AKALA KO SIMPLENG AWAY-MAG-ASAWA LANG SA APARTMENT… PERO NANG MAAMOY KO ANG MATAMIS NA PABANGO SA ILALIM NG PINTO, DOON NAGSIMULA ANG PINAKAMALALANG GABI NG BUHAY KO

Sabi nila, kapag nakatira ka sa murang apartment sa Maynila, may isang simpleng tuntunin na dapat mong sundin.

Huwag kang makialam.

Huwag kang magtanong kapag may sigawan sa kabilang unit.
Huwag kang makialam kapag may umiiyak sa hatinggabi.
At higit sa lahat, huwag mong subukang alamin ang mga lihim ng kapitbahay mo.

Ako si Aris, isang call center agent na nagtatrabaho sa graveyard shift sa Ortigas. Sanay na akong umuwi ng madaling araw habang tulog ang buong lungsod.

Ang inuupahan kong apartment ay nasa isang lumang gusali sa Sampaloc, Maynila.

Tatlo lang kaming nangungupahan sa buong floor.

Ako sa pinakadulo.
Isang matandang lalaki sa gitna na halos hindi ko nakikita.
At sa tapat ng unit ko, ang mag-asawang sina Leo at Rina.

Sa unang tingin, parang normal lang silang mag-asawa.

Tahimik si Leo.
Laging naka-jacket kahit mainit ang panahon.
Madalas may dalang malalaking bag na hindi ko alam kung ano ang laman.

Si Rina naman ang kabaligtaran niya.

Palangiti.
Maganda.
At madalas pang mag-abot ng pagkain sa amin kapag may sobra siyang niluto.

Minsan ginisang gulay.
Minsan adobo.

Kaya kahit hindi kami close, pakiramdam ko mabait siyang tao.

Pero dalawang linggo na ang nakalipas…

biglang nagbago ang lahat.

Nawala ang amoy ng ginisang bawang tuwing umaga.

Nawala ang ingay ng TV sa unit nila na laging nakatutok sa balita.

At higit sa lahat…

hindi ko na nakita si Rina.

Isang gabi bago ako pumasok sa trabaho, nakasabay ko si Leo sa hagdan.

Halatang pagod na pagod siya.

Maputla ang mukha.
Parang ilang araw nang hindi natutulog.

“Leo… kamusta si Rina?” tanong ko.

“Parang matagal ko na siyang hindi nakikita.”

Tumigil siya sa paglalakad.

Hindi siya tumingin sa akin.

At pagkatapos ng ilang segundo, mahinang sinabi niya:

“Umuwi muna sa probinsya. Namatayan ng lola.”

Pagkatapos noon, mabilis siyang bumaba ng hagdan.

Hindi ko alam kung bakit…

pero may kung anong mali sa tono ng boses niya.

Parang galing sa isang taong may tinatagong bagay.

Lumipas ang tatlong araw.

At doon ko napansin ang kakaibang amoy sa hallway.

Hindi ito amoy basura.

Hindi rin amoy panis na pagkain.

Isa itong matamis na pabango na hinaluan ng matapang na kemikal.

Parang amoy ng mga bulaklak sa punerarya na binuhusan ng zonrox.

Noong gabing iyon, hindi ako nakapasok sa trabaho dahil masama ang pakiramdam ko.

Bandang ala-una ng madaling araw, may narinig akong pagbukas ng pinto sa tapat ng unit ko.

Sumilip ako sa butas ng pinto.

At doon ko nakita si Leo.

May hinihila siyang malaking maleta.

Pawis na pawis siya.

Halatang hirap na hirap sa pagbuhat nito sa makipot na hallway.

Huminto siya sa harap ng pinto ko.

Parang nakikinig kung may gising sa loob.

Halos hindi ako huminga habang nakadikit ang mata ko sa peephole.

At doon ko napansin ang isang bagay na nagpalamig ng buong katawan ko.

May tumatagas na maitim na likido mula sa zipper ng maleta.

Dahan-dahan itong gumuguhit sa sahig ng hallway.

Parang isang mahabang itim na uod.

Pagkababa ni Leo sa hagdan, hindi ako nakatiis.

Lumabas ako ng unit ko.

Tiningnan ko ang sahig.

May bakas pa rin ng maitim na likido.

Pero ang mas nagbigay ng kaba sa akin ay ang pinto ng unit nila Leo.

Hindi ito naka-lock.

Bahagya itong nakabukas.

Parang may naghihintay na pumasok.

Hindi ko alam kung bakit…

pero itinulak ko ang pinto.

Pagpasok ko, sinalubong ako ng napakatapang na amoy ng Lysol at formalin.

Halos mahilo ako.

