Sa mundong ito, Ms. Nhie diskarte ang kailangan kung gusto mong maabot ang pangarap… pero para sa akin, kahit pala narating ko na ang tagumpay ay babalikan pa rin ako ng bangungot ng nakaraan.

Naging teacher po ako dati sa isang private school pero mas pinili ko rin pong mag resign kalaunan dahil sa mga taong patuloy na naglulu*bog sa akin sa putikang aking pinagmulan…

“Bente-Bente”— ‘yan po ang bansag sa akin ng mga naging costu*mer ko noon— tama !!! isa po akong pøk*pok dati, Ms. Nhie… in short kalapatīng mababa ang lipad.

Nagpapab@yad po ako ng dangal nun kapalit lang ng bente pesos… para makaipon ng pang matrikula noon sa college…

Napakaliit lang na halaga ‘di ba, author kapalit lang ng puri ko…

Hindi ko na rin mabilang kung ilang lalaki na ba ang nagpa*sasa sa katawan ko dahil sa pangarap kong magka diploma… kalimitan nga mga kaklase ko rin at mga mag aaral sa university ang mga nagiging costu*mer ko… na bente lang ang afford na ibayad kaya pinapa*tulan ko na rin kesa naman wala.

Sabi ko nun sa sarili ko… maaang@t ko din naman sa putik ang sarili ko once na maka graduate ako…

Pero mali pala ako ng akala, author… maling mali !!!

Gaya ng pangarap ko… sa wakas ay naka graduate nga po ako sa kolehiyo— kaya grabe ang saya ko nun, Ms. Nhie… !!! Proud na proud din po ako sa sarili ko… kase napagtapos ko ang sarili ko…

Lalo pa at natanggap din po akong magturo sa isang private school— without knowing syempre na pøk*pøk lang ako dati…

Pero kalaunan ay nalaman rin po nila ang sikreto ko— sa dami po ba naman ng mga lalaking naging costu*mer ko, eiii maitatago ko po ba naman ang lihim ng nakaraan ko ???

Ang akala kong mababago na ang lahat sa buhay ko ay hindi pa pala, author…

Dahil mismong mga nagiging studyante ko po ang nambabas*tøs sa akin ng harap-harapan… dumating pa nga sa point na binaba*to nila ako ng papel at pinagtata*buyan habang nagtuturo ako sa harapan !!!

Grabe ang panliliit ko sa sarili nun author… lalo pat pati ang mga co- teacher ko ay pinagtatawa*nan rin ako at pinandidiri*han… na para bang may nakakahawa akong sakit !!!

Nun ko lang naintindihan…

Once na putik olwy’s a putik !!! kahit pa magbago ng bihis, maging lisensyado at edukado !!!

Kung baga mark@do ka na ng dumi ng mga lalaking gumamīt sayo… kahit anong ayus at kahit anong narating mo !

Pøk*pøk is alway’s a pøk*pøk… ‘yan pala ang pananaw ng lipunan sa mga babaeng mababa ang lip@d.

Kaya masakit man sa loob ko ay napilitan nalang akong mag resign at mag abroad, Ms. Nhie— dahil dito sa ibang bansa, author ay bagong tao ako… bagong simula, bagong buhay— walang nakakakilala sa akin !!!

Dito ko nasumpungan ang totoong bagong buhay… Dahil ‘di gaya d’yan sa Pilipinas— Wala ditong mapanghus*gang lipunan…

Sa wakas, author ang akala kong ‘di ko na makakamtang maganda at payapang bukas ay natamasa ko na rin… ‘yun nga lang sa piling nga lang ng mga taong banyaga..

Akala ko po, Ms. Nhie… tapos na ang lahat ng bangungot ko nang makalayo ako sa Pilipinas.

Sa ibang bansa, wala pong nakakakilala sa akin. Walang nakakaalam kung sino ako noon. Para bang ipinanganak akong muli.

Nagtrabaho po ako bilang isang caregiver sa isang matandang banyaga na mag-asawa. Mabait sila sa akin. Hindi nila ako tinrato na parang marumi o mababa.

