AYAW MAGHANAP NI BF NG TRABAHO. ISANG TAON NA SIYANG TAMBAY AT DAHIL LIVE IN KAMI AKO NA ANG BUMUBUHAY SA KANYA. HINDI RIN SIYA KUMKILOS SA GAWAING BAHAY. ULTIMO MGA BRIEF NIYA AKO PANG MAGLABA, PERO HINDI KO SIYA MAIWAN IWANAN DAHIL NANGAKO SIYA SAKIN NA PAPAKASALAN NIYA AKO AT MAGBABAGO SIYA PERO KELAN PA?

Alas-singko pa lang ng umaga, gising na ako. Hindi dahil sa alarm clock, kundi dahil sa bigat ng katawan ni Jace na nakadagan sa akin habang mahimbing siyang humihilik.

Isang taon na itong ganito ang tunog ng hilik niya ang hudyat na kailangan ko nang magluto, maglinis, at maghanda para sa trabaho.

​Pagpasok ko sa banyo, bumulaga sa akin ang tumpok ng maruming damit. Sa ibabaw, nandoon ang mga ginamit niyang brief kahapon. Napapikit ako nang mariin.

​“Love, paki-laba naman ‘yung mga gamit ko ha? Wala na akong maisuot,” sabi niya kagabi habang abala sa paglalaro ng video games.

​Hindi ko siya sinagot noon, pero heto ako ngayon, nakalubog ang mga kamay sa sabon. Habang kinukuskos ko ang dumi sa tela, hindi ko mapigilang itanong sa sarili ko hanggang kelan ganito?
​
​Pag-uwi ko sa hapon, ang inaasahan kong malinis na bahay ay tila dinaanan ng bagyo. May mga balat ng sitsirya sa lamesa, at ang pinagkainan niya ng tanghalian ay nakatambak pa rin sa lababo. Si Jace? Ayun, nakahiga, nanonood ng TikTok.

​”Jace, wala ka bang nakitang trabaho ngayong araw?” mahinahon kong tanong, kahit kumukulo na ang dugo ko.

​Bumangon siya, lumapit sa akin, at niyakap ako nang mahigpit. “Love, pasensya na. Ang hirap kasing mag-apply ngayon, puro rejection. Pero promise, magbabago ako. Pakakasalan kita, ‘di ba? Gagawin kitang reyna sa bahay na itatayo ko para sa atin.”

​Iyan ang linyang naging anchor ko sa loob ng isang taon. Isang pangakong pampakapit sa tuwing gusto ko nang sumuko.

Pero habang tinitingnan ko ang paligid ang kuryenteng ako ang nagbayad, ang pagkaing ako ang bumili, at ang kalat na ako ang maglilinis naisip ko Paano niya ako gagawing reyna kung ngayon pa lang ay ginagawa na niya akong katulong?
​
​Hinarap ko siya, hindi para makipag-away, kundi para makita ang katotohanan.

​”Jace, isang taon na tayong ganito,” sabi ko, boses na nanginginig.

“Ang kasal, hindi ‘yan magic wand na biglang aayos sa buhay natin. Kung hindi mo kayang maglaba ng sarili mong brief ngayon, paano mo bubuhayin ang magiging anak natin?”

​”Nagdududa ka ba sa akin?” tanong niya, tila siya pa ang biktima.

​”Hindi ako nagdududa sa pangako mo,” sagot ko habang kinukuha ang bag ko. “Nagdududa na ako sa sarili ko kung bakit ako nananatili sa isang relasyong ako lang ang lumalaban.”

​Napagtanto ko na ang pangako ng “magbabago siya” ay parang abot-tanaw parang malapit, pero habang naglalakad ka, lalo lang itong lumalayo. Mahal ko siya, pero sa unang pagkakataon, mas pinili kong mahalin ang pagod kong sarili.

​Sabi nga nila, “Actions speak louder than words.” Kung ang pangako niya ay walang kasamang kilos, baka hindi iyon pangako kundi isang paraan lang para manatili kang “provider” niya

Hindi ako agad umalis.

Huminto ako sa may pintuan, hawak ang bag ko, habang naririnig ko ang katahimikan sa likod ko. Wala siyang sinabi. Walang sumunod. Walang pumigil.

At doon ko mas naramdaman ang bigat.

