Naku mga Ka-Marites at mga health conscious dyan, siguradong maloloka kayo sa balitang ito na yayanig sa ating mga kusina at hapag-kainan. Sino ba naman ang mag-aakala na ang mga paborito nating gulay na laging bida sa ating mga lutuin ay may itinatago palang panganib para sa ating mga mahal na lolo at lola? Oo, tama ang inyong nabasa at hindi ito fake news dahil galing mismo ito sa isang beteranong doktor na nagbunyag ng katotohanan. Handa na ba kayong malaman kung anu-ano ang mga gulay na ito bago pa maging huli ang lahat?

Ayon sa isang video na pinag-uusapan ngayon sa social media, isang Japanese expert na si Dr. Ricardo Salvatira ang naglabas ng matinding babala tungkol sa siyam na gulay na madalas nating inihahain. Ang doktor na ito ay may higit dalawampung taong karanasan sa pag-aalaga ng mga may edad na at specialized sa brain health. Ang kanyang rebelasyon ay tila isang malaking sampal sa ating mga nakasanayan dahil ang mga gulay na ito ay matagal na nating itinuturing na “superfoods” at sagot sa mahabang buhay.

Ang unang gulay na binanggit ay ang paborito ni Popeye na spinach na akala natin ay puro lakas lang ang ibibigay. Ayon kay Doc, ang spinach ay puno ng oxalates na kapag humalo sa calcium supplements na madalas iniinom ng mga seniors ay nagiging kristal sa loob ng katawan. Ang mga kristal na ito ay parang mga maliliit na bato na pwedeng bumara sa mga ugat sa utak at maging sanhi ng stroke. Isipin niyo na lang ang gulat ng isang pasyenteng si Mr. Ernesto na akala niya ay nagiging healthy siya sa pagkain ng spinach salad gabi-gabi pero iyon pala ang nagpapahamak sa kanya.

Sumunod naman sa listahan ay ang broccoli na laging present sa mga diet meals natin. Bagamat mayaman ito sa nutrients, delikado pala ito sa mga lolo at lola na umiinom ng blood thinners o pampalabnaw ng dugo. Ang broccoli ay siksik sa Vitamin K na pampalapot ng dugo kaya naman pwede nitong kontrahin ang epekto ng gamot. Isang guro na si Clara ang muntik nang mapahamak dahil sa araw-araw na pagkain ng broccoli habang may iniinom na gamot sa puso na nagdulot ng hindi magandang epekto sa kanyang kalusugan.

Pangatlo ay ang carrots na madalas nating inuume ng hilaw bilang meryenda o pampalinaw daw ng mata. Pero alam niyo ba na ang hilaw na carrots ay mabilis magpataas ng asukal sa dugo lalo na kung kakainin bago matulog? Para sa mga seniors, ang biglaang pagtaas at pagbaba ng asukal habang tulog ay pwedeng mag-trigger ng stress hormones na magpapataas ng blood pressure. Kwento nga ng isang pasyente na si Leia, akala niya ay healthy snacking ang ginagawa niya pero ito pala ang dahilan ng kanyang pagkahilo at panghihina sa umaga.

Hindi rin nakaligtas ang kamatis na staple sa ating mga gisado at sawsawan sa araw-araw. Ang kamatis daw ay kabilang sa nightshade family na pwedeng magdulot ng pamamaga at pananakit ng kasu-kasuan sa mga may edad na. Bukod pa rito, ang acidity ng kamatis ay pwedeng magpa-trigger ng acid reflux na nakakaapekto sa tulog at blood pressure ng mga seniors. Kaya pala minsan ay nagtataka tayo kung bakit sumasama ang pakiramdam ni Lolo matapos kumain ng maraming putaheng may tomato sauce sa gabi.

Ang bawang na tinatawag nating “natural antibiotic” ay kasama rin sa listahan ng mga dapat bantayan. Bagamat maganda ito sa puso, ang sobrang pagkain nito lalo na kung hilaw ay pwedeng magpalabnaw masyado ng dugo. Delikado ito sa mga seniors na may iniinom na gamot dahil baka magdulot ito ng internal bleeding o pagdurugo sa loob ng katawan na hindi agad napapansin. Isang lolo na si Hector ang nahilo at hinimatay dahil sa sobrang pagkahilig niya sa hilaw na bawang tuwing umaga na akala niya ay gamot sa lahat.

Kasama rin sa babala ang sibuyas na hindi nawawala sa ating mga lutuing Pilipino. Ang sibuyas ay may compounds na pwedeng makaapekto sa blood sugar levels at blood pressure kung sosobrahan. Para sa mga may maintenance medicines, ang interaction ng sibuyas sa gamot ay pwedeng magdulot ng hindi inaasahang epekto. Si Mrs. Isabel na mahilig sa onion salad ay nakaranas ng labis na pagbaba ng blood pressure na nagdulot sa kanya ng matinding panghina at muntikang pagbagsak.

