Naku po, mga Ka-Chika at mga kababayan, mukhang hindi na talaga matatahimik ang pangalan ni SAGIP Partylist Representative Rodante Marcoleta sa mga balita at sa social media! Kung akala niyo ay humupa na ang usok matapos ang kanyang kontrobersyal na pahayag tungkol sa West Philippine Sea, nagkakamali kayo. Parang bulkang Taal na muling nag-alburuto ang isyu, at sa pagkakataong ito, tila may sarili siyang “hukay” na ginawa at mukhang siya rin ang mahuhulog. Ang latest na chika? Ang kanyang matapang na hamon ng debate, biglang tinanggap ng isang higante sa larangan ng batas at teritoryo! Ayan na nga ba ang sinasabi ng marami—ingat sa mga hinahamon, baka mapatulan!

Para sa mga hindi nakasubaybay nitong mga nakaraang araw, balikan muna natin ang pinag-ugatan ng lahat ng ito. Naging laman ng mainit na usapan si Marcoleta matapos kumalat ang isang video kung saan tila sinasabi niyang “ibigay na lang” o “give up” ang Kalayaan Island Group (KIG) dahil sa mga teknikalidad sa ilalim ng UNCLOS o United Nations Convention on the Law of the Sea. Siyempre, umusok ang ilong ng maraming Pilipino! Sa panahon ngayon na mainit ang tensyon sa pagitan ng Pilipinas at China, ang ganitong mga salita mula sa isang opisyal ng gobyerno ay parang pagbubuhos ng gasolina sa apoy. Marami ang nagalit, marami ang nadismaya, at hindi naiwasan ng iba na tawagin siyang “trador” sa sariling bayan.

Pero siyempre, bilang beteranong pulitiko, hindi basta-basta magpapatalo si Marcoleta. Agad siyang rumesbak at naglabas ng paliwanag. Ayon sa kanya, “out of context” daw ang kumalat na video clip. Hindi daw niya sinabing isuko ang teritoryo, kundi ipinapaliwanag lang daw niya na mahirap o “imposible” na i-drawing ang baselines o hangganan ng ating teritoryo sa KIG nang hindi lumalabag sa UNCLOS. Ang gusto raw niyang puntuhin ay kailangan maging maingat at legal ang approach ng Pilipinas. Depensa niya, occupied na natin ang lupa kaya atin ‘yun, pero yung tubig sa paligid, yun daw ang kumplikado. Medyo nosebleed ang explanation, ‘di ba? Pero ang bottom line, hugas-kamay siya sa paratang na gusto niyang ipamigay ang isla.

Dito na pumasok ang “challenge” ng Philippine Coast Guard (PCG) sa pamamagitan ni Commodore Jay Tarriela. Dahil nga sa mga sinabi ni Marcoleta, inimbitahan siya ni Tarriela na bumisita mismo sa West Philippine Sea, partikular sa Pag-asa Island, para makita niya ang sitwasyon doon at maintindihan kung ano ang ipinaglalaban ng ating mga tropa at mangingisda. Isang magandang hamon, ‘di ba? Face your fears, ika nga. Pero imbes na sabihing “Sige, tara na,” may kondisyon na ibinigay si Marcoleta. At ito ang naging mitsa ng bagong yugto ng drama.

Ang sabi ni Marcoleta, bago daw siya pumunta sa KIG o West Philippine Sea, gusto muna niyang makipag-debate. Oo, tama ang basa niyo, debate muna daw! At hindi lang basta kung sino-sino ang gusto niyang maka-harap. Ang hinamon niya ay si Commodore Tarriela mismo at ang dating Supreme Court Senior Associate Justice na si Antonio Carpio. Sa isang interview, sinabi ni Marcoleta na gusto niya ng isang “friendly debate” para mapag-usapan ang mga legalidad at issues bago siya tumapak sa isla. Para sa marami, parang delaying tactic ito o paraan para ipakita na alam niya ang sinasabi niya sa aspetong legal.

Pero teka lang, kilala niyo ba kung sino si Justice Carpio? Siya lang naman ang isa sa mga pangunahing arkitekto ng ating tagumpay sa Arbitral Tribunal laban sa China. Siya ang taong kabisado ang bawat bato, bawat isla, at bawat batas na may kinalaman sa West Philippine Sea. Kumbaga sa basketball, hinamon mo si Michael Jordan sa one-on-one. At ang nakakaloka? Tinanggap ni Justice Carpio ang hamon! “Breaking News” agad ang hatid nito sa social media. Walang kaabog-abog, “Game!” ang naging dating ng sagot ni Carpio.

Ayan na! Dito na nagkagulo ang mga netizens. Kung mapapansin niyo sa mga kumento at reaksyon online, tila naging piyesta ang mood. Marami ang nagsasabing “Naku, Marcoleta, wrong move ka yata diyan!” Ang daming nag-aabang kung matutuloy ba talaga ito. Para itong main event sa boxing na matagal nang hinihintay ng bayan. Sa isang sulok, si Marcoleta na kilala sa kanyang matatalim na pananalita noong ABS-CBN franchise hearing, at sa kabilang sulok, si Justice Carpio na isang higante sa batas internasyonal.

