke, mga mukha ng matatanda, at ang paghihirap ng kanyang pamilya. Ang sining ang kanyang takbuhan mula sa gutom at ingay ng mundo.

Isang hapon, habang nagtuturo si Mr. Toribio ng Algebra, hindi napigilan ni Nonoy na iguhit ang mukha ng isang kaklase na natutulog. Masyado siyang nalibang. Hindi niya namalayan na nasa likod na pala niya ang anino ng guro.

PAK!

Hinampas ni Mr. Toribio ng ruler ang mesa. Nagulat ang buong klase.

“Anong ginagawa mo, Nonoy?” dumagundong ang boses ng guro.

Hinablot ni Mr. Toribio ang notebook. Nakita niya ang mga sketches. Magaganda, detalyado, at puno ng emosyon. Pero sa halip na purihin, sumimangot ang guro.

“Algebra ang subject ko, hindi Art Class!” sigaw ni Mr. Toribio. “Puro ka drowing! Sa tingin mo ba mapapakain ka nito? Tandaan mo, Nonoy, walang pera sa art! Walang yumayaman sa pagguhit ng uling!”

Pinunit ni Mr. Toribio ang pahina sa harap ng klase, pero itinago niya ang buong notebook sa kanyang bag. “Kumpiskado ito. Mag-focus ka sa pag-aaral kung ayaw mong magpulot ng basura habambuhay!”

Umuwi si Nonoy na durog ang puso. Ang notebook na ’yun ang kayamanan niya. Nandoon ang mga pangarap niya. Dahil sa sinabi ng guro, nawalan siya ng gana. Tama si Sir, isip ni Nonoy. Mahirap lang kami. Walang lugar ang sining sa sikmura ng gutom.

Simula noon, hindi na humawak ng lapis si Nonoy. Nag-aral siya nang mabuti sa Math, pero patay ang kanyang mga mata. Naging robot siya na pumapasok, sumasagot, at umuuwi.

Lumipas ang ilang buwan. Dumating ang araw ng High School Graduation.

Mainit sa gymnasium. Puno ng mga magulang at estudyante. Nakaupo si Nonoy sa dulo, walang inaasahang medalya. Ang gusto lang niya ay makuha ang diploma at maghanap ng trabaho bilang kargador o construction worker para makatulong sa nanay niya.

Nang matapos ang distribution ng diploma, umakyat sa stage ang Principal na si Ms. Agnes.

“Bago tayo magtapos,” sabi ng Principal, “Mayroon tayong isang Special Award. Ito ang pinakamalaking karangalan na natanggap ng ating paaralan sa loob ng sampung taon.”

Walang pakialam si Nonoy. Nagpaypay lang siya ng sarili.

Có thể là hình ảnh về một hoặc nhiều người, bàn cờ và văn bản
“Ang award na ito ay galing sa Florence Academy of Art sa Italy,” patuloy ng Principal. “Sa libo-libong sumali sa Global Young Visionary Contest, isang Pilipino ang nakakuha ng Grand Prize.”

Nagbulungan ang mga tao. Italy? Contest?

“Tinatawagan ko sa entablado ang estudyanteng nanalo ng Full Scholarship, libreng tirahan, at allowance sa Italy para mag-aral ng Fine Arts… Mr. Nonoy Delos Santos!”

Natigilan si Nonoy. Parang nabingi siya. “Ako?”

Tinulak siya ng mga kaklase niya. “Nonoy! Ikaw daw! Akyat!”

Nanginginig ang tuhod na umakyat si Nonoy. Pagdating niya sa stage, nandoon si Mr. Toribio. Hawak nito ang lumang notebook na kinumpiska buwan na ang nakakaraan.

Nakangiti si Mr. Toribio—isang ngiting ngayon lang nakita ni Nonoy.

“Sir?” naguguluhang tanong ni Nonoy.

Inabot ni Mr. Toribio ang mikropono. “Naaalala mo nung sinabi ko sa’yo na walang pera sa art?”

Tumango si Nonoy, naiiyak.

“Sinabi ko ’yun para saktan ka,” pag-amin ni Mr. Toribio sa harap ng lahat. “Kasi nakita ko ang potensyal mo, pero nakita ko rin na kulang ka sa drive. Kailangan mong maramdaman na mawala ito para malaman mo kung gaano ito kahalaga sa’yo. Pero Nonoy, hindi ko tinapon ang notebook mo.”

Itinaas ni Mr. Toribio ang notebook. “Noong gabing kinuha ko ito, ini-scan ko ang bawat pahina. Ipinadala ko sa kaibigan ko sa Europe. Ipinasok kita sa contest nang hindi mo alam. Kasi, mali ako… Walang pera sa art kung sa notebook lang mananatili ’yan. Pero kung ibabahagi mo sa mundo? Ang sining mo ang magbibigay sa’yo at sa pamilya mo ng buhay na hindi ko kayang ibigay sa pagtuturo ng Math.”

Iniabot ni Mr. Toribio ang isang malaking check (simbolo ng premyo) at ang scholarship certificate.

“Panalo ka, Nonoy. Lilipad ka na pa-Italy.”

Bumagsak ang luha ni Nonoy. Napaluhod siya sa stage at niyakap ang binti ni Mr. Toribio. Ang akala niyang kontrabida sa buhay niya, siya palang manager ng pangarap niya.

“Salamat Sir… Salamat po…” hagulgol ni Nonoy.

Nagsipalakpakan ang buong gym. Ang mga magulang ni Nonoy na nasa baba ay umiiyak din sa tuwa.

Tinapik ni Mr. Toribio ang balikat ni Nonoy at itinayo ito. “Huwag kang umiyak. Sayang ang mata. Gamitin mo ’yan para gumuhit. Ngayon, humayo ka at kulayan mo ang mundo.”

Sa araw na iyon, natutunan ni Nonoy na hindi lahat ng paghihigpit ay pagpapahirap. Minsan, kailangan nating “makumpiskahan” para madiskubre ng iba ang ating halaga, at para matutunan nating ipaglaban ang sining na nakaukit sa ating puso. 

Ẩn bớt