Matapos ang aming pag-uusap sa airport, ibinigay ko kay Lucia ang susi ng aking rest house sa Nasugbu, Batangas. Binigyan ko rin siya ng kaunting pera para sa pagkain at gatas ni Ema. “Huwag kang mag-alala, Lucia,” sabi ko sa kanya bago ako tumuloy sa aking flight kinabukasan. “Alagaan mo ang bahay, at alagaan mo ang sarili mo.”

Ang tatlong buwan na dapat ay pananatili sa Davao para sa aking kapatid ay naging limang buwan. Nagkaroon ng kumplikasyon ang kanyang paggaling, at kasabay nito, ang sarili kong kalusugan ay unti-unti ring humihina dahil sa aking sakit. Sa loob ng limang buwang iyon, hindi kami nagkausap ni Lucia. Wala siyang cellphone, at tanging tiwala lamang ang pinanghawakan ko.

Ang Pagbabalik

Nang sa wakas ay makauwi ako sa Batangas, puno ng kaba ang dibdib ko. Inisip ko: Nandun pa kaya sila? Ninakawan kaya nila ako? O baka pinabayaan na ang bahay at naging pugad na ng dumi?

Pagbaba ko ng sasakyan, bumungad sa akin ang isang tanawing hindi ko inaasahan. Ang bakuran na dati ay tuyot at puno ng damo ay isa nang masiglang hardin ng mga gulay at bulaklak. Ang bintana ay kumikinang sa linis.

Nang buksan ko ang pinto, napatigil ako. Ang hangin sa loob ay amoy sariwang sampaguita at bagong luto na pagkain. Ngunit hindi iyon ang kumuha ng hininga ko.

Sa gitna ng sala, nakasabit ang isang malaking charcoal portrait ko. Napakaganda ng pagkaka-drawing—mukha akong masaya, malakas, at walang sakit. Sa tabi nito ay may isang sulat at isang lumang litrato na kupas na.

Ang “Shocking” na Katotohanan

Lumabas si Lucia mula sa kusina, karga si Ema na malusog na at nakangiti. Pagkakita niya sa akin, naiyak siya at niyakap ako nang mahigpit. “Salamat po, Tita Margarita. Akala ko hindi na kayo darating.”

“Lucia, ano ito? Bakit mo ginawa ang lahat ng ito?” tanong ko habang itinuturo ang portrait.

“Gusto ko pong magpasalamat sa pagligtas niyo sa amin. Pero may gusto rin po akong ipakita sa inyo,” sagot niya habang iniabot ang lumang litrato.

Nanigas ako sa kinatatayuan ko. Ang litrato ay kuha 30 taon na ang nakakaraan. Ito ay litrato ng aking asawa na pumanaw na, kasama ang isang babaeng kamukhang-kamukha ni Lucia.

“Ang nanay ko po ay si Elena,” bulong ni Lucia. “Dati siyang nanilbihan sa pamilya niyo sa probinsya bago siya lumuwas ng Maynila. Noong bata pa ako, lagi niyang ikinukwento ang kabutihan ng isang ‘Ma’am Margarita.’ Nang makita ko kayo sa airport, hindi ako nagkamali. Alam kong kayo ‘yun dahil sa medalya ng Birhen na suot niyo, na katulad ng binigay niyo sa nanay ko noon.”

Ang Plot Twist

Ngunit hindi pa doon nagtatapos ang lahat. Inamin ni Lucia na kaya siya nasa airport noong araw na iyon ay dahil balak sana niyang hanapin ang bahay ko sa Batangas para humingi ng tulong, ngunit nawalan siya ng lakas ng loob at pera kaya naupo na lang siya sa sulok. Hindi ko siya pinulot dahil lang sa awa; ang tadhana ang naglapit sa amin dahil sa kabutihang itinanim ko ilang dekada na ang nakalipas.

Sa huling bahagi ng sulat na iniwan niya sa ibabaw ng mesa, may kalakip na dokumento. Si Lucia pala ay nagtapos ng kursong Nursing ngunit hindi nakapag-board exam dahil sa hirap ng buhay. Sa loob ng limang buwan, habang wala ako, hindi lang niya inalagaan ang bahay; nalaman niya mula sa mga naiwan kong gamot ang tungkol sa aking sakit.

“Tita,” sabi ni Lucia. “Hindi lang po bahay ang binigay niyo sa akin, kundi pag-asa. Handa po akong alagaan kayo hanggang sa huling sandali, gaya ng pag-aalaga niyo sa amin ni Ema.”

Ang Wakas

Doon ko naintindihan na ang pagkakamali ko sa flight ay hindi isang malas, kundi isang himala. Ang estrangherong pinagkatiwalaan ko ng susi ng aking bahay ay siya palang magiging anghel na mag-aalaga sa akin sa aking huling mga araw.

Minsan, ang pagtulong sa kapwa ay parang paghahagis ng bato sa dagat—ang mga alon nito ay babalik at babalik sa iyo sa panahong hindi mo inaasahan.