Sa isang exclusive subdivision sa Laguna, nakatira ang pamilya ni Mang Ernesto. Siya ay isang beteranong Chief Cook sa isang international cruise ship. Kilala ang kanyang asawang si Vicky at mga anak na sina Jigs (19 anyos) at Mitch (17 anyos) bilang mga “sosyal” sa kanilang lugar. Laging bago ang sasakyan, laging branded ang damit, at laging nasa coffee shop—lahat ng ito ay galing sa pawis at sakripisyo ni Ernesto sa dagat.
Isang Martes ng hapon, biglang dumating si Ernesto. Walang pasabi. Walang sundo sa airport.

 

 

Bumaba siya sa taxi na gusgusin, pagod, at ang dala lang ay isang maliit na sling bag at isang plastic ng tinapay. Walang maleta. Walang balikbayan box.
Pagpasok niya sa gate, naabutan niya si Vicky na nagpapa-manicure sa home service at ang mga anak na abala sa kani-kanilang gadgets.
“Pa?” gulat na tanong ni Mitch, hindi man lang tumayo sa sofa. “Bakit andito ka na? Diba next week pa uwi mo?”

“Oo nga,” dagdag ni Vicky, tinignan ang asawa mula ulo hanggang paa. “At nasaan ang mga gamit mo? Nasaan ang pasalubong? Yung Louis Vuitton na bilin ko? Yung MacBook ni Jigs?”

 

Huminga nang malalim si Ernesto. Gusto niyang yakapin ang pamilya niya, pero parang imbitasyon ng away ang sumalubong sa kanya.
“Nagkaroon ng problema sa connecting flight ko,” paliwanag ni Ernesto, bakas ang lungkot sa boses. “Nawala ang mga bagahe ko sa airport. Sabi ng airline, baka hindi na marecover. Wala rin akong dalang cash ngayon kasi na-hold sa bangko ang remittance ko.”

 

Sa isang iglap, nagbago ang timpla ng mukha ng kanyang mag-iina.
“Ano?!” sigaw ni Jigs. “So wala akong bagong laptop?! Pa, naman! Nakakahiya sa mga kaklase ko! Ipinagmalaki ko na ‘yun eh!”
“Napakaburara mo naman, Ernesto!” bulyaw ni Vicky. “Isang taon kang nawala, uuwi kang parang basahan? Anong ipapakain mo sa amin? Hangin? Sana hindi ka muna umuwi kung wala kang dala!”
Masakit. Sobrang sakit. Pero hindi kumibo si Ernesto.
Kinagabihan, oras na ng hapunan. Ang mesa ay puno ng masasarap na pagkain—Lechon Kawali, Kare-Kare, at Steak. Pero ang mga ito ay nasa tapat lang nina Vicky at ng mga bata.

Sa tapat ni Ernesto, may isang platito. Laman nito ay kanin at dalawang pirasong tuyo na pritong mantika lang ang sabaw.

“Yan lang ang ulam mo,” mataray na sabi ni Vicky habang hinihiwa ang steak. “Wala ka namang ambag ngayon eh. Tsaka diet ka dapat, ang taba mo na.”

 

Tahimik na kumain si Ernesto ng tuyo habang ang pamilya niya ay nagtatawanan at nagpaplanong bumili ng bagong kotse gamit ang credit card.

 

Pagkatapos kumain, akmang papasok si Ernesto sa Master’s Bedroom.
“Hep!” harang ni Vicky. “Doon ka sa bodega matulog. Bagong palit ako ng Egyptian Cotton na sheets, madudumihan mo lang. Amoy-mantika ka pa naman.”

Walang nagawa si Ernesto kundi kumuha ng karton at kumot. Doon siya natulog sa masikip at maalikabok na bodega, kasama ng mga lumang gamit na pinagsawaan na ng pamilya niya. Niyakap niya ang sarili, hindi dahil sa lamig, kundi dahil sa realization na siya ay isa lang ATM sa paningin nila. Kapag walang nilalabas na pera, wala ring halaga.

 

Kinabukasan, habang nag-aalmusal ang mag-iina (hindi ulit inalok si Ernesto na nagwawalis sa bakuran), dumating ang isang dambuhalang Delivery Truck sa tapat ng bahay.
BEEP! BEEP!
“Delivery po para kay Captain Ernesto!” sigaw ng driver….

“Pa! Sabi ko na nga ba surprise lang ‘to eh!” sigaw ni Jigs habang akmang kukunin ang laptop. “Sorry na Pa, alam mo namang stress lang ako sa school!”

“Ernesto, honey…” malambing na lumapit si Vicky, pilit na tinatanggal ang dumi sa damit ng asawa. “Patawarin mo na ako kagabi. Nabigla lang ako. Halika na sa loob, ipagluluto kita ng paborito mong Caldereta. At ‘wag ka na sa bodega, pinaayusan ko na ang kama natin.”

Huminto si Ernesto. Tiningnan niya ang mga gamit, pagkatapos ay tiningnan niya ang kanyang mag-iina. Walang bakas ng galit sa kanyang mukha, tanging pagod at malalim na dismaya.

“Hindi na kailangan, Vicky,” mahinahong sabi ni Ernesto. Inabot niya ang listahan sa driver. “Kuya, paki-karga ulit lahat ‘yan sa truck. Huwag niyo nang ibaba.”

“Ano?! Bakit, Pa?” sabay-sabay na tanong ng tatlo.

“Kagabi, nalaman ko kung magkano ang halaga ko sa inyo. Ang halaga ko ay katumbas lang ng dalawang tuyo at isang malamig na sahig sa bodega,” sabi ni Ernesto habang kinukuha ang kanyang sling bag. “Ang mga gamit na ‘yan, ibabalik ko sa supplier. Ang pera, itatabi ko para sa sarili ko—para sa retirement ko na hindi niyo alam na sinimulan ko na pala.”

Naglabas si Ernesto ng isang sobre mula sa kanyang bulsa. “Vicky, heto ang mga papeles. Ibinenta ko na ang bahay na ito sa kumpanya ko last month pa. May isang buwan kayo para maghanap ng matitirhan. Tutal, mahilig kayo sa ‘branded’ at ‘sosyal,’ siguro naman kaya niyo nang itaguyod ang sarili niyo.”

“Pa, biro lang naman ‘yung kagabi!” umiiyak na hila ni Mitch sa braso ng ama.

Ngumiti nang mapait si Ernesto at tinanggal ang kamay ng anak. “Ang tuyo, Mitch, ay pagkain ng marangal na tao. Pero ang ugali niyo, mas malansa pa sa isdang kinain ko kagabi. H’wag kayong mag-alala, busog na ako. Busog na ako sa katotohanan.”

Sumakay si Ernesto sa delivery truck, iniwan ang kanyang pamilyang nakatayo sa tapat ng magarang bahay na malapit nang mawala sa kanila, habang yakap-yakap ang sarili nilang pagsisisi.