Ayon sa mga obserbasyon ng mga political analysts at vlogger gaya ni Sangkay Janjan, mukhang “namumroblema” ngayon si Marcoleta. Bakit? Kasi kapag natuloy ang debate, wala siyang takas. Kailangan niyang panindigan ang kanyang mga argumento sa harap ng taong mas may alam sa kanya sa paksang ito. Kung magkamali siya, lalo lang mapapatunayan sa mata ng publiko na mali ang kanyang pananaw o, sa mas masakit na salita, na ang kanyang posisyon ay pabor sa China. Sabi nga ng vlogger, pansin sa kilos at pananalita ni Marcoleta na tila hirap na siyang magpaliwanag. Yung tipong paikot-ikot na at pilit na idinidepensa ang sarili laban sa akusasyon na siya ay “pro-China.”

Ang sentimyento ng taong-bayan ay napakalinaw. Pagod na ang mga Pilipino sa pambu-bully ng China. Araw-araw tayong nakakakita ng balita tungkol sa water cannons, laser pointing, at pagtataboy sa ating mga mangingisda. Kaya naman kapag may isang opisyal na Pilipino na tila lumilihis sa linya ng pagdepensa sa ating karapatan, mabilis uminit ang ulo ng publiko. Ang tingin ng marami, hindi dapat pinapahirapan ang pag-claim sa atin. Common sense na lang daw, ika nga. Kung atin, ipaglaban. Huwag nang hanapan ng butas para lang masabing mahirap.

Dagdag pa sa init ng ulo ng mga netizens ay ang pagiging “legalistic” ni Marcoleta. Sabi niya, wala pa raw tayong “official map” na submitted sa UN na nagdedefine ng West Philippine Sea. Para sa kanya, kailangan muna ng mapa bago tayo magmatapang. Pero para sa mga ordinaryong Pilipino, ang mapa ay nasa puso at kasaysayan na natin. Ang katwiran ni Marcoleta ay tila nagbibigay pa ng rason sa China para sabihing, “O kita niyo, pati opisyal niyo nalilito.” Ito ang masakit na katotohanan na hindi matanggap ng marami. Kaya naman ang hamon na debate ay tinitingnan ng publiko bilang pagkakataon para “turuan” ni Carpio si Marcoleta ng tamang leksyon.

Sa video analysis, makikita na talagang desidido si Marcoleta na linisin ang pangalan niya. Sinabi pa niya, “Saan naman kayo nakakita na trador ako?” Pero ang sagot ng bayan ay hindi sa salita kundi sa gawa. Ang pananahimik sa mga ginagawa ng China at ang pag-iingay para kuwestiyunin ang ating sariling claim ay sapat na para magduda ang marami. Kung ikaw ay nasa panig ng Pilipinas, bakit ang argumento mo ay parang script ng kabila? Yan ang tanong na naglalaro sa isipan ng bawat netizen na nanonood.

Ngayon, ang malaking tanong: Matutuloy ba ang debate? O magkakaroon ba ng “urong-sulong” na naman? Kilala sa pulitika ang ganitong mga drama. Hamunan, tapos kapag tinanggap, biglang may schedule conflict, o kaya naman ay sasabihing “waste of time.” Pero dahil accepted na ni Carpio, nasa bola na ngayon kay Marcoleta. Kung aatras siya, talo siya. Kung tutuloy siya, kailangan niyang mag-aral ng husto dahil hindi pipitsugin ang kalaban.

Para sa entertainment value, panalo ito! Isipin niyo na lang ang sagutan. Si Carpio na kalmado pero laman ang bawat salita, laban kay Marcoleta na sanay sa diskusyon sa Kongreso. Siguradong maraming “clips” ang kakalat sa TikTok at Facebook pagkatapos nito. Ang mga memes, naghahanda na! Ito ang klase ng content na gustong-gusto ng mga Pilipino—yung may banggaan, may talino, at may hustisya sa dulo.

Sa huli, hindi lang ito tungkol sa debate ng dalawang tao. Tungkol ito sa kinabukasan ng ating teritoryo at sa paninindigan ng ating mga lider. Ang bawat salita na binibitawan nila ay may epekto sa international community. Kung ang sarili nating mga mambabatas ay nag-aalinlangan, paano pa tayo seseryosohin ng ibang bansa? Kaya naman mahalaga ang role ng netizens sa pagbabantay. Ang bawat share, bawat comment, at bawat like ay pagpapakita na gising ang bayan at hindi papayag na basta-basta na lang isuko ang yaman ng ating karagatan.

Mga Ka-Chika, kayo ba? Sa tingin niyo, sino ang mananalo sa debate kung matutuloy ito? #TeamMarcoleta ka ba o #TeamCarpio? At naniniwala ba kayo sa paliwanag ni Marcoleta na “out of context” lang siya, o sa tingin niyo ay may pinapanigan talaga siya? I-comment niyo na yan sa ibaba dahil siguradong mainit ang diskusyon! Huwag kalimutang i-share ang post na ito para updated ang buong barkada. Abangan ang susunod na kabanata sa teleserye ng West Philippine Sea!