Nakatitig si James kay Anna na para bang may hinahanap sa kanyang mukha—isang kumpirmasyon, isang alaala, isang katotohanang matagal nang nakabaon sa pagitan nila.

Si Stella naman ay nakatayo sa tabi nila, ang kanyang kamay ay mahigpit na nakakapit sa laylayan ng kanyang gown. Hindi siya sanay na hindi siya ang sentro ng eksena. Hindi siya sanay na may ibang boses na mas pinakikinggan kaysa sa kanya.

Mahinang nagsalita si James, ngunit malinaw ang bawat salita.

— Ikaw nga ba si Anna Rivera? Yung… dati kong nakasama sa konserbatoryo?

Bahagyang napapikit si Anna. Hindi niya inasahang maririnig muli ang apelyidong iyon mula sa mga labi ng lalaking minsan niyang minahal.

— Oo, James. Ako nga.

May mga bulungan mula sa mga bisita. Ang ilan ay naglalabas na ng kanilang mga cellphone. Ang iba nama’y napapatingin kay Stella, naghihintay kung ano ang susunod na mangyayari.

Humakbang palapit si James.

— Bakit hindi mo sinabi sa akin… nung huli tayong nagkita?

Ang tinutukoy niya ay ang gabing iyon—pitong buwan na ang nakaraan—nang muling magtagpo ang kanilang landas sa isang alumni event. Gabing pareho silang may iniindang lungkot, pareho silang may hinahabol na alaala. Gabing umuwi sila sa isang silid na puno ng mga salitang hindi natapos at mga yakap na matagal nang ipinagkait.

Napatingin si Anna sa kanyang tiyan bago sumagot.

— Dahil malinaw ang sinabi mo, James. Ikakasal ka na. At ang nangyari sa atin… isang pagkakamali lang para sa’yo.

Napakurap si James. Parang may sumuntok sa kanyang dibdib.

— Hindi ko sinabi na pagkakamali ka.

— Hindi mo kailangan sabihin. Narinig ko sa paraan ng pag-iwas mo kinabukasan.

Napasinghap ang ilang bisita. Si Stella ay unti-unting namumutla.

— James… ano ba talaga ‘to? — nanginginig ang kanyang tinig.

Ngunit hindi siya sinagot ng lalaki.

Sa halip, tumitig ito kay Anna at nagtanong ng mas mababang boses, halos bulong.

— Ilang buwan na?

Sandaling katahimikan.

— Pitong buwan.

Parang bumagsak ang salitang iyon sa marmol na sahig at kumalat sa buong bulwagan.

Pitong buwan.

Dahan-dahang naglakad si James palapit pa. Hindi siya tumitingin kay Stella, hindi rin sa mga bisita. Ang mga mata niya ay nasa tiyan ni Anna.

— Anna… sabihin mo sa akin ang totoo.

Napatingin si Anna sa kanya. Sa wakas, hindi na siya nanginginig. Hindi na siya nahihiya.

— Ano pa bang katotohanan ang gusto mong marinig, James?

— Ang bata… akin ba?

Isang kolektibong paghinga ang narinig mula sa mga bisita. Parang isang alon ng shock ang dumaan sa silid.

Napapikit si Stella.

Si Anna ay hindi agad sumagot. Hindi dahil sa hindi niya alam ang sagot—kundi dahil sa bigat ng sandaling iyon. Ang bigat ng pag-amin sa gitna ng karangyaan, sa gitna ng isang kasal na dapat ay sagrado.

Dahan-dahan niyang inilapit ang mikropono sa kanyang labi.

— Oo, James. Iyo.

Walang sumigaw. Walang nagpalakpakan. Walang umalis.

Tahimik.

Nakatingin si James kay Anna na para bang gumuho ang mundo sa ilalim ng kanyang mga paa. Ang kanyang mga mata ay napuno ng hindi maipaliwanag na emosyon—takot, galit, pagkalito, at… isang bagay na mas malalim.

Lumapit si Stella at hinila ang braso ni James.

