PINABABA NG MGA PASAHERO ANG MAG-INA SA BUS DAHIL SA WALANG TIGIL NA PAG-IYAK NG SANGGOL. UMALIS SILA NA SAMA ANG LOOB AT NAGLAKAD SA GITNA NG KAWALAN. PERO NAPALUHOD ANG NANAY NANG MAKITA SA NEWS PAG-UWI

Gabi. Umuulan nang malakas.
Bumabagtas ang isang Provincial Bus sa zigzag na daan ng Bitukang Manok sa Quezon.

Sa loob ng bus, tahimik ang lahat. Gustong matulog ng mga pasahero.

Pero biglang nagising ang 6-months-old na baby ni Aling Fe.

WAAAAH! WAAAAH! WAAAAH!

Walang tigil ang iyak ni Baby Nonoy. Kahit anong gawin ni Fe—timplahan ng gatas, helehin, kargahin—ayaw tumahan ng bata. Parang takot na takot ito at nangingisay sa iyak.

Nagsimulang magreklamo ang mga pasahero.

“Ano ba yan?!” sigaw ng isang lalaki sa likod.
“Miss! Patahanin mo nga yang anak mo! Ang sakit sa tenga!”

“Oo nga!” gatong ng isang ale.
“Gusto naming matulog! Nakaka-perwisyo kayo!”

“Pasensya na po… hindi ko alam bakit nagkakaganito…” iyak ni Fe, hiyang-hiya.

Dahil hindi tumatahan ang bata, napilitan ang Konduktor na lumapit.

“Mis, pasensya na,” sabi ng Konduktor.
“Nagrereklamo na ang lahat. Kailangan niyo na pong bumaba. Hindi makapag-focus si Driver sa ingay ng anak niyo.”

“Pero Kuya… gabi na… umuulan… nasa gitna tayo ng bundok,” pakiusap ni Fe.

“BABA!!!” sigaw ng mga pasahero.
“LAYAS!”

Walang nagawa si Fe. Bumaba siya sa bus bitbit ang anak at gamit niya. Iniwan sila sa gilid ng madilim at mapanganib na kalsada habang umarangkada palayo ang bus.

Basang-basa si Fe sa ulan. Galit na galit siya.

“Bakit ka ba umiiyak, Nonoy?!” hagulgol ni Fe sa anak.
“Pinalayas tuloy tayo! Paano tayo uuwi nito?! Mamamatay tayo sa lamig dito!”

Ilang minuto silang naglakad sa dilim. Mabuti na lang, may dumaan na isang lumang Delivery Truck ng gulay.

Huminto ang truck.
“Misis! Bakit kayo nandyan?! Delikado dito! Sakay na!”

Sinakay sila ng mabait na driver at inihatid hanggang sa bayan kung saan nakatira si Fe.

Pagdating sa bahay, tuyo na ang luha ni Nonoy. Mahimbing na itong natutulog. Pero si Fe, masama pa rin ang loob sa nangyari.

Binuksan ni Fe ang TV para manood ng balita habang nagpapatuyo ng buhok.

BREAKING NEWS:

“ISANG PROVINCIAL BUS, NAHULOG SA BANGIN SA BITUKANG MANOK! WALANG SURVIVOR!”

Nanlaki ang mata ni Fe.

Ipinakita sa TV ang video ng rescue operation. Wasak na wasak ang bus sa ilalim ng bangin.

Ipinakita ang plaka at body number ng bus.

Victory Liner Body No. 8825.

Nanghina ang tuhod ni Fe. Napahawak siya sa bibig.

Iyon ang bus na sinasakyan nila kanina. Iyon ang bus kung saan sila pinalayas.

Ayon sa report, nawalan ng preno ang bus at dumiretso sa bangin mga sampung minuto matapos silang ibaba ng konduktor.

Kung nanatili sila sa loob…
kung tumahan si Nonoy at hindi nag-ingay…

Kasama sana sila sa mga bangkay na kinukuha ngayon sa ilalim ng bangin.

Napatingin si Fe kay Baby Nonoy na mahimbing na natutulog sa kama.

Napaluhod si Fe at niyakap ang anak. Humagulgol siya—hindi dahil sa galit, kundi dahil sa matinding pasasalamat.

“Anak… sorry…” iyak ni Fe.
“Sorry kung nagalit ako sa pag-iyak mo… niligtas mo pala tayo… naramdaman mong may masamang mangyayari…”

Ang akala niyang perwisyo at kahihiyan, ay siya palang Guardian Angel na nagligtas sa kanila.

Ang mga pasaherong nagtaboy sa kanila ay wala na, samantalang silang mag-ina ay buhay na buhay dahil sa “ingay” na kinainisan ng iba.

Sumunod na araw, isang mahigpit na yakap ang gising ni Nonoy. Hinimas-himas ni Fe ang malambot na pisngi ng anak, na ngayon ay ngumingiti at walang malay sa himalang kanilang pinagdaanan. Tiningnan niya ang maliit na mukha, ang mga matang minsa’y naging daan ng matinding pag-iyak. “Anghel ka,” bulong niya, “anghel kong nagbabantay.”

