Bumabagyo noong hapong iyon sa tapat ng isang prestihiyosong unibersidad sa Maynila. Basang-basa at nanginginig sa lamig si Mang Dong, isang pulubi na gusgusin ang damit, mahaba ang buhok at balbas, at walang sapin sa paa. Nakasilong siya sa gilid ng waiting shed habang hinihimas ang kumakalam niyang sikmura.

Sa di kalayuan, isang kotseng Fortuner ang huminto. Bumaba ang isang estudyanteng kolehiyala na si Trina. Kilala si Trina sa campus bilang campus crush pero sikat din siya sa pagiging matapobre at bratinella. Nagmamadali siyang tumakbo papasok ng coffee shop, at sa kanyang pagmamadali, hindi niya namalayang nahulog ang kanyang bagong-biling iPhone 15 Pro Max mula sa bulsa ng kanyang coat.

Nakita ni Mang Dong ang pangyayari. Kahit gutom na gutom siya at pwede niyang ibenta ang cellphone para magkapera, nanaig ang kanyang kabutihang-loob. Pinulot niya ang cellphone.

“Ma’am! Ma’am! Nahulog niyo po!” sigaw ni Mang Dong habang humahabol sa ulan.

Lumingon si Trina. Nakita niya ang isang marungis na lalaki na tumatakbo palapit sa kanya. Dahil sa prejudice at judgment, agad na nag-panic si Trina.

“Tulong! Snatcher! Ninanakaw niya ang phone ko!” tili ni Trina nang malakas.

Agad na rumesponde ang security guard ng coffee shop at dalawang pulis na nagpapatrolya sa lugar. Dinakma nila si Mang Dong at pinadapa sa maputik na semento.

“Wala po akong kasalanan! Isosoli ko lang po!” iyak ni Mang Dong habang pinipilipit ang braso sa likod. “Ma’am, nahulog niyo po ito!”

Lumapit si Trina, nandidiri ang mukha. Hinablot niya ang cellphone mula sa kamay ng pulubi.

“Sinungaling!” bulyaw ni Trina. “Nakita kitang dinudukot ’to sa bulsa ko! Ang baho-baho mo! Officer, ikulong niyo ’yan! Ayoko ng mga basurang pakalat-kalat sa lugar na ’to!”

Dinala si Mang Dong sa presinto. Basang-basa, giniginaw, at ngayon ay nakaposas pa. Ipinasok siya sa selda na parang hayop. Walang nakinig sa paliwanag niya dahil sa kanyang itsura. Si Trina naman ay nasa desk officer, nagpa-file ng kasong Theft.

“Dapat mabulok siya diyan,” maarteng sabi ni Trina habang nagpupunas ng alcohol sa kamay na parang nandidiri sa hangin ng presinto. “My Dad knows the Chief of Police. Sisiguraduhin kong hindi ka makakalabas.”

Habang tinatapos ang police report, biglang dumating ang isang convoy ng mga sasakyan sa labas ng istasyon. Pumasok ang mga bodyguards, at sumunod ang isang lalaking naka-barong na kagalang-galang.

Si Mayor Arthur Cortez, ang alkalde ng bayan. Kilala siya bilang matapang pero makataong lider. Nag-iinspeksyon siya sa mga istasyon dahil sa bagyo.

“Anong update dito, Chief?” tanong ni Mayor Cortez.

“Mayor! Good evening po!” saludo ng mga pulis. “Wala naman pong major crimes, Sir. May hinuli lang kaming snatcher ng iPhone kanina.”

Tinuro ng pulis ang selda kung saan nakaupo sa sulok si Mang Dong, nanginginig at nakayuko.

Napatingin si Mayor Cortez sa preso. Kumunot ang kanyang noo. May pamilyar sa tindig ng lalaki. May pamilyar sa peklat nito sa braso.

Lumapit si Mayor sa rehas. “Buksan niyo ’to,” utos niya.

“Sir, snatcher po ’yan, mabaho—”

“BUKSAN NIYO SABI!” sigaw ni Mayor na ikinagulat ng lahat.

Page: SAY – Story Around You | Original story.

Pagkabukas ng rehas, pumasok si Mayor Cortez at nilapitan ang pulubi. Hinawakan niya ang mukha nito at inalis ang buhok na nakatakip sa mata.

Nanlaki ang mga mata ni Mayor. Tumulo ang luha niya.

“K-Kuya Edward?” garalgal na boses ni Mayor.

Nagulat ang buong presinto. Pati si Trina ay napatigil sa pagte-text.

Tumingin si Mang Dong kay Mayor. Blangko ang ekspresyon nito dahil sa amnesia, pero tila may naramdaman siyang connection.

“Kuya! Diyos ko!” niyakap ni Mayor Cortez ang marungis na pulubi nang mahigpit. Walang pakialam kung marumihan ang barong niya. “Limang taon ka naming hinanap! Akala namin patay ka na nung ma-carnap ang sasakyan mo! Buhay ka pala!”

