SA LOOB NG LABING-ISANG TAON, ALAM NI MIGUEL NA PALIHIM NA MAY IBANG LALAKI ANG KANYANG ASAWA. NGUNIT PINILI NIYANG MANAHIMIK—ITINAGO ANG SAKIT, NILUNOK ANG LAHAT—PARA LAMANG MAPANATILI ANG TAHANAN NG KANILANG ANAK.
Hanggang sa dumating ang araw na ang kanyang asawa ay nakaratay na sa kama ng ospital, hinang-hina, ang bawat hininga ay binibilang na lamang sa ilang segundo. Noon lamang siya lumapit—kalmado, walang luha, walang galit.
Wala siyang isinumbat.
Wala siyang sinisi.
Isang pangungusap lang ang sinabi niya—gaan ng hangin—ngunit sapat para pamutlain ang mukha ng kanyang asawa, mapanganga ang mga mata na tila may narinig na imposible.
At ang mga salitang iyon…
ang tuluyang nagbago sa lahat.
Labing-isang taon ang nakalipas, sa isang malamig at ambon na gabi, hindi sinasadyang nabasa ni Miguel ang mga mensaheng itinago ng kanyang asawa—si Ana—sa isang lumang cellphone.
Maiikli lang ang mga mensahe, ngunit parang kutsilyong bumaon sa dibdib niya:
“Miss na kita.”
“Magkita tayo bukas ng gabi.”
Napatigil si Miguel. Nanginig ang kamay niya—hindi na niya kayang basahin pa ang kasunod. Ayaw niyang maniwala. Ngunit ang katotohanan ay parang sugat na patuloy na nasusunog—araw-araw dumudugo.
Pero pinili niyang manahimik.
Tiningnan niya ang kanilang apat na taong gulang na anak na babae, mahimbing na natutulog, yakap ang paborito nitong teddy bear. Doon niya naintindihan:
wala siyang karapatang wasakin ang pamilyang ito.
Mula noon, labing-isang mahabang taon siyang namuhay na may lihim na sakit—alam niyang patuloy ang mga tagong pagkikita, alam niya kung sino ang lalaking iyon, at ilang beses pa niyang nahuli ang mga tinginan nilang akala’y walang nakakapansin—maliban sa kanya.
Hindi kailanman nanumbat si Miguel.
Hindi kailanman nagalit.
Tahimik lang siyang nagmahal—inalagaan ang asawa, pinrotektahan ang anak, at ibinaon ang lahat sa puso. Sa sobrang kalmado niya, naniwala si Ana na wala siyang alam.
Hanggang sa nagkasakit si Ana.
Mabilis ang paglala ng karamdaman—lampas sa inaasahan ng lahat. Nang maospital, marahang sinabi ng doktor kay Miguel:
“Maaaring ilang araw na lang po ang itatagal niya.”
Tumango lang siya.
Walang luha.
Walang gulat.
Ang matagal na pagdurusa ay nagbigay sa kanya ng kakaibang katahimikan.
Sa huling gabi, halos hindi na makahinga si Ana. Mahigpit niyang hinawakan ang kamay ni Miguel. Ang mga mata niya—lumulubog sa sakit—tila may hinihintay na sagot na hindi niya natanggap sa loob ng maraming taon.
Tumayo si Miguel. Lumapit. Bahagyang yumuko upang marinig ang bawat mahina nitong hinga.
Walang galit.
Walang luha.
Isang pangungusap lang ang sinabi niya—banayad, halos parang bulong ng hangin:
“Alam ko na ang lahat… mula labing-isang taon na ang nakalipas.”
Biglang namutla ang mukha ni Ana.
Nanlaki ang mga mata—punô ng takot at pagkabigla. Nanginig ang mahina niyang katawan.
Sa sandaling iyon, naunawaan niya:
ang lihim na akala niyang maililibing magpakailanman…
ay muling bumangon sa mismong oras na wala na siyang takas.
At ang pangungusap na iyon—na sinabi nang napakagaan—
ang siyang tuluyang sumira sa lahat ng kanyang kinapitan.
Sa loob ng silid, tila huminto ang oras.
Napapikit si Ana, pilit hinahabol ang hininga. May luha na tumulo sa gilid ng kanyang mata—hindi dahil sa sakit ng katawan, kundi dahil sa bigat ng katotohanang hindi na niya kayang itanggi.
“Kung alam mo na pala…” paos niyang bulong, “bakit… bakit hindi ka umalis?”
Tahimik si Miguel sandali. Tumingin siya sa kanilang mga kamay na magkahawak—ang kamay na minsang nagmahal, nasaktan, ngunit hindi bumitaw.
“Dahil may anak tayo,” mahinahon niyang sagot.
“Dahil ayokong lumaki siyang wasak ang mundo.”
“At dahil… kahit nasaktan ako, pinili kong maging ama muna bago maging lalaking nasaktan.”
Humagulgol si Ana. Ang bawat hikbi ay parang pagsisisi na naipon sa loob ng labing-isang taon.
“Patawad…” umiiyak niyang sabi. “Hindi ko alam kung paano ko haharapin ang lahat ng ito.”
Dahan-dahang hinigpitan ni Miguel ang hawak sa kamay niya.
“Hindi kita sinisisi,” wika niya.
“Hindi rin kita pinatawad sa paraang inaasahan mo.”
“Pero pinakawalan na kita… matagal na.”