Kung talagang mahal ka ng isang tao, hindi ba dapat kahit papaano, lalaban siya para hindi ka mawala?

Dahan-dahan akong lumingon.

Nandoon pa rin siya—nakaupo sa gilid ng kama, nakatungo, pero hindi man lang gumalaw para lapitan ako.

“Jace…” mahina kong tawag.

Tumingala siya, pero ang nakita ko ay hindi takot na mawala ako—kundi pagod… at konting inis.

“Anong gusto mong gawin ko?” sagot niya. “Hindi naman ganun kadali lahat.”

Parang may kung anong naputol sa loob ko.

Hindi galit. Hindi lungkot.

Kundi clarity.

“Hindi ko hinihingi na madali,” sagot ko. “Ang hinihingi ko… kumilos ka.”

Lumapit ako sa mesa at inilapag ang susi.

“Hindi ako nanay mo, Jace. Hindi ako katulong mo. Partner mo ako—dapat pantay tayo.”

Tahimik ulit.

Pero sa pagkakataong ‘to, hindi na ako natakot sa katahimikan.

“Uuwi muna ako kila Mama,” dagdag ko. “Kailangan kong mag-isip… kung may babalikan pa ba ako dito.”

Bahagya siyang napataas ng tingin.

“Meaning… iiwan mo ako?”

Umiling ako.

“Hindi. Bibigyan kita ng pagkakataon… na patunayan na kaya mong tumayo sa sarili mong paa—kahit wala ako sa tabi mo.”

At sa wakas, lumabas ako ng pinto.

Hindi dramatic. Walang sigawan. Walang iyakan sa sahig.

Pero bawat hakbang ko palayo, pakiramdam ko mas gumagaan ang dibdib ko… kahit masakit.

Dalawang linggo akong hindi bumalik.

Sa unang mga araw, sunod-sunod ang messages niya.

“Love, sorry na.”
“Magbabago na ako, promise.”
“Kailan ka uuwi?”

Pero napansin ko—puro salita pa rin.

Kaya hindi ako sumagot agad.

Sa halip, pinili kong pakinggan ang sarili ko.

Sa bahay nila Mama, muli kong naramdaman kung paano ang hindi mabigatan araw-araw. Walang kalat na ako lang ang maglilinis. Walang lalaking umaasa lang sa akin.

At doon ko na-realize…

Hindi lang pala ako napagod sa kanya.

Napagod ako sa version ng sarili ko na pumapayag sa ganun.

Isang gabi, may kumatok.

Pagbukas ko ng pinto, nandoon si Jace.

Pero iba siya.

Simple lang ang suot, pero maayos. May dala siyang folder.

“Pwede ba kitang makausap?” mahina niyang tanong.

Hindi ako agad sumagot, pero pinapasok ko siya.

Umupo kami sa sala.

Iniabot niya sa akin ang folder.

Mga printed resume. May listahan ng inapplyan. May schedule ng interviews.

“Hindi pa ako sigurado kung matatanggap,” sabi niya. “Pero… nagsimula na ako.”

Tiningnan ko siya.

Ngayon, may kakaiba na—hindi na puro pangako.

May kilos na.

“Hindi kita pinuntahan para pilitin kang bumalik,” dagdag niya. “Gusto ko lang ipakita… na kaya ko palang gawin. Na dapat matagal ko nang ginawa.”

Tahimik ako.

Dahil sa totoo lang, hindi na lang ‘to tungkol sa kanya.

Tungkol na rin ‘to sa kung papayag ba akong bumalik sa dating ako.

“Jace…” sabi ko, “proud ako na nagsimula ka.”

Bahagyang ngumiti siya.

“Pero hindi ibig sabihin nun babalik na ako agad.”

Nawala ang ngiti niya, pero tumango siya.

“Gets ko.”

Huminga ako nang malalim.

“Kung gusto mo talaga ako sa buhay mo… hindi sapat na magbago ka lang kapag paalis na ako.”

Tinitigan ko siya nang diretso.

“Kailangan tuloy-tuloy.”

Tumango ulit siya, mas seryoso na ngayon.

“Gagawin ko.”

Ngumiti ako—hindi dahil sigurado na ako.

Kundi dahil sa unang pagkakataon…

Hindi na ako ang umaasa.

Siya na ang kailangang magpatunay.

At ako?

Sa wakas, natuto nang pumili… ng sarili ko muna