Sa unang pagkakataon sa buhay ko… may mga taong tumingin sa akin bilang isang tao, hindi bilang isang babae ng nakaraan.

Minsan po, tinanong ako ng matandang babae na pinaglilingkuran ko.

“Why do you look so sad sometimes?”

Hindi ko po napigilang umiyak noon, author. Doon ko po ikinuwento ang lahat ng pinagdaanan ko.

Akala ko po magbabago ang tingin niya sa akin kapag nalaman niya ang totoo.

Pero nagulat ako sa sinabi niya.

“Your past is not your prison. It is the fire that made you stronger.”

Parang may kumalas na tanikala sa puso ko, Ms. Nhie.

Sa kauna-unahang pagkakataon… may taong hindi ako hinusgahan.

Hindi rin nagtagal, ipinagpatuloy ko ang pag-aaral ko roon. Nag-aral ako ng language at kumuha ng certification para makapagturo muli.

Hindi ko akalaing darating ang araw na iyon…

Na muli akong hahawak ng chalk.

Na muli akong tatayo sa harap ng mga estudyante.

Pero sa pagkakataong ito, wala nang nanlalait.

Wala nang bumabato ng papel.

Wala nang tumatawag sa akin ng “Bente-Bente”.

At doon ko napagtanto, author…

Hindi pala lahat ng lipunan ay mapanghusga.

Minsan, kailangan lang talagang lumayo sa lugar kung saan ka palaging binabalikan ng iyong nakaraan.

Isang araw po, Ms. Nhie… may isang Filipina na bagong dating sa bansang iyon.

Bata pa siya. Halos kasing edad ko noon nang nagsisimula akong mangarap.

Palagi ko siyang nakikitang umiiyak sa pantry ng trabaho.

Kaya isang gabi, kinausap ko siya.

“Anong problema?”

At tulad ng nangyari sa akin noon… ikinuwento rin niya ang kanyang buhay.

Mahihirap sila. Maraming utang ang pamilya nila. At may mga taong nagtatangkang samantalahin ang sitwasyon niya.

Habang nakikinig ako sa kanya, Ms. Nhie… para akong nakikita ang sarili ko sa nakaraan.

Ang batang babae na desperado.

Ang babaeng handang ibenta ang sarili para lang makatakas sa kahirapan.

Pero bago pa siya tuluyang mahulog sa parehong landas na dinaanan ko…

Hinawakan ko ang kamay niya.

At sinabi ko ang mga salitang sana ay may nagsabi rin sa akin noon.

“Hindi mo kailangang ibenta ang sarili mo para lang makaalis sa kahirapan.”

Umiyak siya nang umiyak sa harap ko.

At sa gabing iyon, nangako ako sa sarili ko ng isang bagay.

Kung hindi ko man mabura ang nakaraan ko…

Pwede kong gamitin ang kwento ko para mailigtas ang iba.

Kaya ngayon, Ms. Nhie…

Bukod sa pagtuturo, tumutulong din ako sa mga migranteng kababaihan na nagsisimula pa lang sa ibang bansa.

Hindi ko na ikinahihiya kung sino ako noon.

Dahil ang babae na tinawag nilang “Bente-Bente”…

Siya rin ang babaeng naging dahilan kung bakit ako naging matatag ngayon.

At kung may isang bagay akong natutunan sa lahat ng pinagdaanan ko, author…

Hindi ang nakaraan ang nagdidikta kung sino ka.

Ang mahalaga ay kung paano mo pinipiling bumangon pagkatapos mong madapa

Lumipas po ang maraming taon, Ms. Nhie.

Unti-unti ko nang natutunang patawarin ang sarili ko.

Hindi na ako yung babaeng palaging natatakot na baka may makakilala sa akin.

Hindi na rin ako yung gurong umiiyak sa banyo pagkatapos laitin ng mga estudyante.

Sa bagong bansang ito, tinatawag nila akong Teacher Ana.

Iyon ang pangalan na pinili kong gamitin.

Hindi dahil gusto kong itago ang nakaraan ko…
kundi dahil gusto kong magsimula muli.

Isang araw po, may dumating na imbitasyon mula sa isang Filipino community organization.