Sa mga salitang iyon, may kapayapaan—hindi para kay Ana, kundi para kay Miguel mismo.
Maya-maya, bumagal ang paghinga ni Ana. Unti-unting lumuwag ang pagkakahawak niya sa kamay ng asawa. Sa huling sandali, may isang luha ang tumulo—hindi na takot, kundi pagsuko.
Tahimik siyang pumanaw.
Nanatili si Miguel sa tabi ng kama, hindi umiyak, hindi sumigaw. Isinara niya ang mga mata ni Ana at marahang bumulong:
“Paalam.”
Pagkalabas niya ng ospital, sinalubong siya ng malamig na hangin ng umaga. Sa unang pagkakataon matapos ang labing-isang taon, malaya na ang dibdib niya—hindi dahil nawala ang sakit, kundi dahil natapos na ang pananahimik.
Umuwi siya sa bahay kung saan naghihintay ang kanilang anak.
At doon niya naunawaan ang isang katotohanan:
May mga lalaking hindi nagmamahal para manatili,
kundi para magpatawad—kahit walang kapalit.
At minsan, ang katahimikan ng isang lalaki…
ay mas mabigat pa kaysa sa anumang sigaw ng galit.
WAKAS.
Hindi lahat ng nagtitiis ay mahal pa ang asawa…
Yung iba nagsasakrepisyo nalang para sa mga Anak nila kahit DUROG NA DUROG na!
News
Sa loob, sa isang maruming kutson sa sahig, nakahiga ang ina ni Lily./hi
“ISANG PITONG TAONG GULANG NA BATANG BABAE ANG NAGTULAK NG KARITON NANG MARAMING MILYA UPANG ILIGTAS ANG KANYANG MGA BAGONG-SILANG NA KAMBAL NA KAPATID NA LALAKI —AT ANG SUMUNOD NA NANGYARI AY NAG-IWAN SA BUONG OSPITAL NA WALANG MASABI …”“Tatlong…
Ngayon, tahimik na muli ang Hayes Estate. Nagpapagaling si Blake. At ako? Patuloy kong suot ang aking mga perlas, patuloy kong pinamamahalaan ang imperyo—ngunit mas pinakikinggan ko na ngayon ang bulong ng a/hi
SA ARAW NG KASAL NG AKING ANAK, ITINULAK AKO NG AMING FAMILY DRIVER SA LOOB NG KOTSE AT TINAKPAN AKO NG KUMOT– AT DOON KO NATUKLASAN ANG MGA PLANO NG MAGIGING MANUGANG KO..Sa araw ng kasal ng aking anak, itinulak…
Pagkatapos ng high school, natanggap siya sa National Pedagogical University sa hilaga ng lungsod. Sa araw ng kanyang pag-alis, hinatid siya ni/hi
NAG-IISANG GURO NA UMAMPON SA ISANG MAY KAPANSANAN AT INABANDUNANG ESTUDYANTE. MAKALIPAS ANG DALAWAMPUNG TAON, ANG BATANG INILIGTAS NIYA ANG NAGING INSPIRASYON NG MILYUN-MILYONG TAO SA BUONG MUNDO.Si Propesor Ernesto Ramírez ay nagtuturo ng Panitikan sa isang pampublikong high school…
Sa loob ng banyo, nanginginig ang mga kamay ni Claire. “Baliw ito,” bulong niya—ngunit kumilos ang katawan niya ayon sa alaala ng pagiging ina./hi
ISANG KINAKATAKUTANG CRIME BOSS ANG NAKAUPO SA FIRST CLASS, WALANG MAGAWA HABANG WALANG TIGIL ANG PAG-IYAK ANG KANYANG BAGONG-SILANG NA SANGGOL —AT WALANG NANGAHAS NA TUMULONG. NGUNIT ISANG NAGLULUKSA NA SINGLE MOTHER SA LIKURANG HANAY ANG TUMAYO, NAGPAALAM NA GAGAMIT…
Isang babae ang lumapit—si Vanessa, ang dating kasintahan ni Baste bago siya naging “mataba,” ayon sa mga alingawngaw. Sa katunayan, si Vanessa ang dahilan kung bakit nawalan ng tiwala si Baste sa mga kababaihan./hi
NAPILITAN SIYANG PAKASALAN ANG “BILYONARYONG BABOY” UPANG BAYARAN ANG UTANG NG KANYANG PAMILYA – NGUNIT SA GABI NG KANILANG ANIBERSARYO, SUMIGAW SIYA NANG ALISIN NIYA ANG KANYANG “BALAT,” NA NAGBUBUNYAG NG ISANG LALAKI NA PINANGARAP NG LAHAT.Si Clara ay isang…
GINIBA NG MGA TRABAHADOR ANG PADER NG LUMANG GUSALI AT NAKITA ANG KAHON NG MGA KATIPUNERO NA NAGLALAMAN NG SEKRETONG YAMAN NG BAYAN AT SA HALIP NA IBENTA SA BLACK MARKET AY …/hi
GINIBA NG MGA TRABAHADOR ANG PADER NG LUMANG GUSALI AT NAKITA ANG KAHON NG MGA KATIPUNERO NA NAGLALAMAN NG SEKRETONG YAMAN NG BAYAN, AT SA HALIP NA IBENTA SA BLACK MARKET AY IPINAGKALOOB NILA ITO SA MUSEO Sa pusod ng…
End of content
No more pages to load