— Hindi ka maniniwala diyan, hindi ba? Isa lang siyang server! Baka kung kanino galing ‘yan!

Umangat ang ulo ni Anna. Hindi na ito ang babaeng nanginginig kanina.

— Hindi ako nagsinungaling kailanman tungkol sa anak ko.

May dignidad sa kanyang tinig. May lakas.

Tumingin si James kay Stella. Ngayon lang niya nakita ang mukha ng babaeng pakakasalan niya na puno ng pagkapahiya—hindi dahil sa ginawa niya kay Anna, kundi dahil sa nasira ang imahe ng perpektong kasal.

— Stella… alam mo bang pinilit mo siyang kumanta? — tanong niya, mahina ngunit matalim.

Hindi agad nakasagot si Stella.

— Gusto ko lang naman mag-enjoy ang mga bisita! — depensa niya. — At saka, server lang siya!

Parang may kumislap sa mata ni James.

— Hindi siya “lang.”

Tumahimik muli ang silid.

Dahan-dahang ibinaba ni James ang mikropono. Humarap siya sa mga bisita.

— Humihingi ako ng paumanhin sa lahat. Pero hindi ako pwedeng magpatuloy sa kasal na ito… kung hindi ko kayang harapin ang sarili kong pagkukulang.

Napasinghap si Stella.

— Ano?! James, mag-isip ka!

Ngunit hindi na siya pinansin ng lalaki. Lumapit siya kay Anna.

— Bakit hindi mo sinabi agad?

— Dahil hindi ko gustong sirain ang buhay mo. — mahinahon ang sagot niya. — Hindi ko kailangan ng pangalan mo. Hindi ko kailangan ng pera mo. Ang kailangan ko lang ay ang respeto.

Ang mga salitang iyon ay mas mabigat kaysa anumang iskandalo.

Unti-unting naglakad si James palapit sa kanya. Sa harap ng lahat, dahan-dahan niyang iniluhod ang isang tuhod—hindi bilang isang romantic gesture, kundi bilang isang tahimik na paghingi ng tawad.

— Patawarin mo ako.

May mga luhang bumagsak sa mata ni Anna.

Hindi niya alam kung iyon ay para sa nakaraan, o para sa gabing iyon na tuluyang nagbago ng kanilang kapalaran.

Sa gilid ng entablado, si Stella ay napaupo sa isang silya, ang kanyang belo ay dumulas pababa. Sa unang pagkakataon, hindi siya mukhang makapangyarihan. Mukha siyang isang babaeng nawalan.

Ang ilang bisita ay nagsimulang umalis. Ang ilan nama’y nanatili, tahimik na saksi sa pagbagsak ng isang ilusyon.

Humawak si James sa kamay ni Anna.

— Hindi ko alam kung paano ko aayusin ang lahat. Pero alam kong hindi ako pwedeng tumalikod.

Hindi sumagot si Anna. Ngunit hindi rin niya hinila ang kanyang kamay.

Sa labas ng ballroom, ang gabi ay malamig at tahimik. Ang mga ilaw ng lungsod ay kumikislap sa malayo, parang mga bituing hindi naaapektuhan ng mga drama sa ibaba.

Sa loob, ang kasal na dapat ay perpekto ay tuluyang nabasag.

Ngunit sa gitna ng kahihiyan at pagkabigla, may isang bagay na malinaw: ang batang dinadala ni Anna ay hindi na magiging lihim.

At habang dahan-dahang naglalakad palabas ng bulwagan sina James at Anna—hindi bilang magkasintahan, hindi pa—kundi bilang dalawang taong haharap sa responsibilidad—may kakaibang katahimikan na bumalot sa kanilang likuran.

Hindi iyon ang katahimikan ng iskandalo.

Kundi ang katahimikan ng isang katotohanang sa wakas ay nailabas sa liwanag.

At sa unang pagkakataon sa gabing iyon, ang pinaka-marangal na tinig sa silid ay hindi nagmula sa isang mikropono, kundi sa isang babaeng pinilit kumanta—at piniling magsabi ng totoo.