Binuksan ko ang flashlight ng phone ko at tinignan ang loob ng sala.

Malinis ang bahay.

Sobrang linis.

Parang walang nakatira doon sa loob ng mahabang panahon.

Pumasok ako sa kusina.

At doon ko nakita ang isang bagay na nagpabilis ng tibok ng puso ko.

May isang plato sa mesa.

May laman pang kanin at ulam.

Mukhang ilang araw na itong nandoon.

At sa tabi ng plato…

may ilang hibla ng blonde na buhok.

Kulay ng buhok ni Rina.

Dahan-dahan akong naglakad papunta sa banyo.

Doon nanggagaling ang pinakamalakas na amoy.

Pagbukas ko ng pinto ng banyo…

napahawak ako sa bibig ko.

Punong-puno ng air freshener ang banyo.

Sa bawat sulok may nakasabit na pabango.

Pero sa loob ng bathtub…

may mga pulang mantsa na halatang pilit nilinis.

At sa ilalim ng lababo, may cabinet na bahagyang nakabukas.

Pagtingin ko sa loob…

nakita ko ang bag ni Rina.

Ang kanyang mga ID.

At ang kanyang cellphone.

Kung umuwi siya sa probinsya…

bakit naiwan dito ang lahat ng gamit niya?

Biglang nag-vibrate ang phone ko sa bulsa.

Halos mabitawan ko ito sa gulat.

May text message mula sa unknown number.

Pero alam ko kung sino ang nagpadala.

“Sana hindi ka na lang pumasok sa loob, Aris.”

“Ngayon… kailangan ko nang magdala ng isa pang maleta.”

At sa sandaling iyon…

narinig ko ang pag-click ng main door ng apartment.

May pumasok sa hallway.

At ang mga hakbang nito…

papalapit sa unit nina Leo.

PART 2

Nanlamig ang buong katawan ko habang hawak ko ang cellphone ko. Hindi ako nagkamali—alam ni Leo na nasa loob ako ng unit nila. At mas masahol pa, alam niyang nakita ko na ang mga bagay na hindi ko dapat makita. Ilang segundo lang ang lumipas nang marinig ko ang mabagal na paglakad sa hallway. Hindi nagmamadali ang mga hakbang niya, parang alam niyang wala na akong matatakbuhan. Sa loob ng banyo, mabilis kong tinignan ang paligid para sa kahit anong pwedeng gamitin na pananggalang. Pero ang tanging nakita ko lang ay ang lumang mop, ilang bote ng panlinis, at ang maliit na butas sa kisame na napansin ko kanina. Agad akong tumayo sa ibabaw ng inidoro at pilit na itinulak ang katawan ko pataas. Naririnig ko na ang pagbukas ng pinto ng sala. “Aris… alam kong nandiyan ka,” sabi ni Leo mula sa labas. Kalmado ang boses niya, pero may kakaibang lamig na parang walang emosyon. “Hindi ka naman sana makikialam kung nanatili ka lang sa sarili mong unit.” Habang sinasabi niya iyon, narinig ko ang mabigat na tunog ng metal na tumama sa dingding—parang martilyo na hawak niya. Mabilis akong gumapang sa butas sa kisame hanggang sa makapasok ako sa makitid at madilim na attic ng lumang apartment. Amoy alikabok at kahoy ang hangin sa loob. Halos hindi ako makahinga sa kaba habang gumagapang ako palayo sa butas. Sa ibaba, narinig ko ang pagbukas ng pinto ng banyo. Sandaling tumahimik ang buong lugar, tapos narinig ko ang mahina niyang tawa. “Akala mo makakatakas ka?” bulong niya mula sa ibaba. Napahinto ako sa paggalaw. Sa pagitan ng mga kahoy na tabla sa kisame, may maliliit na puwang kung saan ko nakikita ang banyo sa ibaba. Doon ko nakita si Leo na nakatingala sa butas na pinasukan ko, hawak ang martilyo na may bahid pa ng tuyong dugo. Ngumiti siya habang tumitingin sa itaas, parang alam niyang nakatingin ako sa kanya. “Aris,” sabi niya nang dahan-dahan, “hindi si Rina ang unang taong nawala dito.” Parang huminto ang tibok ng puso ko sa narinig ko. Lumapit siya sa bathtub at may kinuha mula sa ilalim nito—isang maliit na kahon na metal. Binuksan niya iyon at may inilabas na mga litrato. Kahit mula sa taas, nakita kong mga litrato iyon ng iba’t ibang babae. Lahat sila ay mukhang normal, parang ordinaryong tao sa kalye. “Mahilig kasi akong mangolekta ng alaala,” sabi niya habang tinitingnan ang mga larawan. “At ngayon, mukhang may bagong idadagdag.” Bigla siyang tumingin ulit sa butas sa kisame. “Ikaw.” Sa sandaling iyon, narinig ko ang mahinang pagkaluskos sa kabilang bahagi ng attic—parang may gumalaw sa kadiliman. Hindi ko alam kung daga ba iyon o kung ano, pero sa kaba ko ay napaatras ako at halos matumba sa kahoy na tabla. Umingit ang kahoy sa ilalim ko. Napangiti si Leo sa ibaba. “Ayan na… naririnig na kita.” Mabilis akong gumapang palayo sa butas habang pilit na hinahanap ang kahit anong paraan para makalabas sa attic. Sa dulo ng madilim na espasyo, may nakita akong mahinang liwanag na pumapasok mula sa isang maliit na vent na nakaharap sa fire escape ng gusali. Kung makakarating ako doon, baka may pagkakataon pa akong makatakas. Pero habang gumagapang ako palapit doon, narinig ko ang malakas na kalabog sa ibaba. Mukhang tinutulak ni Leo ang kisame para buksan ang butas. “Hindi ka makakatakas, Aris,” sigaw niya mula sa ibaba. “Lahat ng pumapasok dito… nagiging bahagi ng bahay na ito.” Mas lalo kong binilisan ang paggapang sa madilim na attic, umaasang makakalabas ako bago pa niya maabot ang butas sa kisame. At sa sandaling iyon, isang bagay lang ang malinaw sa isip ko—kung hindi ako makakatakas ngayong gabi, baka ako na ang susunod na ilalagay niya sa loob ng isang maleta. Maraming salamat sa pagbabasa at sana ay manatiling ligtas at mapayapa ang inyong mga gabi.

