May hindi ka pa alam, Liana.

Ang huling salitang iyon ni Adrian ang tumimo sa dibdib ko na parang malamig na karayom. Hindi siya sumigaw. Hindi siya nagmakaawa. Mas nakakatakot ang kalmadong galit niya.

Tahimik ang hallway. Naroon pa rin si Doña Estrella, nakatingin sa akin na para bang hinihintay niyang matumba ako anumang sandali.

Pinatatag ko ang boses ko.

— Ano ang hindi ko alam?

Sa kabilang linya, narinig ko ang mahinang pagtawa ni Adrian.

— Sigurado ka bang pera mo talaga ang lahat ng inilipat mo?

Isang segundo.

Dalawang segundo.

Parang may nagyelong tubig na ibinuhos sa likod ko.

— Anong ibig mong sabihin?

— May pinirmahan ka noong nakaraang taon. Naalala mo? Nang mag-apply ako ng investor visa. May special power of attorney kang nilagdaan.

Unti-unting bumalik sa isip ko ang gabing iyon. Pagod ako galing opisina. Sinabi niyang routine document lang. Para raw mas madali ang proseso sa bangko habang nasa abroad siya.

Hindi ko binasa nang mabuti.

Nagtitiwala ako.

Humigpit ang hawak ko sa telepono.

— Ano ang laman noon, Adrian?

— Authority to restructure shared assets for overseas investment. Ibig sabihin, may karapatan akong ilipat ang bahagi ng pera sa joint ventures dito.

Napatingin ako kay Doña Estrella. Ngumiti siya.

Parang alam na alam niya.

Ngunit hindi ako natakot.

Sa halip, may kakaibang katahimikan ang bumalot sa akin.

— Adrian, bago mo ako takutin, sigurado ka bang nabasa mo rin ang lahat ng pinirmahan mo?

Tahimik siya.

Ngayon ako ang ngumiti.

— Bago tayo ikasal, may prenuptial agreement tayong dalawa. Nakasaad doon na lahat ng inherited assets ko ay mananatiling exclusively sa akin. Kahit ilagay sa joint account, hindi iyon nagbabago ng ownership.

Narinig ko ang paghinga niya na bahagyang bumigat.

Nagpatuloy ako.

— At ang power of attorney na sinasabi mo? Revocable iyon. Alam mo ba kung kailan ko iyon binawi?

Walang sagot.

— Kahapon ng umaga. Bago pa ako mag-transfer.

Sa likod ko, biglang nagbago ang ekspresyon ni Doña Estrella.

— Hindi maaari ‘yan— bulalas niya.

Hindi ko siya pinansin.

— Adrian, abogado ako. Akala mo ba pipirma ako nang hindi nagtatabi ng proteksyon para sa sarili ko?

Mahabang katahimikan sa kabilang linya.

Pagkatapos ay malamig niyang sinabi:

— Hindi pa tapos ito.

— Oo, hindi pa. Pero hindi na ako ang nasa ilalim mo.

Pinutol ko ang tawag.

Sa hallway, nag-uumapaw ang tensyon. Lumapit si Doña Estrella, nanginginig ang boses.

— Anong ibig sabihin ng sinasabi mo?

Tumingin ako sa kanya nang diretso.

— Ibig sabihin, wala kayong makukuha.

Tinulak ko ang pinto at pumasok sa condo ko. Isinara ko ito nang marahan pero matatag.

Sa wakas, ako lang.

Napaupo ako sa sofa at saka ko lang naramdaman ang pagod. Hindi takot. Hindi pagsisisi.

Pagkapagod matapos ang mahabang digmaan.

Ngunit hindi pa talaga tapos.

Kinabukasan, nagpadala ang abogado ko ng formal notice kay Adrian. Demand letter. Confirmation ng revocation ng power of attorney. Kopya ng prenuptial agreement.

Tatlong araw ang lumipas bago siya muling tumawag.

Sa pagkakataong ito, hindi galit ang boses niya.

Pagod.

— Liana… pwede ba tayong mag-usap nang maayos?

— Nakikipag-usap naman ako nang maayos, Adrian.

— Hindi ko inaasahan na aabot tayo rito.

Napatawa ako nang mahina.

— Ako rin. Hindi ko inaasahang gagawin mo iyon tatlong araw pa lang sa Canada.

Tahimik siya.

Pagkatapos ay bumaba ang boses niya.

— May utang ako rito.

Hindi ako nagulat.

— Gaano kalaki?

— Halos dalawang milyong dolyar.

Isang saglit na pag-ikot ng mundo.

— Para saan?

— May partner ako rito. Isang babae. Canadian citizen. Pinlano naming mag-set up ng kumpanya. Pero kailangan ng malaking kapital.

Ang bawat salita ay parang kutsilyo.

Ngunit hindi ako umiyak.

— Kaya kailangan mo ang pera ko.

— Hindi ganoon ang plano—

— Walong taon, Adrian. Walong taon akong paghihintayin habang binubuo mo ang buhay mo kasama ang iba?

Hindi siya sumagot.

At doon tuluyang natapos ang natitirang pag-asa.

Nagsimula ang legal battle. Sinubukan niyang igiit na may verbal agreements kami. Sinubukan niyang i-delay ang proseso.

Ngunit malinaw ang mga dokumento.

Sa huli, napilitan siyang makipag-settle.

Bumalik siya sa Pilipinas makalipas ang tatlong buwan.

Hindi na siya ang lalaking umalis.

Mas payat. Mas seryoso. Mas tahimik.

Nagkita kami sa opisina ng abogado. Walang emosyon.

— Pirmahan mo na, Adrian.

Tinitigan niya ako nang matagal.

— Minahal naman kita, Liana.

— Minahal kita. Pero hindi ko kayang mahalin ang panlilinlang.

Pinirmahan niya ang annulment papers.

Sa sandaling iyon, pakiramdam ko ay nabunutan ako ng tinik na matagal nang nakabaon.

Lumabas ako ng gusali na magaan ang pakiramdam.

Hindi ako mayaman lang sa pera.

Mayaman ako sa aral.

Makaraan ang isang taon, lumago ang kumpanya ko. Nakakuha ako ng international partners. Hindi na ako “side project.”

Ako ang pangunahing kuwento.

Isang gabi, habang nakatayo ako sa parehong bintana kung saan nagsimula ang lahat, tumunog muli ang telepono ko.

Hindi si Adrian.

Isang unknown number mula sa Canada.

Hindi ko sinagot.

Ngumiti ako.

May mga laban na hindi kailangang ipagpatuloy.

Minsan, ang tunay na panalo ay ang pag-alis sa larangan.

Sa ibaba, tuloy ang daloy ng siyudad.

At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, hindi na ako naghihintay.

Ako na ang patutunguhan.