Ang pulikat o leg cramps ay tila isang traydor na magnanakaw sa gabi, umaatake kapag ang ating mga mahal sa buhay ay payapa nang nagpapahinga. Nakakadurog ng puso na makita silang nasasaktan, hinihimas ang binti, at minsan ay napapaluha pa sa kirot. Madalas nating isipin na bahagi na ito ng pagtanda, na parang ito na ang “new normal” para sa kanila. Pero teka lang, mga ka-Sosyalan at mga anak na mapagmahal, dahil mayroon tayong good news na siguradong magpapagaan ng loob ninyo at magpapabalik ng ngiti sa mga labi nina Lolo at Lola!

Ayon sa isang trending at napaka-informative na video mula sa channel na Hinog na Kaalaman, hindi kailangang tiisin ng ating mga seniors ang ganitong paghihirap. Hindi rin kailangan ng mga mamahaling gamot o komplikadong operasyon para labanan ang pesteng pulikat na ‘yan. Ang sagot pala ay matatagpuan lamang sa ating mga kusina, sa mga simpleng pagkain na madalas nating nababalewala o hindi nabibigyan ng sapat na pansin. Handa na ba kayong malaman ang sikreto? Ihanda ang inyong mga listahan dahil ang mga “superfoods” na ito ay abot-kaya, madaling hanapin, at siguradong magugustuhan ng panlasang Pinoy.

Ang unang bida sa ating listahan ay walang iba kundi ang itlog. Yes, mga bes, ang simpleng itlog na madalas nating iprito o ilaga ay isa palang powerhouse pagdating sa muscle health. Sa panahon ngayon na naglipana ang mga mamahaling supplements, nakakalimutan natin na ang itlog ay siksik sa protina na kailangang-kailangan ng mga seniors upang labanan ang sarcopenia o ang natural na pagliit ng muscles habang tumatanda. Isipin mo na lang, ang isang itlog ay may taglay na kompletong essential amino acids na parang mga “lego bricks” na nagtatayo at nagre-repair ng nasirang muscle fibers ng ating mga magulang.

Pero hindi lang protina ang hatid ng humble na itlog, dahil mayroon din itong Vitamin D na nagsisilbing tulay para ma-absorb ng katawan ang calcium. Alam naman natin na kailangan ng calcium para sa buto, pero kung walang Vitamin D, parang nagpadala ka ng sulat na walang stamp—hindi makakarating sa paroroonan! Ang kakulangan sa bitaminang ito ay isa sa mga salarin kung bakit nagkakaroon ng muscle weakness at cramps. At dahil hindi na masyadong nakakapagbilad sa araw ang ating mga seniors, ang pagkain ng itlog (lalo na ang yolk!) ay isang mabisang paraan para makuha ang “sunshine vitamin” na ito.

At wait, there’s more! Hindi lang muscles ang pinapalakas ng itlog, kundi pati na rin ang nerves o mga ugat. Mayroon itong Vitamin B12 at Choline na nagsisilbing “insulation” o balot ng ating mga nerves para maging malinaw ang signal mula sa utak papunta sa kalamnan. Kapag kulang sa B12, nagkakaroon ng miscommunication—parang choppy na signal ng cellphone—kaya bigla na lang titigas ang binti kahit wala namang ginagawa. Para sa mga seniors na diabetic o umiinom ng gamot, lalong mahalaga ang itlog dahil madalas silang magkulang sa B12.

Kaya naman, sa susunod na mag-almusal, huwag mag-atubiling ipagluto si Nanay ng nilagang itlog o kaya naman ay veggie omelet. Ayon sa mga eksperto, ang anim hanggang pitong itlog kada linggo ay ligtas at healthy para sa karamihan. Pwede itong ihalo sa ampalaya, spinach, o kaya naman ay simpleng hard-boiled egg lang bilang meryenda. Isipin mo na lang, sa halagang ilang piso, para ka na ring nagbigay ng multivitamin na may kasamang proteksyon laban sa masasakit na gabi.

Ang ikalawang pagkain na siguradong wawasak sa sumpa ng pulikat ay ang paborito ng bayan—ang saging! Hindi lang ito pang-dessert o pang-merienda, dahil ang saging ay kilalang “King of Potassium.” Ang potassium ay isang mahalagang mineral na nagbabalanse ng fluid sa katawan at nagpapadaloy ng kuryente sa ating muscles para makagalaw ng maayos. Kapag mababa ang potassium levels (hypokalemia), asahan mo na ang mga muscles ay magwawala, maninigas, at magdudulot ng matinding sakit.

