Ako nga si edmon. Nais kong ikuwento ang mga nangyari sa aking buhay sa pag-asang mabigyan ninyo ako ng maayos na payo.

Nagsimula ang lahat nang mapansin ng kapitbahay naming si Tata Caloy

. Si Tata Caloy ay isang biyudo, nasa singkuwenta anyos, at madalas kong mahingan ng payo.

“Kumusta, Edmundo? Bakit tila kay lalim ng iniisip mo? Nagtalo na naman ba kayo ng asawa mo?” tanong niya. Sinabi niya sa akin na ang mga babae ay kailangang laging sinusuyo at pinaparamdam na sila ang sentro ng ating atensyon. Dapat daw ay laging pinapaligaya ang asawa upang maging maayos ang pagsasama.

Inamin ko sa kanya na madalas magtampo ang asawa kong si Olivia. Sa katunayan, nakita ko siya sa pintuan ng aming bahay, nakapameywang at halatang galit na naman. Pakiramdam ko, kahit anong hingi ko ng paumanhin ay hindi siya matitigil sa pagsusungit.

Sabi ni Tata Caloy, baka kulang lang ako sa lambing. Ikinuwento niya ang yumaong asawa niya na masayang gumigising tuwing umaga para ipagluto siya dahil napapaligaya niya ito tuwing gabi. Napaisip ako sa kanyang sinabi. Sa bahay namin, baliktad ang nangyayari. Ako ang maagang gumigising para magluto at maghain, maging ang baon ko sa opisina ay ako ang naghahanda para lamang maiwasan ang gulo.

Habang tumatagal, lalong lumalamig ang relasyon namin ni Olivia. Tinanong ko si Tata Caloy kung ano pa ang dapat kong gawin. Binigyang-diin niya ang kahalagahan ng pagpapahalaga at ang pagbibigay ng kasiyahan sa asawa, lalo na sa mga gabi.

Dito ako natigilan. Nagagawa ko ang lahat maliban sa isa: ang bigyan siya ng sapat na kasiyahan sa aming pagsasama. Hindi ko naman kasalanan, dahil kahit anong gamot ang inumin ko, tila hindi sapat ang aking kakayahan. Ngunit may mas malalim pa kaming problema, ang hindi ko siya mabigyan ng anak.

Sa takot kong iwan ako ni Olivia dahil mahal na mahal ko siya, itinago ko ang katotohanang ako ay baog. Inborn ang aking kalagayan at wala akong kakayahang magkaanak. Umaasa siya, ngunit alam kong hindi ko iyon matutupad.

Isang araw, biglang nagbago ang mood ni Olivia. Dumating ang kanyang tiyo na si galing Quezon. Isa itong manghihilot na kilala sa pagtulong sa mga mag-asawang hindi makabuo. Kahit alam kong ako ang may problema, pumayag na lang ako para sumaya ang asawa ko.

Nagsimula ang sesyon ng hilot sa loob ng aming kuwarto. Napansin kong tila labis ang pagtitig ni Tiyo kay Olivia, ngunit isinantabi ko iyon. Pinapalabas ako ni Tiyo sa silid para raw makapag-concentrate sila.

Habang nasa labas ako, nakakarinig ako ng mga impit na tunog mula sa loob. Inisip ko na lamang na baka dahil sa sarap ng hilot kaya ganoon ang naririnig ko.

Tatlong gabi ang lumipas na ganoon ang set-up. Pagkatapos ng bawat sesyon, sinasabi ni Olivia na magaan ang kanyang pakiramdam at nakatulog daw siya kaya hindi niya namalayan ang lahat ng ginawa ng tiyo niya.

Isang buwan matapos ang paghihilot, walang nangyari. Muling nagalit si Olivia at nagbanta na hihiwalayan ako kung hindi pa siya mabubuntis sa susunod na pagbalik ni Tiyo,

Dahil sa desperasyon, naisipan kong hingin ang tulong ni Tata Caloy sa ibang paraan, ngunit hindi ko masabi nang direkta., pero alam ni tata caloy ang problema ko at sinabi ko sa kanya na siya na ang bahala sa misis ko,

Isang gabi, bago ang takdang pagdating ni Tiyo , inimbitahan ko si Tata Caloy sa bahay para uminom. Gusto ko lang mag-relax.

Maayos ang pakikitungo ni Olivia kay Tata Caloy at ipinagluto pa kami ng pulutan. Sa kalagitnaan ng inuman, nakatulog ako sa sofa dahil sa kalasingan.

Ang huli kong natatandaan ay magkatabi si Olivia at Tata Caloy na nag-uusap.

