ANG TINAWAG KONG BAL!W NA BABA3 AY KAPATID KO PALA

Sumigaw ako nang gabing nakita ko ang tinatawag nilang baliw sa junction na sumakay sa kotse ng tatay ko.

Ako si Mara, 22 years old, panganay sa tatlong magkakapatid bago nawala si Ate Chisom. Tahimik lang akong tao, hindi pala-share sa social media, pero ito na yata ang pinakamatagal kong kinimkim.

Dati normal lang ang buhay namin sa isang subdivision sa Laguna. Si Papa government employee, si Mama may maliit na sari-sari store sa harap ng bahay.

Si Ate Chisom ang pinaka-masayahin sa amin. Nursing student siya noon, laging may plano, laging may pangarap.

Hanggang isang araw, parang may nag-click sa utak niya. Bigla na lang siyang naging paranoid, may kausap na wala naman, minsan tumatawa mag-isa.

Dito nagsimulang magulo ang lahat. Hindi namin alam kung depression ba, trauma, o may mas malalim pa.

Dinala siya sa ospital, sa albularyo, sa pastor. Lahat na sinubukan ni Mama.

Pero isang gabi, tumakas siya. Walang paalam, walang bakas.

Halos mabaliw si Mama kakahanap. Pati si Papa, kahit tahimik lang, ramdam mong wasak din.

Lumipas ang dalawang taon. Unti-unti naming tinanggap na baka wala na talaga siya.

Hanggang sa gabing iyon.

May tsismis sa barangay tungkol sa isang “baliw” na babae na laging nakatambay sa lumang town hall. Mahaba raw ang buhok, payat, madungis.

Hindi ko alam kung anong nagtulak sa akin, pero sinundan ko si Papa nang umalis siya nang gabing iyon. May kakaiba sa kilos niya.

Doon ko siya nakita.

Sa ilalim ng poste ng ilaw sa junction, may babaeng nakaupo sa gilid ng kalsada.

Nang tumayo siya at tumakbo papunta sa kotse ng tatay ko, tumigil ang mundo ko.

Kilala ko ang lakad na iyon. Kahit payat at gusot ang buhok, kilala ko.

Si Ate Chisom.

Ngumiti si Papa habang hinahawakan ang kamay niya. Parang matagal na silang nagkikita.

Hindi ko maintindihan.

Akala namin nawawala siya. Bakit alam ni Papa kung nasaan siya?

Habang nagtatago ako sa likod ng lumang tarp ng campaign banner, nanginginig ang tuhod ko.

May kumalabit sa balikat ko. Muntik na akong mapasigaw.

Pero tali lang pala ng tarp. Napahinga ako nang malalim.

Pagtingin ko ulit, wala na sila.

Sinundan ko ang kotse pauwi. Mabagal ang takbo kaya nakahabol ako sa mga eskinita.

Pagdating sa bahay, nandoon na sila sa harap.

Hindi ko sila hinarap. Dumiretso ako sa likod at sumilip sa bintana.

May kinuha si Papa sa trunk.

Isang pulang balde.

Hindi ko pa nakita iyon dati sa bahay.

May laman. Parang tubig, pero parang mas malapot sa galaw.

Hinila niya si Ate palapit.

Hindi siya pumalag.

Tahimik lang si Ate habang binabasa ni Papa ang buhok niya gamit ang laman ng balde.

Para siyang batang sumusunod sa magulang.

Pero may mali.

Sa liwanag ng ilaw sa garahe, napansin ko ang kulay.

Hindi malinaw, pero hindi rin mukhang ordinaryong tubig.

At ang itsura ni Papa, hindi siya mukhang nag-aalaga.

Mukha siyang may tinatapos.

Nanginginig ang dibdib ko.

Akala ko kontrolado ko pa ang sarili ko.

Hanggang sa inilubog niya ang ulo ni Ate nang mas matagal.

Hindi na iyon simpleng paghuhugas.

Sumigaw ako.

Lumabas ako ng bahay at tinulak siya palayo.

Natumba si Papa sa semento.

Si Ate bumagsak din, umuubo.

Tinitigan ako ni Papa nang matagal.

Walang galit sa mukha niya.

Pagod lang.

“Mara, hindi mo naiintindihan,” sabi niya.

Hinawakan niya ang balde.

“Gamot ‘to.”

Natigilan ako.

Ipinaliwanag niya na simula nang tumakas si Ate, hinahanap niya ito araw-araw. Natagpuan niya raw sa town hall isang buwan matapos itong mawala.

Pero ayaw umuwi ni Ate.

Takot daw siya kay Mama.

Doon ko nalaman ang mas masakit.

Hindi si Papa ang dahilan kung bakit siya tumakas.

Si Mama pala.

May mga gabing naririnig ko silang nagtatalo noon. Pero hindi ko alam na may pananakit na nangyayari.

Nalaman ni Papa na si Mama ang unang nanakit kay Ate nang magpakita ito ng sintomas.

Pinapalo. Kinukulong sa kwarto.

Dahil naniniwala si Mama na sinasaniban siya.

Si Papa ang palihim na nagbibigay ng gamot.

Hindi raw sapat ang budget para ipa-admit ulit si Ate.

Kaya gabi-gabi niya itong pinupuntahan.

Dinadalhan ng pagkain. Nililinis. Pinapainom ng reseta ng psychiatrist.

Yung balde?

May halo iyong medicated shampoo at treatment para sa sugat sa anit.

Hindi ko alam kung anong mararamdaman ko.

Galit ako dahil nagsinungaling siya.

Pero mas galit ako sa sarili ko.

Dalawang taon kaming nagluksa.

Samantalang siya, hindi tumigil.

Doon ko narealize na minsan, may mga sikreto hindi para manakit.

Kundi para protektahan ang mas maraming masasaktan.

Hindi pa rin umuuwi si Ate hanggang ngayon.

Ayaw pa rin niya kay Mama.

Pero alam kong buhay siya.

At alam kong may isang taong hindi siya iniwan.

Hindi ko akalaing aabot dito ang pamilya namin.

Akala ko dati ang baliw sa kanto, kwento lang ng barangay.

Hindi pala.

Minsan, kapamilya mo.

Kung kayo ang nasa posisyon ko, isusumbong niyo ba ang totoo kay Mama o hahayaan niyo na lang para hindi na mas lumala?