Marami sa ating mga seniors ang umiinom ng gamot para sa high blood na kung tawagin ay diuretics, na nagiging dahilan para umihi sila nang madalas at mailabas ang potassium sa katawan. Dito pumapasok ang superhero nating saging. Isang medium-sized na saging lang ay sapat na para ibigay ang malaking porsyento ng daily requirement ng katawan. Ito ang natural na “sports drink” ni Lolo at Lola na walang halong chemicals, purong sustansya lang mula sa kalikasan

Bukod sa potassium, ang saging ay mayaman din sa magnesium, ang mineral na tinaguriang “relaxation master.” Kung ang potassium ang nagpapakontrata ng muscle, ang magnesium naman ang nagpapakalma nito pagkatapos magtrabaho. Isipin mo na lang ang saging bilang isang massage therapist na nasa loob ng tiyan, na nag-aalis ng tension sa mga pagod na binti ni Tatay. Dagdag pa diyan ang Vitamin B6 na tumutulong sa nerve health, kaya’t talagang “triple threat” ang prutas na ito laban sa pulikat.

Para sa mga seniors na madalas pulikatin sa gabi (nocturnal leg cramps), isang napakagandang payo ang kumain ng saging isa o dalawang oras bago matulog. Ito ay para masiguro na may sapat na electrolytes ang katawan habang sila ay nagpapahinga. Pwede ring isabay ito sa oatmeal sa umaga o kaya ay peanut butter toast. Tandaan lang na kung diabetic si Lolo, piliin ang saging na hindi masyadong hinog at isabay sa fiber-rich foods para hindi biglang tumaas ang sugar.

Pangatlo sa ating listahan, at madalas ay iniisip na “kutkutin” lang, ay ang nuts at seeds. Huwag maliitin ang mga maliliit na pagkaing ito dahil sila ay siksik, liglig, at umaapaw sa magnesium. Ang mga tulad ng pumpkin seeds, almonds, cashews, at walnuts ay mga “silent protectors” ng ating muscles. Tulad ng nabanggit kanina, ang magnesium ay kritikal para sa muscle relaxation, at marami sa atin (hindi lang seniors!) ang kulang sa mineral na ito dahil sa diet natin.

Ang pumpkin seeds, halimbawa, ay isa sa may pinakamataas na nilalaman ng magnesium. Isang dakot lang nito ay parang magic beans na magbibigay lakas at ginhawa. Bukod sa magnesium, mayaman din ang mga nuts sa healthy fats na tumutulong sa sirkulasyon ng dugo. Kapag maayos ang daloy ng dugo sa mga binti, mas naiiwasan ang pamamanhid at paninigas. Para silang maliliit na sundalo na nagbabantay sa mga ugat ni Lola para siguraduhing smooth ang traffic ng dugo.

Pwede ninyong isama ang nuts at seeds sa lugaw, sa salad, o kaya ay gawing healthy snack habang nanonood ng TV sa halip na chichirya na maalat. Speaking of maalat, iwasan ang salted nuts ha! Doon tayo sa roasted o plain lang para hindi naman tumaas ang blood pressure. Ang pagkonsumo ng isang dakot ng nuts araw-araw ay isang napakasarap na paraan para sabihing “I love you” sa ating mga magulang dahil inaalagaan natin ang kanilang puso at kalamnan

Syempre, hindi makukumpleto ang ating listahan kung hindi natin babanggitin ang “bonus tip” na marahil ay pinakamahalaga sa lahat: Tubig. Yes, mga ka-Sosyalan, water is life! Kahit gaano karaming saging at itlog ang kainin nila, kung dehydrated naman ang katawan, balewala ang lahat. Ang tubig ang nagsisilbing sasakyan ng mga nutrients na ito papunta sa muscles. Kapag tuyot ang katawan, nagiging malapot ang dugo at hirap itong umagos, na nagiging sanhi ng pulikat.

Kaya’t siguraduhin na laging may baong tubig si Lolo at Lola, at painumin sila ng anim hanggang walong baso araw-araw. Pwede ring subukan ang coconut water o buko juice dahil natural itong may electrolytes na perfect panlaban sa init at pagod. Ang simpleng pag-abot ng baso ng tubig sa kanila ay isang malaking tulong na para maiwasan ang sakit na dulot ng dehydration.