At sino ba naman ang hindi mahilig sa mais na paboritong meryenda nating mga Pinoy tuwing hapon? Pero ayon kay Doc, ang mais ay mataas sa starch at sugar na parang kumain ka na rin ng kanin o tinapay. Sa mga seniors na may diabetes o pre-diabetes, ang mais ay pwedeng magpataas agad ng asukal sa dugo. Si Rafael na akala ay healthy ang mais ay nagulat nang malaman na ito ang dahilan ng hindi makontrol na sugar level niya kahit na nagdidiyeta naman siya sa ibang pagkain.

Pangwalo ay ang asparagus na madalas nating makita sa mga sosyal na handaan at restaurants. Ang asparagus ay may natural diuretic effect o pampaihi na pwedeng magdulot ng dehydration sa mga matatanda. Kapag kulang sa tubig ang katawan, lumalapot ang dugo at mas nahihirapan ang puso na mag-pump. Si Alberto na mahilig sa asparagus dinner ay nakaranas ng panunuyo at panghihina dahil hindi niya alam na nauubos na pala ang tubig sa kanyang katawan kaka-ihi sa gabi.

Huli sa listahan ay ang romaine lettuce na paborito ng mga nagda-diet at gusto pumayat. Tulad ng asparagus, ang lettuce ay may diuretic properties din na hindi maganda kung kakainin sa gabi bago matulog. Ang dehydration habang tulog ay pwedeng magpalapot ng dugo at magpataas ng risk ng stroke sa madaling araw. Si Marta na laging nag-sa-salad sa gabi ay nagtaka kung bakit siya laging pagod at hilo sa umaga iyon pala ay dehydrated na siya dahil sa paborito niyang gulay.

Napakabigat ng mga rebelasyong ito lalo na sa ating kulturang Pilipino na mahilig maghain ng gulay sa mga matatanda. Nakasanayan na nating isipin na basta gulay ay “solb” na at wala nang dapat alalahanin. Pero pinapaalala sa atin ng mga kwentong ito na iba na ang takbo ng katawan kapag tumatanda. Ang metabolism at paggana ng mga organs ay hindi na tulad ng dati kaya kailangan na ng masusing pag-iingat at tamang kaalaman sa bawat subo.

Ang mensahe ng doktor ay hindi naman para takutin tayo o pagbawalan tayong kumain ng gulay habang buhay. Ang punto niya ay ang tamang timing at tamang kombinasyon ng mga pagkain lalo na sa mga may edad na. Hindi masama ang spinach o broccoli kung kakainin sa tanghali at sa tamang dami. Ang nagiging delikado ay ang “excessive” o sobrang pagkain nito at ang pagkain sa maling oras tulad ng gabi kung kailan, dapat nagpapahinga na ang sistema ng ating katawan.

Para sa mga nag-aalaga kay Lolo at Lola, ito ay isang malaking “wake-up call” para suriin ang kanilang diet. Hindi sapat na basta “healthy” sa paningin natin ay pwede na agad ihain sa kanila. Kailangan nating alamin kung may mga gamot ba silang iniinom na pwedeng mag-react sa mga pagkain. Ang pagiging “wais” sa kusina ay hindi lang sa pagtitipid kundi pati na rin sa pagsiguro na ligtas ang bawat miyembro ng pamilya lalo na ang mga seniors.

Siguradong marami sa inyo ang nag-iisip ngayon kung ano na lang ang ipapakain kay Nanay at Tatay. Huwag kayong mag-alala dahil marami pa namang ibang options at paraan ng pagluluto. Ang paggisa o pag-steam ng gulay ay pwedeng makabawas sa mga masamang epekto nito kumpara sa pagkain ng hilaw. Ang mahalaga ay ang “moderation” o pagtitimpi at hindi ang tuluyang pag-iwas sa mga pagkaing nagbibigay din naman ng nutrisyon.

Hindi rin nagpahuli ang mga netizens sa pagbibigay ng kanilang mga reaksyon sa mainit na paksang ito. Marami ang nagulat at tila hindi makapaniwala dahil lumaki sila sa paniniwalang “gulay is life.” Sabi ng isang netizen, “Hala, araw-araw ko pa naman pinapakain ng ginisang spinach si Nanay, kaya pala minsan sumasakit ang ulo niya!” Isang realization na tila marami ang nakaka-relate at natatakot.

