GALIT NA GALIT ANG TATAY NANG MALAMAN NIYANG “PEKE” ANG DIPLOMA NG ANAK NIYA AT HINDI PALA ITO PUMAPASOK SA COLLEGE. “SAYANG ANG PERANG IPINADALA KO! MANLOLOKO KA!” PERO NAPALUHOD SIYA SA IYAK NANG ILABAS NG ANAK ANG MGA RESIBO

Masayang-masaya si Mang Carding. Umuwi siya galing Saudi matapos ang limang taong kontrata. Ang pakay niya: dumalo sa Graduation ng kaisa-isa niyang anak na si Jay.

Sa sala, nakasabit ang tarpaulin:
“CONGRATULATIONS JAY! BS ENGINEERING!”

Hawak ni Mang Carding ang diploma ni Jay. Ipinagmamalaki niya ito sa mga kumpare niya.

Pero habang nag-iinuman, napansin ng kumpare niyang si Tiyo Badong (na nagtatrabaho sa munisipyo at pamilyar sa mga dokumento) ang papel.

“Pare,” bulong ni Badong. “Parang peke ’tong diploma ng anak mo. Ang seal ng unibersidad, malabo. At ang pirma ng Dean, iba na.”

Kinabahan si Mang Carding. Lihim niyang tinawagan ang Registrar ng unibersidad.

Doon gumuho ang mundo niya.

“Sir, wala po sa listahan ng graduates si Jay. Dalawang taon na po siyang hindi enrolled dito.”

Pag-uwi ni Jay galing sa labas, sinalubong siya ng galit na ama.

PAK!

Isang malakas na sampal ang dumapo sa pisngi ni Jay.

“PA?!” gulat na sigaw ni Jay.

“WALA KANG HIYA!” sigaw ni Mang Carding. Hinagis niya ang pekeng diploma sa mukha ng anak. “Bistado ka na! Tumawag ako sa school! Dalawang taon ka nang hindi pumapasok!”

Nanginig si Jay. “Pa… magpapaliwanag ako…”

“Ano?! Na nilustay mo ang pera ko?! Nagpakahirap ako sa Saudi! Tiniis ko ang init at lungkot para makapagtapos ka! Halos hindi ako kumain dun para maipadala ko ang tuition mo! Tapos ano? Saan mo dinala ang pera?! Sa barkada? Sa bisyo? Sa babae?!”

Dinuro-duro ni Mang Carding ang anak.

“MANLOLOKO KA! SAYANG ANG PERANG IPINADALA KO! SAYANG ANG SAKRIPISYO KO!”

Yumuko si Jay. Umiiyak.

Pumasok siya sa kwarto niya. Akala ni Mang Carding ay nagkukulong ito.

Pero lumabas si Jay na may bitbit na isang lumang kahon ng sapatos.

Inilapag niya ito sa mesa. Binuksan.

Walang droga. Walang alak. Walang luho.

Ang laman ng kahon ay daan-daang piraso ng RESIBO.

“Ano ’yan?” sigaw ni Mang Carding.

“Basahin mo, Pa,” iyak ni Jay.

Kinuha ni Mang Carding ang mga resibo. Nanlaki ang mata niya.

PHILIPPINE HEART CENTER – Angioplasty Procedure
MERCURY DRUG – Maintenance Medicine (Clopidogrel, Atorvastatin)
HOSPITAL BILLS – ICU Confinement (Date: 2 Years Ago)

Nanghina ang tuhod ni Mang Carding.

“Pa…” hikbi ni Jay. “Naalala mo ba nung na-stroke ka two years ago? Sabi mo sa akin, ‘Anak, okay lang ako. Minor lang ’to. Huwag mo intindihin ang gastos.’”

Tumingin si Jay sa ama.

“Nagsinungaling ka, Pa. Kinausap ko ang doktor mo noon. Sabi niya, kailangan mo ng Angioplasty. Kailangan mo ng mamahaling gamot araw-araw. Kung hindi, mamamatay ka.”

“Wala tayong pera noon, Pa. Ang meron lang ako, ’yung tuition fee na pinadala mo para sa enrollment ko.”

Napahawak si Mang Carding sa dibdib niya.

“Kaya hindi ako nag-enroll, Pa. Ginamit ko ang tuition ko pambayad sa operasyon mo. ’Yung allowance na pinapadala mo buwan-buwan? Hindi ko ginagastos sa pagkain. Ibinibili ko ng maintenance na gamot mo na ipinapadala ko kay Mama nang hindi mo alam.”

Lumapit si Jay sa ama at lumuhod.

“Pa… sorry kung peke ang diploma ko. Sorry kung hindi ako Engineer ngayon. Pero Pa… aanhin ko ang diploma? Aanhin ko ang toga? Aanhin ko ang pagiging Engineer kung wala ka na? Kung nakaburol ka habang ga-graduate ako?”

Humagulgol si Jay.

“Mas gugustuhin ko pang maging dropout na may buhay na Tatay, kaysa maging Cum Laude na ulila.”

Napaluhod si Mang Carding. Niyakap niya ang anak nang mahigpit na mahigpit.

“Anak… Diyos ko…” iyak ng matanda. “Patawarin mo ako… akala ko niloko mo ako… ikaw pala ang sumagip sa buhay ko…”

Hinalikan ni Mang Carding ang noo ni Jay.

“Hindi ka man nakatapos sa eskwelahan, anak… pero sa mata ko, ikaw ang may pinakamataas na karangalan. Ikaw ang bayani ng buhay ko.”

Sa huli, napatawad nila ang isa’t isa. Hindi man naging Engineer si Jay noon, nagtulungan sila ng ama. At makalipas ang ilang taon, nakapag-aral ulit si Jay—sa pagkakataong ito, kasama na ang kanyang malakas at buhay na buhay na Tatay sa tunay niyang graduation.