Gabi ng Biyernes sa aming bahay sa Sampaloc, Manila. Katatapos lang namin mag-dinner nang mapansin kong nagmamadaling mag-empake si Clara. Seryoso ang mukha niya at parang balisa.

“Hon, tumawag si Tita. Sabi niya sobrang taas daw ng lagnat ni Mama sa Bulacan. Kailangan ko munang umuwi doon tonight para alagaan siya. Baka ilang araw ako mawala,” sabi ni Clara habang sinasara ang maleta niya.

Tumango lang ako. “Sige, James is here to help you if kailangan mo ng maghahatid, pero sabi mo mag-Bus ka na lang para mabilis? Mag-ingat ka ha. Tawagan mo ako agad pagdating mo.”

Pitong taon na kaming kasal. May isa kaming baby girl, si Lexi, na mahimbing nang natutulog sa kabilang kwarto. Buong tiwala ako kay Clara. Para sa akin, siya ang definition ng “perfect wife”,loyal, maalaga, at prayerful. Pero noong hinalikan niya ako sa pisngi bago lumabas ng pinto, may kakaibang lamig akong naramdaman. Isang instinct na ayaw kong pansinin.

Bandang alas-diyes ng gabi, habang nanonood ako ng Netflix para pampalipas oras, nag-send ako ng message sa kanya: “Naka-uwi ka na ba, Hon? Kumusta si Mama?”

Ang bilis ng reply. “Yes, nandito na ako. Pinainom ko na ng gamot si Mama at nakatulog na siya. Magpapahinga na rin ako, sobrang pagod sa byahe. Love you.”

Doon ako napatigil. Alam ko ang bahay ng biyenan ko sa Bulacan, dead spot ang signal doon. Minsan, kailangan mo pang lumabas ng bakuran para lang makasend ng text. Pero ang reply niya? Instant. At ang signal bar sa screen ko? Full strength.

Hindi ko mapigilan. Binuksan ko ang Life360 app namin, isang location app na in-install namin “for safety purposes” lang daw. Ang bilis lumabas ng green dot. Pero hindi ito nasa Bulacan. Ang location ni Clara? Nasa isang lumang apartment building sa Sta. Ana, Manila. Wala pang 20 minutes mula sa bahay namin.

Nanigas ako. “Baka glitch lang ‘to,” bulong ko. Ni-refresh ko ang app. Ganoon pa rin. Nag-stay ang location niya sa mismong building na iyon.

Hindi na ako nakapag-isip nang maayos. Iniwan ko si Lexi sa biyenan kong lalaki na nakatira lang sa kabilang kanto, at mabilis kong pinaharurot ang motor ko papuntang Sta. Ana. Madilim ang kalsada, at bawat hinto ko sa traffic light, parang sasabog ang dibdib ko sa kaba.

Pagdating ko sa address, tumambad sa akin ang isang matandang apartment. Walang guard, bukas ang main gate. Pumasok ako nang dahan-dahan, parang magnanakaw sa sariling anino. Nakita ko ang mga tsinelas sa labas ng Unit 3B. Pamilyar ang isa, iyong pink na sandals na suot ni Clara kanina bago siya umalis.

Imbes na sumigaw o sumipa ng pinto, sumandal lang ako sa pader sa labas. At doon… narinig ko ang lahat.

Hindi lang boses ni Clara ang narinig ko. May boses ng lalaki. Isang boses na hinding-hindi ko makakalimutan, si Marco, ang ex-boyfriend niya na akala ko ay matagal nang wala sa picture.

“Sabi ko sa iyo, hindi ‘yun magdududa,” narinig kong tawa ni Clara. “Akala niya nasa Bulacan ako ngayon. Sobrang dali niyang utuin, Marco. Seven years kaming kasal pero feeling ko mas kilala mo pa rin ako kaysa sa kanya.”

“Paano kung tumawag sa Mama mo?” tanong nung lalaki.

“Na-setup ko na. Sinabi ko kay Mama na huwag sasagot ng tawag tonight dahil may retreat sila sa church. Safe tayo rito,” sagot ni Clara. Pagkatapos noon, narinig ko ang tawanan nila at ang tunog ng baso na nag-cheers.

Napako ako sa kinatatayuan ko. Ang pitong taon naming pagsasama, ang mga sakripisyo ko para sa pamilya, ang mga gabing akala ko ay masaya kami—lahat iyon, isang malaking script. Pinanood ko ang sarili kong mundo na gumuho sa harap ng isang kupas na pinto sa Sta. Ana.

Hindi ako kumatok. Hindi ko sila hinarap doon. Sa halip, kinuha ko ang phone ko, kinuha ang record button, at ni-record ang bawat salitang lumalabas sa bibig nila.

Habang pababa ako ng hagdan, nanginginig ang mga kamay ko pero malinaw na ang isip ko. Hindi na ako babalik sa pagiging “utong asawa.” Pag-uwi ko sa bahay, tiningnan ko ang anak naming si Lexi. Doon ako naiyak. Hindi dahil iniwan ako ng asawa ko, kundi dahil sa sakit na ang taong binuo ko ang mundo, siya rin pala ang wawasak nito sa pinakamura at pinakamasakit na paraan.

Bukas, pag-uwi niya mula sa “Bulacan,” hindi “Kumusta si Mama?” ang isasalubong ko sa kanya. Kundi ang annulment papers at ang recording ng gabing akala niya ay “safe” siya