Kinabukasan, masayang-masaya si Olivia. Ikinuwento niya na hindi na raw makakarating si Tiyo dahil nasa ospital ito, tinaga raw ng asawa ng isa niyang hinilot dahil sa hindi magandang gawain.

Kinabahan ako, ngunit nanahimik na lang.

Pagkalipas ng ilang linggo, isang umaga ang gumimbal sa akin. Nagsisigaw si Olivia sa tuwa habang hawak ang isang pregnancy test kit. May dalawang guhit ito. “Edmundo, daddy ka na!” sigaw niya.

Agad akong pumunta kay Tata Caloy para ibalita ang himala, ngunit dinala pala siya sa ospital dahil sa hirap sa paghinga.

Ngayon, gulong-gulo ang isip ko.

Totoo kaya na anak ko ito? Sino sa dalawa ang nakatulong sa asawa ko?

Sila lang ang tanging hingahan ko ng problema, ngunit ngayon ay hindi ko sila makausap.

Ano ang dapat kong gawin?

Linggo ng gabi noon, at nasa tabi ako ng kama ni Tata Caloy sa pagamutan. Hindi siya makausap ng maayos dahil sa tubo na nakakabit sa kanyang ilong, ngunit may sinenyasan siya sa akin gamit ang kanyang kamay. Gusto niya yata akong sulatan.

Binigyan ko siya ng papel at bolpen, at sa kabila ng hirap, isinulat niya ang mga salitang:
“Wala kang dapat ipag-alala. Wala akong ginawa sa asawa mo. Nag-usap lang kami.“

Tumulo ang luha ko sa aking mga mata. Sa puntong iyon, hindi ko alam kung iiyak ba ako dahil sa ginhawa o dahil sa lalo pang pagkalito. Kung si Tata Caloy ay hindi ang ama, sino? Bumalik sa isipan ko ang mga gabing nasa loob ng kuwarto namin si Tiyo, kasama si Olivia. Ang mga impit na tunog na narinig ko, ang pagpapalabas sa akin ng silid, ang kakaibang titig ni Tiyo kay Olivia. Parang biglang nagkaroon ng kahulugan ang lahat.

Umuwi ako nang tahimik. Pagdating ko ng bahay, nakita ko si Olivia na nakangiti habang inaayos ang mga gamit para sa magiging sanggol. Hindi ko alam kung magtatanong ba ako o mananahimik na lang. Sa isip-isip ko, kung magtatanong ako, maaaring magkawatak-watak ang pamilyang umpisa pa lang nabubuo. Pero kung mananahimik ako, paano ko titiisin na habang-buhay magtaka kung kaninong dugo ang dumadaloy sa batang ito?

Hindi ko napigilan ang sarili ko. Isang hapon, habang kumakain kami, mahinahon kong tinanong si Olivia.
“Oli, may itatanong ako sa’yo. Sigurado ka bang hindi ka ginawan ng masama ng tiyo mo noong mga gabing hinihilot ka niya?”

Biglang nanigas si Olivia. Napatigil siya sa pagsubo ng kanin at tumingin sa akin nang may halong pagkabigla at galit.
“Anong ibig mong sabihin, Edmundo? Pinagdududahan mo ang sarili mong asawa? Matapos mong malaman na magkakaroon na tayo ng anak, iyan ang sasabihin mo?”

“Alam mo namang hindi ako…,” napahinto ako, hindi matingnan ang aking mga mata si Olivia. “Alam mong hindi ako ang… hindi ako ang may kakayahan.”

Umiiyak na tumayo si Olivia, “Eh di kung ganoon, hindi mo gusto ang batang ito! Kung ayaw mo, ‘wag mo na lang tanggapin!”

Tumakbo siya sa kwarto at sinara ang pinto nang napakalakas. Naiwan akong mag-isa sa hapag, nakatingin sa pagkain na siya ring naghanda para sa amin. Sa puntong iyon, lalo akong nalito. Gusto kong paniwalaan na ako ang ama, pero ang aking lohika at aking katawan ay nagsasabi sa akin ng totoo. Pero bakit ba kasi ako natatakot? Bakit ko ba gustong ituloy ang pagtatanong? Dahil sa totoo lang, kahit kanino pa manggaling ang semilya, ang batang ito ay isisilang sa mundong ito bilang aking anak, sa ilalim ng aking pangalan, sa aking pangangalaga.

Lumipas ang ilang araw. Hindi nag-uusap si Olivia at ako. Natutulog na siya sa kwarto, ako naman sa sala. Isang gabi, habang nakaupo ako sa hagdan ng bahay namin, dumaan si Aling Rosa, ang kapitbahay namin sa kabila. Nakita niya yata ang lungkot sa mukha ko.

