Nang mapirmahan ng asawa ko ang kontratang nagkakahalaga ng 1 milyong dolyar, umuwi siya nang gabing-gabi.
Nakatayo pa rin ako sa hapag-kainan, hinihintay siya, habang malamig na ang pagkain—ilang ulit ko na itong pinainit/th

Pagbukas ng pinto, pumasok ang isang amoy ng pabango na hindi ko kilala. Nakangiti siya—isang ngiting matagal ko nang hindi nakita sa loob ng pitong taon naming pagsasama.

“Nagawa ko,” sabi niya, puno ng pagmamalaki. “Ito na ang pinakamalaking kontratang nakuha ko.”

Tumayo ako, nanginginig sa tuwa. Isang milyong dolyar—isang halagang kayang baguhin ang buong buhay. Akala ko, sa wakas, may saysay na ang lahat ng pagtitiis, pagtitipid, at pagsasakripisyo ko.

Pero nagkamali ako.

Pagkalipas lamang ng tatlong araw, inilapag niya sa harap ko ang mga papeles ng diborsyo.

“Pinag-isipan ko na ito,” malamig niyang sabi. “Hindi ka na angkop sa bagong buhay na tinatahak ko.”

Nanlamig ang buong katawan ko.

“Kung ganoon, ano ang pitong taon natin?” tanong ko, basag ang boses.

Hindi siya sumagot.
Sa halip, inamin niya ang totoo: may iba na siyang babae.

Mas bata kaysa sa akin, maganda, at marunong magpanggap na siya ang perpektong kapareha ng isang matagumpay na lalaki. Isang linggo lang matapos ang diborsyo, hayagan na silang nagsama sa isang marangyang condominium—ang lugar na dati niyang sinasabing “hindi natin kailangan ang luho.”

Umalis ako dala ang isang lumang maleta.
Walang ari-arian.
Walang pangalan.
Walang kahit isang paghingi ng tawad.

Lumipat ako sa isang masikip na inuupahang silid. Gabi-gabi, hindi ako makatulog—hindi dahil mahal ko pa siya, kundi dahil hindi ko maintindihan kung saan ako nagkamali.

Hanggang sa may tumawag sa akin.

“Ayos ka lang ba, anak?” —ang tinig ng lalaking iyon ay malalim at puno ng pag-aalala.

Kinagat ko ang labi ko, hindi napigilan ang luha.
“Ayos lang po ako, Tatay.”

Hindi kailanman nalaman ng dati kong asawa na…
ang lalaking nasa likod ng kontratang iyon ay ang tunay kong ama.

Siya ang tahimik na nagmamasid sa akin sa loob ng maraming taon, ngunit hindi kailanman nakialam sa pinili kong asawa. Gusto lamang niyang malaman kung ang lalaking minahal ko ay karapat-dapat ba talaga.

At kusang ibinigay ng dati kong asawa ang sagot.

Pagkalipas ng isang buwan, nagdaos siya ng engrandeng salu-salo upang ipagdiwang ang kanyang “tagumpay.” Nandoon ang media, mga kasosyo, at mga kaibigan—lahat ay pinupuri siya bilang bagong bituin sa mundo ng negosyo.

Dumating ako roon.
Hindi marangya, hindi engrande—kalmado at matatag lamang.

Nakita niya ako at agad na nagbago ang kanyang mukha.

“Ano ang ginagawa mo rito?” tanong niya, may halong galit.

Ngumiti ako.
“Pumunta lang ako para bumati.”

Pagkatapos, inilabas ko ang aking telepono, tinawagan ang isang numero, at inilapag ito sa harap niya.

“Naghihintay ang taong pumirma ng kontrata.”

Kumunot ang kanyang noo. Nag-atubili siya, saka dahan-dahang sinagot ang tawag.

Ilang segundo lang, namutla siya.

“T-Tatay…?”

Biglang nanahimik ang buong silid.

Malamig at malinaw na umalingawngaw ang tinig sa kabilang linya:

“May itatanong ako sa iyo.
Ang lalaking kayang ipagkanulo ang kanyang asawa sa sandaling magkapera…
karapat-dapat pa bang humawak ng kontratang iyon?”

Nanginig siya at tumingin sa akin.

Tinitigan ko siya nang diretso at marahang sinabi:

“Hindi mo ipinagkanulo ang isang mahirap na babae gaya ng iniisip mo.
At ang isang milyong dolyar na iyon…
hindi kailanman naging sa iyo.

Kinansela ang kontrata sa mismong gabing iyon.

Tahimik na umalis ang batang kabit, walang iniwang salita.
Ang reputasyon niya ay gumuho nang mas mabilis pa kaysa sa pag-angat nito.

Samantalang ako, sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon,
mataas ang ulo kong umalis sa lugar na iyon.

Hindi ako nanalo dahil sa pera.
Nanalo ako dahil nakita ko ang tunay niyang pagkatao.

At siya ang natalo—
hindi lamang dahil sa nawalang kontrata,
kundi dahil ipinagpalit niya ang babaeng minsang naniwala sa kanya nang buong-buo.