Ngayon, pag-usapan naman natin ang epekto nito sa kanilang emosyonal na kalagayan. Alam niyo, mga bes, kapag ang isang senior ay laging nakakaranas ng sakit, naaapektuhan din ang kanilang mental health. Nawawalan sila ng ganang gumalaw dahil sa takot na pulikatin, na nagreresulta sa lalo pang panghihina ng katawan. Bilang mga anak at apo, responsibilidad natin na ibalik ang kanilang confidence. Sa pamamagitan ng paghahanda ng mga pagkaing ito, ipinaparamdam natin na hindi sila nag-iisa sa laban nila sa pagtanda.

Nakakatuwang isipin na sa panahon ngayon, nagiging mas conscious na tayo sa kalusugan ng ating mga matatanda. Hindi na lang basta “bahala na” o “matanda na kasi.” Nakikita natin sa social media na marami ang naghahanap ng natural na paraan para alagaan ang kanilang mga parents. Ang video na ito ay patunay na uhaw ang mga Pinoy sa impormasyong makakatulong sa pamilya, lalo na kung galing sa eksperto at madaling intindihin.

Bumuhos naman ang mga positibong reaksyon mula sa mga netizens na nakapanood ng video. Marami ang naka-relate at nagbahagi ng kanilang mga kwento. Sabi ng isang netizen, “Grabe, akala ko normal lang ang pulikat kay Nanay. Ngayon alam ko na, kulang pala siya sa saging at tubig! Salamat sa tip na ito!” Nakakatuwa, ‘di ba? Yung simpleng impormasyon, ang laki ng nagagawang pagbabago sa buhay ng isang pamilya.

Mayroon ding nagkomento na, “Susubukan ko ‘to agad! Paborito pa naman ni Tatay ang itlog, dadagdagan ko na lang ng saging sa umaga. Sana makatulog na siya nang mahimbing.” Damang-dama mo ang pagmamahal ng mga anak na gustong-gusto nang maibsan ang hirap ng kanilang mga magulang. Ito ang tunay na puso ng kulturang Pilipino—ang pag-aaruga sa mga nakatatanda.

Isang netizen naman ang nagbiro pero may halong katotohanan, “Kaya pala laging may saging sa mesa ng Lola ko, matalino talaga ang mga matatanda dati pa. Tayo lang ang nakalimot!” Tunay nga naman, minsan ang mga sinaunang pamamaraan at simpleng diet ang siya pang pinakamabisa. Hindi kailangan ng mga komplikadong solusyon; back to basics lang tayo at siguradong gagaan ang pakiramdam.

Sa huli, ang mensahe ay malinaw: Ang kalusugan ay kayamanan, at ang pag-aalaga sa ating mga seniors ay isang pribilehiyo. Ang pulikat ay pwedeng labanan at pwedeng iwasan. Sa pamamagitan ng tamang nutrisyon—itlog, saging, nuts, at sapat na tubig—mabibigyan natin sila ng mas komportable at masiglang buhay. Hindi ba’t masarap makita si Lolo na nakakapaglakad nang maayos at si Lola na nakakangiti sa umaga dahil mahimbing ang tulog?

Kaya mga ka-Sosyalan, wag nang magpatumpik-tumpik pa. Sugod na sa palengke o grocery at bilhin ang mga superfoods na ito. Lutuan si Nanay, ipagbalat ng saging si Tatay, at sabay-sabay nating palakasin ang kanilang mga binti. Tandaan, ang maliit na effort natin sa paghahanda ng pagkain ay katumbas ng malaking ginhawa para sa kanila

Kayo, mayroon ba kayong mga sariling tips o experiences sa pag-aalaga ng seniors na may pulikat? I-share niyo naman sa comment section sa ibaba! Gusto naming marinig ang inyong mga kwento at malay niyo, makatulong pa kayo sa ibang naghahanap ng solusyon. Let’s spread the love at alagaan ang ating mga seniors dahil deserve nila ang best care mula sa atin!

Huwag kalimutang i-share ang article na ito sa inyong mga friends at family group chats para mas marami pa tayong matulungan. Sama-sama nating labanan ang pulikat at bigyan ng happy life ang ating mga lolos at lolas! Stay healthy at ingat lagi, mga Kapamilya, Kapatid, at Kapuso!