“Edmundo, anak,” malumanay niyang sabay hawak sa balikat ko. “Matagal na kitang pinagmamasdan. Alam naming lahat dito sa kapitbahayan kung gaano mo kamahal si Olivia. Ang pag-aalaga mo sa kanya, ang pagtitiyaga mo, kahit na siya’y sumasama ang loob sa’yo. Hindi biro ang pagmamahal na ganyan.”

Umiling ako, “Aling Rosa, hindi niyo alam ang buong kwento. Hindi ko kayang bigyan ng anak si Olivia. At ngayong magdadalang-tao na siya, hindi ko alam kung akin ba talaga ito.”

Tumawa nang mahina si Aling Rosa, “Edmundo, noong buntis ako sa panganay ko, akala ng asawa ko hindi niya raw anak. Pero nang lumabas ang bata, kopyang-kopya niya. Ang sabi ng doktor, may mga lalaking kahit matagal nang sinasabing baog, nagkakaroon pa rin ng milagro. Ang katawan ng tao, hindi biro. Hindi lahat ng bagay kayang ipaliwanag ng siyensya.”

Natigilan ako sa sinabi ni Aling Rosa. Totoo kaya ito? Posible kayang nagbago ang aking kalagayan? Hindi, imposible. Inborn ang aking kondisyon, wala nang lunas iyon.

Ngunit may isa pang bagay na pumasok sa isip ko. Kung sakaling ang tiyo nga ni Olivia ang ama, wala na ito. Patay na, sinaksak ng galit na asawa. Si Tata Caloy, kung sakali mang siya ang may gawa, ay hindi ko rin naman mapatunayan. Pero sa mga gabing iyon, ang totoo ay may isang lalaking nagparamdam kay Olivia na siya ay maganda, mahalaga, at karapat-dapat mahalin. Kung tutuusin, hindi ba’t iyon ang sinabi ni Tata Caloy sa akin noon? Na ang mga babae ay kailangang laging sinusuyo at pinaparamdam na sentro ng atensyon. Kung hindi ko man nagawa iyon sa pisikal na paraan, at may ibang gumawa para sa akin, may karapatan ba akong magalit?

Isang umaga, nagising ako sa amoy ng almusal. Nagluto si Olivia. Hindi kami nag-usap ng gabing iyon, pero sa simpleng pagkilos na iyon, alam kong may pag-asang magbago ang lahat. Lumapit siya sa akin, hawak ang kamay ko, at inilapat ito sa kanyang tiyan.

“Edmundo,” mahina niyang sabi, “Hindi ko alam kung ano ang iyong iniisip. Hindi ko alam kung ano ang pinagdadaanan mo. Pero ang alam ko, ikaw ang lalaking nagmahal sa akin kahit madalas akong magtampo. Ikaw ang lalaking nagluto para sa akin, naghanda ng baon ko, nagtiis sa akin. Kung sino man ang ama ng batang ito sa dugo, ikaw ang magiging ama nito sa puso at sa totoong buhay. At ako, pipiliin kitang mahalin araw-araw, kasama ang batang ito.”

Sa pagkakataong iyon, sa unang pagkakataon matapos ang ilang linggo, naramdaman kong bumigat ang aking puso, hindi dahil sa bigat ng problema, kundi dahil sa bigat ng pagmamahal na aking natanggap. Hindi ko na kailangan pang malaman ang lahat ng sagot. Hindi ko na kailangan pang hanapin ang katotohanan tungkol sa dugo. Ang kailangan ko lang ay tanggapin ang katotohanan ng pamilyang nasa harap ko.

Oo, mahirap tanggapin na maaaring hindi ako ang biyolohikal na ama. Oo, masakit isiping may ibang lalaking nagkaroon ng bahagi sa pagbubuntis ni Olivia. Ngunit hindi ba’t ang pag-ibig ay hindi nasusukat sa tamud o itlog? Ang pag-ibig ay nasusukat sa mga gabing gising ka para alagaan ang maysakit mong asawa, sa mga umagang gigising ka para ipagluto siya, sa mga hapon na uuwi kang pagod sa trabaho para lang makita ang iyong pamilya.

Hawak ko ang kamay ni Olivia, at sa unang pagkakataon, ngumiti ako nang totoo.
“Sige,” sabi ko, “Itutuloy natin ito. Magiging ama ako. Magiging tayo.”

At sa sandaling iyon, sa kabila ng lahat ng pagdududa, sakit, at kalituhan, naramdaman kong magiging maayos din ang lahat. Hindi dahil sa alam ko ang lahat ng sagot, kundi dahil pinili naming manatili, magkasama, sa kabila ng lahat.

WAKAS