Nasa harap na nila ang tinatawag na “Devil’s Elbow”—ang pinakamatinding kurbada sa Dalton Pass. Isang U-turn pakaliwa. Sa bilis nilang ito, imposible nang makaliko ang bus. Didiretso sila sa bangin at walang mabubuhay.

Tumingin si Danny sa side mirror. Bukas ang pinto ng bus dahil sa sira ng hydraulic kanina pa. Pwede siyang tumalon. Bilang isang Scout Ranger, kaya niyang tumalon sa ganitong bilis at mabuhay, kahit bali-bali ang buto. Pwede niyang iligtas ang sarili niya. May pamilya pa siyang naghihintay sa kanya sa Cagayan.

Pero narinig niya ang iyak ng isang bata sa likuran. Narinig niya ang pagmamakaawa ng mga pasahero.

Apatnapung buhay. Laban sa isa.

Para sa isang sundalo, hindi ito kailanman naging mahirap na desisyon. Ang misyon niya ay magligtas, kahit ang kapalit ay sariling buhay.

“Patawad, Mahal,” bulong ni Danny sa hangin, inaalala ang kanyang asawa.

Sa halip na kabigin pakaliwa ang manibela papunta sa bangin na siguradong kamatayan ng lahat, o tumalon palabas para iligtas ang sarili… hinigpitan ni Danny ang hawak sa manibela.

Tumingin siya sa kanan. Ang gilid ng bundok. Purong bato at lupa. Isang pader ng kamatayan.

Ito lang ang paraan para huminto ang bus bago mahulog sa bangin.

“YUMUKO KAYONG LAHAT! BRACE FOR IMPACT! YUMUKO!” sigaw ni Danny sa pinakamalakas niyang boses.

At sa huling sandali, bago dumating ang kurbada, buong pwersang kinabig ni Danny ang manibela pakanan.

Diretso sa pader ng bundok.

Alam niya ang mangyayari. Siya ang nasa driver’s seat. Siya ang nasa unahan. Siya ang sasalubong sa pinakamalakas na pwersa ng banggaan. Ang harap ng bus ay yuyupi na parang lata ng sardinas, at siya ang nasa gitna nito.

BLAG!

Ang tunog ay nakakabingi. Parang bombang sumabog.

Ang harap ng bus ay bumaon sa gilid ng bundok. Nabasag ang lahat ng salamin. Ang mga bakal ay tumupi at umungol. Ang buong sasakyan ay nayanig nang matindi, nagdulot ng mga pasa at sugat sa mga pasahero, pero hindi ito nahulog sa bangin. Huminto ito.

Saglit na katahimikan. Tapos, nagsimula ang mga ungol ng sakit at iyak ng pasasalamat.

“Buhay tayo! Diyos ko, buhay tayo!”

Dahan-dahang nagsilabasan ang mga pasahero, duguan, hilo, pero buhay.

“Nasaan ang driver? Nasaan yung mama na sumalba sa atin?” tanong ng isang pasahero habang inaakay ang kanyang anak.

Lumapit sila sa harap ng bus. Nanlumo ang lahat sa kanilang nakita.

Ang unahan ng bus ay wala na halos sa porma. Nakabaon ito sa bato. At sa gitna ng yuping bakal at basag na salamin, nakita nila si Danny.

Hindi na siya gumagalaw. Ang manibela ay nakabaon sa kanyang dibdib. Ang kanyang katawan ay nagsilbing shock absorber na sumalo sa impact para hindi tumagos ang pinsala sa mga pasahero sa likod.

Sa kanyang huling sandali, nakita ng isang pasahero na may hawak siyang litrato ng kanyang pamilya sa kanyang duguang kamay, at may payapang ngiti sa kanyang mga labi.

Dumating ang rescue team at mga pulis pagkalipas ng isang oras. Narekober nila ang putol na kable ng preno, kumpirmado ang sabotahe. Pero ang kwento ng araw na iyon ay hindi ang krimen, kundi ang sakripisyo.

Sa Dalton Pass, maraming kwento ng trahedya. Pero sa araw na iyon, isang bagong alamat ang isinulat—ang kwento ng isang retiradong sundalo na hindi tumakbo sa laban, at ginawa ang kanyang katawan bilang huling depensa para iligtas ang mga estrangherong tinawag niyang responsibilidad