Humarap si Mayor sa mga pulis, galit na galit. “Sino ang nagpakulong sa kapatid ko?!”

Natakot ang mga pulis. “M-Mayor… Siya po…” turo nila kay Trina. “Inakusahan po niyang snatcher.”

Tumingin si Mayor kay Trina. Ang mga mata ng Mayor ay nag-aapoy sa galit.

“Kapatid ko ’yan,” mariing sabi ni Mayor. “Siya si Architect Edward Cortez. Siya ang nag-design ng kalahati ng mga building sa siyudad na ’to bago siya na-aksidente at nawala. Ngayon, sasabihin mo sa aking snatcher siya?”

Namutla si Trina. Parang hihimatayin siya sa takot. “M-Mayor… Sorry po… Hindi ko po alam… Akala ko po kasi…”

“Akala mo ano?” putol ni Mayor. “Dahil marumi siya? Dahil mahirap tignan? Alam mo ba ang kwento ng mga pulis kanina? Isosoli niya lang ang cellphone mo! Pero dahil sa mata-pobre ka, kinulong mo ang taong nagmagandang-loob sa’yo!”

Lumapit si Trina, umiiyak. “Mayor, sorry po talaga. Iwi-withdraw ko na po ang kaso. Patawarin niyo po ako.”

Inalalayan ni Mayor ang kanyang Kuya Edward palabas ng selda. Binalutan ito ng tuwalya at pinainom ng tubig. Pagkatapos, hinarap niya ulit si Trina.

“Huli na ang lahat para sa sorry mo, Hija,” malamig na sabi ni Mayor. “Kung nagawa mo ito sa kapatid ng Mayor, paano pa kaya sa mga ordinaryong mahihirap na walang boses? Kailangan mong matuto.”

Bumaling si Mayor sa Chief of Police.

“Chief, file a case against this woman. Unjust Vexation, Grave Coercion, at Perjury dahil sa pagsisinungaling sa police report. I want her detained immediately.”

“M-Mayor! Huwag po! Masisira ang pag-aaral ko!” makaawa ni Trina habang pinoposasan siya ng mga pulis na dati ay kakampi niya.

“Hindi ko sinira ang pag-aaral mo,” sagot ni Mayor habang inaalalayan ang kapatid papasok sa kanyang sasakyan. “Sinira mo ’yan dahil sa masama mong ugali. Sa susunod na makakita ka ng taong grasa, alalahanin mo ang araw na ito.”

Umalis ang convoy ng Mayor kasama ang kanyang kapatid na sa wakas ay makakauwi na sa pamilya at maipapagamot. Samantala, si Trina ay naiwan sa loob ng malamig at madilim na selda, umiiyak at nagsisisi, habang napagtatanto na ang tunay na “basura” ay hindi ang dumi sa katawan, kundi ang dumi ng ugali.

Lumipas ang anim na buwan.

Hindi na siya ang gusgusing pulubi; siya na muli si Architect Edward Cortez—kagalang-galang at tinitingala ng lahat.

Sa kabilang banda, ang buhay ni Trina ay gumuho. Na-expel siya sa paaralan at itinakwil ng mga “kaibigan.” Ngayon, bilang parusa ng korte, nagwawalis siya ng kalsada sa ilalim ng matinding sikat ng araw bilang community service.

Isang tanghali, bumaba si Edward sa kanyang sasakyan para inspeksyunin ang parke.

Nakita niya si Trina—payat, maitim, at pawisan habang hawak ang walis tingting.

Nang magtama ang kanilang paningin, halos lamunin ng lupa si Trina sa hiya.

“Sir Edward… Patawad po,” hagulgol ni Trina habang nakayuko.

“Pinagbabayaran ko na po ang lahat. Wala na po akong yabang.”

Tinignan siya ni Edward. Wala siyang nakitang galit sa sarili, kundi awa.

Dumukot siya ng isang simpleng cellphone at inabot ito sa dalaga.

“Noong gabing iyon, gusto ko lang isoli ang phone mo,” malumanay na sabi ni Edward.

“Tanggapin mo ‘to. Hindi ito iPhone, pero sapat na para makapagsimula ka ulit.”

Napaluhod si Trina, hindi makapaniwala sa kabutihang ipinapakita ng taong inapi niya.

“At kung mapapatunayan mong nagbago ka na talaga pagkatapos ng serbisyo mo,” dagdag ni Edward,

“hanapin mo ako. Sasagutin ko ang pag-aaral mo.”

Doon naintindihan ni Trina na ang tunay na ganti ay hindi dahas, kundi kabutihan.

Limang taon ang makalipas, umakyat si Trina sa entablado ng parehong unibersidad.

Hindi bilang isang bratinella, kundi bilang Cum Laude ng Social Work.

Sa ibaba, pumapalakpak nang malakas ang kanyang mentor na si Architect Edward.

Napatunayan nila na ang taong nadapa ay kaya pang bumangon, basta’t may kamay na handang tumulong imbes na manghusga.