Pero ang ginhawa ay sinundan ng isang mabigat na pagdaramdam. Naaalala niya ang mga mukha sa bus—ang galit na lalaki, ang nag-gatong na ale, ang konduktor na may hawak ng kapangyarihan, ang drayber na naka-focus lang sa daan. Lahat sila’y wala na. Isang malalim at nakaiipong lungkot ang pumukaw sa kanyang dibdib. Hindi galit. Pity. At isang nakakatindig-balahibong tanong: *Paano kung hindi umiyak si Nonoy?*

Dumating ang balita sa kanilang maliit na komunidad. Nag-uumapaw ang takot at panghihinayang sa mga pamilyang nawalan. Ngunit sa gitna ng trahedya, kumalat din ang kwento nina Fe at Nonoy—ang sanggol na umiyak nang umiyak, ang pagsisiksikan ng mga pasahero, at ang kanilang pagbababa sa gitna ng dilim at ulan. Ito’y naging usap-usapan. May nagsabing “swerte,” may nagsabing “himala.” Pero para kay Fe, ito ay higit pa roon.

Isang linggo makalipas ang trahedya, may kumatok sa kanilang pintuan. Isang lalaking may matangos na mata at maputlang mukha—si Ginoong Santos, ang may-ari ng Victory Liner na dinaanan nila. Kasama niya ang isang babae, asawa ng konduktor, na namumula ang mga mata.

“Magandang umaga po,” marahan at may paggalang na bati ng lalaki. “Ako po si Ginoong Santos. Ito po si Aling Linda, asawa ng aming konduktor na si Benjie.”

Nanginginig, ipinakilala ni Fe ang sarili. Inanyayahan niya sila sa loob.

“Pumunta po kami,” nagsimula si Ginoong Santos, habang hawak ang sumbrero sa dibdib, “upang personal na humingi ng paumanhin sa nangyari sa inyo. At… upang magpasalamat.”

Napalingon si Fe, naguguluhan.

Aling Linda ang sumagot, sa tinig na puno ng luha: “Nakuha po namin ang dashcam footage mula sa bus bago ito masira… At naririnig po… naririnig po namin ang anak ninyo. Ang lakas ng iyak. At… narinig din namin ang asawa ko nang sabihin niyang bababa kayo.” Hiningi niya at tiningnan ang natutulog na si Nonoy. “Maraming beses na pong nagreklamo sa kanya ang mga pasahero sa mga nakaraang biyahe tungkol sa maingay na bata o musika. Nasanay na siyang sumunod sa kanila para walang gulo. Pero ngayon…” napahagulgol siya, “ngayon, alam naming mali. At kung hindi dahil sa pag-iyak ng anak ninyo, hindi niya kayo ipabababa. At… at kayong dalawa…”

Natigil siya, hindi na makatapos.

“At kayong dalawa,” ang ipinagpatuloy ni Ginoong Santos, “ay maaaring kasama sa bilang ng mga namatay. Sa halip, narito kayo. Buhay. Ang ingay ng anak ninyo, na para sa iba’y perwisyo, ang siya palang naging babala. Isang babalang hindi narinig, ngunit nagdulot ng desisyon na nagligtas sa dalawang buhay.”

Tumayo si Fe, puno ng emosyon. “Hindi ko po alam ang sasabihin ko. Pasensya na po… Sobrang lungkot ko po para sa inyong lahat.”

“Kami rin po, pasensya na,” yuko ni Ginoong Santos. “Ang aming kumpanya ay magbibigay ng buong suporta sa mga naulila. At bilang pasasalamat at pagkilala sa… sa hindi maipaliwanag na pangyayari, nais naming ialok sa inyo ang tulong pang-edukasyon ni Nonoy. Hanggang kolehiyo. Ito po ang aming munting paraan para kilalanin na ang kanyang tinig, kahit pa ito’y umiiyak, ay naging instrumento ng kaligtasan.”

Tumulo ang luha ni Fe. Hindi ito pera o suhol. Ito ay pagkilala. Pagkilala sa tinig ng anak niya na noo’y kinaiinis-an ng lahat.

Mula noon, nagbago ang pananaw ni Fe. Tuwing umiiyak si Nonoy, hindi na ito nagiging sanhi ng panghihinayang o inis. Sa halip, dinadampian niya ito ng halik at mas mahigpit na yakap. “Salamat,” bulong niya, “salamat sa tinig mo.”

At sa tuwing makikita niya sa balita o makakarinig ng usapan tungkol sa trahedya sa Bitukang Manok, hindi na siya napapaluhod sa takot o gulat. Sa halip, taimtim siyang nagdarasal para sa mga kaluluwang pumanaw, at buong-pusong nagpapasalamat para sa pangalawang buhay na ipinagkaloob sa kanila.

Ang “perwisyo” na umiyak sa dilim, ang siya palang nag-iwan ng liwanag. At si Aling Fe, ang babaeng pinalayas sa bus, ang tanging pasaherong nakalabas nang buhay—dala ang kanyang Guardian Angel na may malambot na pisngi at matinding iyak, na nagturo sa kanila patungo sa ligtas na daan, sa gitna ng nagngangalit na gabi.