May mga nag-comment din na nagpapasalamat sa impormasyon dahil ngayon lang nila ito nalaman. “Buti na lang napanood ko ito, akala ko dati mas maraming bawang mas maganda para sa high blood ni Tatay,” sabi ng isang concerned na anak. Nakakataba ng puso makita na marami ang nagmamalasakit sa kanilang mga magulang at handang magbago ng nakasanayan para sa ikabubuti ng kalusugan ng kanilang mga mahal sa buhay.

Pero syempre, hindi mawawala ang mga “skeptical” o nagdududa sa mga ganitong balita sa internet. May mga nagsasabi na, “Naku, lahat na lang bawal! Dati taba lang ang bawal, ngayon pati gulay na rin?” Isang patunay na mahirap baguhin ang nakagawian lalo na kung dekada na itong pinaniniwalaan. Gayunpaman, mas mabuti na ang nag-iingat at nagtatanong kaysa sa huli ay magsisi dahil sa kakulangan ng kaalaman.

Ang mga kwento ng pasyenteng nabanggit ay nagsisilbing aral sa atin na ang bawat katawan ay may kani-kaniyang pangangailangan. Ang healthy kay Juana ay maaaring hindi healthy kay Pedro lalo na kung magkaiba sila ng kondisyon sa kalusugan. Kaya naman napakahalaga ng regular na check-up at konsultasyon sa doktor. Huwag tayong magmarunong o umasa lang sa mga sabi-sabi ng kapitbahay dahil buhay ang nakataya dito.

Sa huli, ang kalusugan ay kayamanan na dapat nating ingatan at pahalagahan bawat araw. Ang pagiging “open-minded” sa mga bagong kaalamang medikal ay susi para humaba pa ang buhay ng ating mga lolo at lola. Hindi masamang magbago ng diet kung ito naman ay para sa ikabubuti nila. Ang pagmamahal ay naipapakita hindi lang sa paghahain ng masasarap na pagkain kundi sa pagsiguro na ang mga ito ay ligtas at angkop sa kanilang edad.

Kaya mga Ka-Marites, huwag solohin ang impormasyong ito at ipamahagi sa inyong mga kakilala. I-share niyo ito sa inyong mga family group chats para maging aware din ang inyong mga tita at tito. Malay niyo, ang simpleng pag-share niyo ay makapagligtas pa ng buhay ng iba. Anong say niyo sa rebelasyong ito? Titigil niyo na ba ang paghahain ng mga gulay na ito o babawasan na lang?

I-comment niyo na ang inyong mga saloobin sa ibaba dahil gustong-gusto naming marinig ang inyong mga opinyon. Huwag kalimutang i-like at i-follow ang aming page para sa mas marami pang health tips at updates na siguradong kapupulutan niyo ng aral. Tandaan, “Health is Wealth” kaya ingatan natin ito habang maaga pa. Stay safe at maging wais sa pagpili ng pagkain!

Sa panahon ngayon na kaliwa’t kanan ang sakit, ang tamang impormasyon ang ating sandata. Huwag tayong basta-basta maniniwala sa mga fake news pero huwag din naman tayong magbingi-bingihan sa mga payo ng eksperto. Ang balanse ay susi sa lahat ng bagay. Kumain ng tama, mag-ehersisyo, at higit sa lahat, makinig sa sinasabi ng ating katawan.

Isipin niyo na lang ang saya kung mas mahaba pa nating makakapiling ang ating mga lolo at lola na malakas at walang sakit. Ang bawat hapunan na kasalo sila ay magiging mas makabuluhan kung alam nating ligtas ang kanilang kinakain. Kaya simulan na natin ang pagbabago sa ating kusina ngayon din. Bawasan ang asin, iwasan ang sobrang taba, at ngayon, maging mapanuri na rin sa mga gulay na inihahain.

Sana ay nakatulong ang artikulong ito para mabuksan ang inyong isipan sa mga hidden risks ng ating mga paboritong pagkain. Huwag kalimutan na ang pagiging healthy ay hindi isang destination kundi isang journey. Kasama niyo kami sa journey na ito kaya manatiling nakatutok para sa mga susunod pang updates. Maraming salamat sa pagbabasa at ingat po tayong lahat palagi!

Nakakatuwa na sa simpleng pagbabasa ay nadadagdagan ang ating kaalaman. Ibahagi ang link na ito sa inyong mga kaibigan para hindi lang chismis ang pinag-uusapan niyo kundi mga bagay na may kabuluhan. Ang tunay na Marites ay yung updated hindi lang sa buhay ng may buhay kundi pati na rin sa kalusugan ng bayan. Hanggang sa muli, ito ang inyong lingkod na nagpapaalala: Bawal magkasakit kaya mag-ingat!