Nakatitig lang ako sa kumikislap na screen habang paulit-ulit na tumutunog ang video call. Parang bawat segundo ay humahaba, lumalalim, bumibigat. Sa maliit naming kwarto, ramdam ko ang pag-ikot ng hangin mula sa electric fan, ang mahinang amoy ng ointment ni Rogelio, ang tibok ng puso ko na halos marinig ko sa sarili kong tainga.

— “Huwag mong sagutin,” mahina ngunit madiin ang sabi ni Rogelio.

Hindi ko alam kung kaninong takot ang mas malakas—sa kanya ba o sa akin.

Tumigil ang tawag. Ilang segundo ang katahimikan. Pagkatapos ay may pumasok na mensahe.

— “Why are you nervous, Maya? I can see the reflection.”

Nanlaki ang mga mata ko. Napatingin ako sa laptop. Sa itim na bahagi ng screen, bahagyang kita ang repleksyon ng kwarto namin—ang kurtinang kupas, ang nakasampay na tuwalya, at… ang anino ni Rogelio sa likod ko.

— “Anong ibig niyang sabihin?” bulong ko.

Hindi sumagot si Rogelio. Kita ko ang panga niyang mariing nakakuyom.

Maya-maya pa, muling tumunog ang video call. Sa pagkakataong ito, hindi ko alam kung anong puwersa ang nagtulak sa akin, pero pinindot ko ang “accept”.

Lumitaw ang mukha ni Richard sa screen. Mas matanda siya kaysa sa mga litrato. Mas seryoso. Hindi nakangiti.

— “Good evening, Maya,” kalmado niyang sabi.

Pinilit kong ngumiti.

— “Hi… Richard.”

Tahimik siyang nakatitig. Para bang may hinahanap sa mukha ko.

— “You look different tonight,” dagdag niya.

— “Pagod lang siguro,” sagot ko, pilit ang boses.

Saglit siyang tumahimik, saka tumingin sa gilid ng screen.

— “Say hello to your husband.”

Parang may sumabog sa dibdib ko.

Hindi ko napigilan ang paglingon ko kay Rogelio. At doon ko nalamang tapos na ang pagtatago.

— “Hindi ko alam ang sinasabi mo,” nanginginig kong sabi.

Ngumiti si Richard—hindi mabait, hindi mainit. Isang ngiting alam ang totoo.

— “Maya Santos does not exist. I had someone check.”

Nanlamig ang mga kamay ko.

— “And Rogelio…” patuloy niya, malinaw ang pagbigkas sa pangalan ng asawa ko, “…former seaman. Accident last year. Left leg amputated. You think information is hard to find?”

Parang huminto ang mundo ko.

Pinatay ko ang video call.

Tahimik ang kwarto. Tanging paghinga lang namin ang maririnig.

— “Paano niya nalaman?” halos pabulong kong tanong.

Walang sagot si Rogelio. Tinitigan niya lang ang sahig.

Makalipas ang ilang minuto, may pumasok na bagong mensahe.

— “Relax. I’m not angry. I’m curious.”

Curious.

Parang mas nakakatakot iyon kaysa galit.

Sumunod na mensahe:

— “I will still visit. We need to talk. All three of us.”

Naramdaman kong kumirot ang sikmura ko.

Kinabukasan, hindi kami nag-usap nang maayos. Parang may makapal na pader sa pagitan namin. Hindi ko alam kung galit ako kay Rogelio o sa sarili ko.

Sa mga sumunod na araw, hindi na nagpadala ng pera si Richard. Pero tuloy-tuloy ang mensahe niya. Hindi na romantiko. Hindi na sweet. Para na siyang may hawak na alas at kami ang mga barahang nakalatag.

— “You owe me honesty.”

— “I don’t like being lied to.”

— “I arrive on the 14th.”

Bawat mensahe ay parang pako sa dibdib ko.

Dumating ang ika-14 ng buwan.

Mula umaga, hindi ako mapakali. Naglinis ako ng bahay kahit wala namang bisitang inaasahan—o baka mayroon nga.

Si Rogelio ay tahimik. Nakaupo sa wheelchair, nakatitig sa pintuan.

— “Kung dumating siya dito, ano ang sasabihin natin?” tanong ko.

— “Hindi ko alam,” sagot niya. “Pero hindi na tayo pwedeng magsinungaling.”

Bandang hapon, may hindi kilalang numero ang tumawag.

— “Maya, I’m here.”

Nanlamig ang batok ko.

— “Where?” halos hindi ko maibuka ang bibig ko.

— “Outside.”

Parang kusang gumalaw ang mga paa ko. Lumapit ako sa bintana at bahagyang sumilip sa pagitan ng kurtina.

Isang puting SUV ang nakahinto sa tapat ng bahay namin.

May lalaking nakatayo sa tabi nito. Pamilyar ang tindig. Mas totoo, mas malaki, mas mabigat kaysa sa screen.

Si Richard.

Naramdaman kong gumalaw si Rogelio sa likod ko.

— “Siya na ba?”

Tumango ako.

Hindi agad kumatok si Richard. Nakatayo lang siya, nakatingin sa bahay namin. Para bang hinihintay niya kaming magdesisyon.

Lumipas ang ilang segundo na parang ilang taon.

Pagkatapos ay dahan-dahang naglakad siya papunta sa gate.

Narinig ko ang unang katok.

Isang beses.

Malinaw. Matatag.

Tumibok nang malakas ang puso ko.

— “Beth…” tawag ni Rogelio.

Hindi ko alam kung anong gagawin ko. Bubuksan ko ba? Magtatago? Haharapin?

Muling kumatok si Richard. Mas malakas.

Sa ikatlong katok, tila may kasama nang desisyon.

Lumapit ako sa pinto. Ang kamay ko ay nasa hawakan na.

Sa likod ko, si Rogelio ay tahimik. Walang galit sa mukha niya. Walang takot. May kung anong pagtanggap.

Huminga ako nang malalim.

Dahan-dahan kong pinihit ang doorknob.

At bago pa tuluyang bumukas ang pinto, narinig ko ang boses ni Richard sa labas—malapit, malinaw, at hindi na parang sa screen lang.

— “Let’s stop pretending.”

Doon ko naramdaman ang bigat ng lahat ng pinili namin.

At habang unti-unting bumubukas ang pinto, hindi ko alam kung iyon ba ang simula ng pagkalugmok namin… o ang tanging pagkakataon para tuluyang harapin ang katotohanan.