May seminar sila para sa mga migranteng kababaihan.

Gusto raw nilang magsalita ako tungkol sa buhay ko.

Nang una, tumanggi ako.

Natakot ako, author.

Paano kung may makarinig na Pilipino na nakakakilala sa akin?

Paano kung kumalat ulit ang kwento ko?

Pero naalala ko yung batang Filipina na tinulungan ko noon.

Kung hindi ako nagsalita sa kanya… baka napariwara rin siya gaya ng muntik mangyari sa akin.

Kaya tinanggap ko ang imbitasyon.

Sa araw ng seminar, nanginginig pa ang kamay ko habang hawak ang mikropono.

Maraming Pilipino sa audience.

Mga OFW… mga estudyante… mga kababaihang kagaya ko na naghahanap ng bagong buhay.

Huminga ako nang malalim.

At sa kauna-unahang pagkakataon…

Ikinuwento ko ang buong katotohanan.

“Tinawag nila akong Bente-Bente noon…”

Tahimik ang buong bulwagan.

Walang tumatawa.

Walang bumabato ng papel.

Habang nagsasalita ako, nakita kong may mga taong umiiyak.

At doon ko napagtanto, Ms. Nhie…

Hindi pala ako nag-iisa.

Maraming babae ang may sugat na tinatago.

Maraming babae ang hinusgahan ng lipunan.

Pero lahat kami… naghahanap lang ng pagkakataong bumangon.

Pagkatapos ng seminar, may lumapit sa akin na isang babae.

Hindi ko siya agad nakilala.

Pero nang magsalita siya… bigla akong napako sa kinatatayuan ko.

“Ma’am… ako po yung dating estudyante ninyo.”

Parang tumigil ang mundo ko, Ms. Nhie.

Sa dami ng alaala na pilit kong kinalimutan…

Bigla silang bumalik lahat.

Ang classroom.

Ang mga papel na ibinabato sa akin.

Ang mga tawanan.

Nakayuko ako habang nakikinig sa kanya.

Akala ko po… lalaitin niya ako ulit.

Akala ko ipapaalala niya sa akin kung gaano ako kababa noon.

Pero nagulat ako sa sinabi niya.

“Ma’am… gusto ko pong humingi ng tawad.”

Napatingin ako sa kanya.

Nangingilid ang luha niya.

“Isa po ako sa mga estudyanteng nang-insulto sa inyo noon.”

“Isa po ako sa mga tumawag sa inyo ng Bente-Bente.”

Hindi ko alam kung ano ang sasabihin ko.

Pero lalo akong nagulat sa sumunod niyang sinabi.

“Ma’am… teacher na rin po ako ngayon.”

Napahawak siya sa kamay ko.

“At kung hindi dahil sa inyo… baka hindi ako nakapagtapos.”

Hindi ko napigilang umiyak.

“Bakit?” tanong ko.

Ngumiti siya habang umiiyak.

“Kahit po binabastos namin kayo noon… hindi kayo tumigil sa pagtuturo.”

“Hindi ninyo kami sinukuan.”

“Tinuturuan ninyo pa rin kami araw-araw.”

“At doon ko po na-realize… kung gaano kayo katapang.”

Sa sandaling iyon, Ms. Nhie…

Parang tuluyang gumaan ang puso ko.

Ang mga sugat na matagal kong dala…

Unti-unting naghihilom.

Yung babaeng tinawag nilang “Bente-Bente” noon…

Hindi na pala siya simbolo ng kahihiyan.

Isa na siyang kwento ng pagbangon.

At bago siya umalis, sinabi niya sa akin ang mga salitang hindi ko akalaing maririnig ko kailanman.

“Salamat po, Ma’am.”

“Sa amin… hindi kayo ‘Bente-Bente’.”

“Kayo po ang Teacher na hindi sumuko sa buhay.”

At doon ko tuluyang naintindihan, author…

Hindi natin kayang baguhin ang nakaraan.

Pero darating ang araw…

Na ang mismong nakaraan na iyon ang magiging dahilan kung bakit may ibang taong matututong lumaban sa buhay