PART 3

Halos hindi na ako makahinga habang gumagapang ako sa makitid at madilim na attic ng lumang apartment. Bawat galaw ko ay may kasamang pag-ungol ng kahoy sa ilalim ko, at alam kong bawat tunog na iyon ay naririnig ni Leo sa ibaba. Sa likod ko, naririnig ko ang pagkalabog habang pilit niyang binubuksan ang butas sa kisame ng banyo. Maya-maya lang, maririnig ko na rin ang pag-akyat niya. Sa harap ko naman, may maliit na vent kung saan pumapasok ang mahinang ilaw mula sa fire escape ng gusali. Doon lang ang tanging daan palabas. Habang papalapit ako, narinig ko ang malakas na langitngit ng kisame sa likod ko. Sumilip ako sandali at nakita ko ang kamay ni Leo na lumusot sa butas, sinusubukang hilahin ang sarili niya pataas. Hawak pa rin niya ang martilyo. Mas lalo akong nagmadali. Pagdating ko sa vent, sinubukan kong sipain ito para mabuksan. Ilang beses kong sinipa hanggang sa tuluyang kumalas ang kalawangin nitong turnilyo at bumagsak ang metal na takip palabas. Sumalubong sa akin ang malamig na hangin ng madaling araw. Hindi na ako nag-isip pa—gumapang ako palabas at sumabit sa bakal na hagdan ng fire escape. Halos manginig ang mga kamay ko habang dahan-dahan akong bumababa. Sa itaas, narinig ko ang galit na sigaw ni Leo nang mapansin niyang nakatakas ako. Pagkababa ko sa likod ng gusali, tumakbo ako nang buong bilis papunta sa kalye. Hindi ko na inintindi kung sino ang makakakita sa akin o kung anong oras na. Basta ang alam ko lang ay kailangan kong makalayo sa lugar na iyon. Makalipas ang ilang minuto, nakarating ako sa isang bukas na convenience store kung saan may ilaw at mga tao. Doon ko tinawagan ang pulis. Hindi nagtagal, dumating ang mga pulis at bumalik kami sa apartment. Ngunit nang buksan nila ang unit nina Leo, wala na siya roon. Wala na rin ang maleta. Para bang naglaho siya sa gabi kasama ang lahat ng kanyang lihim. Pero natagpuan pa rin ng mga pulis ang mga bakas sa banyo, ang mga litrato, at ang mga gamit ni Rina na naiwan. Simula noon, hindi na ako bumalik sa apartment na iyon. Lumipat ako ng tirahan at pilit kong sinusubukang kalimutan ang gabing iyon. Pero hanggang ngayon, tuwing naaamoy ko ang matamis na pabango na hinaluan ng matapang na kemikal, nanlalamig pa rin ang buong katawan ko. Dahil alam kong may mga lihim sa mundo na mas mabuting hindi na lang sana natin nalaman. Maraming salamat sa pagbabasa, at nawa’y maging ligtas, payapa, at puno ng liwanag ang inyong bawat araw at gabi.