SUMASAKAY SA JEEP TUWING ALAS-SAIS NG UMAGA ANG ISANG MATANDA AT NAGBABAYAD NG PAMASAHE PARA SA DALAWANG TAO, KAHIT WALA NAMAN SIYANG KASAMA AT WALANG KATABI

Araw-araw, eksaktong alas-sais ng umaga, naka-abang na si Lolo Carding sa kanto.
Kilala na siya ng mga jeepney driver sa rutang iyon. Suot ang kanyang plantsadong polo, laging may dalang rosaryo, at laging mabango ang amoy ng pomada.

Pagsakay niya, lagi siyang umuupo sa dulo, malapit sa estribo o pintuan.
At ang lagi niyang ritwal: Mag-aabot siya ng barya.

“Manong, bayad po. Dalawa. Isang Senior, isang regular,” sabi ni Lolo Carding.

Sa una, walang pumapansin. Pero napansin ng driver na si Mang Ben na laging mag-isa lang naman si Lolo. Walang katabi. Walang kasama.

Isang Lunes ng umaga, rush hour. Puno ang jeep. Siksikan ang mga pasahero na papasok sa trabaho at eskwela.

Sumakay si Lolo Carding. Umupo siya sa paborito niyang pwesto sa dulo.
May sumunod na isang estudyante. Uupo sana ito sa tabi ni Lolo Carding.

Agad na hinarang ni Lolo Carding ang kamay niya sa upuan.
“Iho, pasensya na. May nakaupo na dito,” mahinahong sabi ng matanda.

Tumingin ang estudyante. Wala naman. Bakanteng upuan lang at hangin.
“Po? Wala naman po ah?” takang tanong ng estudyante.

“Bayad na ang upuang ito,” giit ni Lolo Carding.

Nainis si Mang Ben, ang driver. Sayang ang kita. Puno na sana ang jeep.
Tinignan niya sa rearview mirror ang matanda.

“Tay!” sigaw ni Mang Ben. “Paupuin niyo na yung bata! Walang nakaupo dyan! Sayang ang byahe! Anong trip niyo?!”

Natahimik ang buong jeep. Lahat nakatingin kay Lolo Carding. Inisip nila na baka senile na ang matanda o ulyanin.

Pero imbes na magalit, ngumiti lang nang malungkot si Lolo Carding. Inabot niya ang bayad.
“Manong Driver… eto po ang bayad. Doble po ’yan. Para sa akin, at para sa upuang ito.”

Pinatay ni Mang Ben ang radyo.
“Tay, hindi sa pera ’yan. Bakit ba ayaw niyong paupuin? Multo ba ang kasama niyo?”

Huminga nang malalim si Lolo Carding. Hinaplos niya ang bakanteng upuan sa tabi niya na parang may hinahawakang kamay.
“Iho… limampung taon na ang nakakaraan… sa jeep na ito, sa mismong upuang ito… dito ko nakilala ang asawa kong si Elena.”

Nakinig ang mga pasahero.

“Nalaglag ang panyo niya noon. Pinulot ko. Nagkatitigan kami. Doon nagsimula ang kwento namin. Araw-araw kaming sabay sumasakay dito papasok sa trabaho. Dito kami nag-away, dito kami nagbatian, at dito kami nangarap na bubuo ng pamilya.”

Naluha si Lolo Carding.

“Isang taon na siyang wala. Kinuha na siya ng Diyos. Pero tuwing umaga, papunta sa simbahan… binabayaran ko pa rin ang pamasahe niya. Dahil sa loob ng 15 minutes na byahe natin… gusto kong isipin na katabi ko pa rin siya. Na buhay pa siya. Na sabay pa rin kaming bumabyahe sa buhay.”

Tumingin si Lolo sa mga pasahero.
“Pasensya na kayo… ito na lang ang oras na nakakasama ko siya. Ayoko sanang may ibang umupo sa pwesto ng mahal ko.”

Natahimik ang buong jeep.

Yung estudyanteng inis na inis kanina, napayuko at naluha.
Yung ale na kanina pa nagmamadali, napahawak sa dibdib.
At si Mang Ben? Pasimpleng pinunasan ang luha sa mata niya gamit ang bimpo.

Pinaandar ni Mang Ben ang jeep. Pero dahan-dahan na lang.
“Okay lang, Tay…” garalgal na sabi ni Mang Ben. “Reserbado na ang upuan na ’yan para kay Nanay. Kahit kailan, hindi ko pasasakyan ’yan sa iba.”

Nang bumaba si Lolo Carding sa tapat ng simbahan, inabot ni Mang Ben pabalik ang sukli.
“Tay, ’wag na po kayong magbayad sa susunod. Libre na po kayong dalawa ni Nanay.”

Ngumiti si Lolo Carding. Tumingin siya sa hangin sa tabi niya, inalalayan ang “invisible” niyang kasama pababa, at naglakad papasok ng simbahan—mag-isa sa paningin ng iba, pero kumpleto sa loob ng kanyang puso.