Nahihiya ako sumakay sa bulok na trike ni tatay.

Hello po sa inyong lahat. Itago niyo na lang ako sa pangalang Rhea.

Habang isinusulat ko ito ay nanginginig ang mga kamay ko hindi dahil sa lamig kundi dahil sa pagod. Kauuwi ko lang galing sa trabaho bilang crew sa isang fast food chain. Alas-dos na ng madaling araw at dilat na dilat pa rin ang mga mata ko. Katabi ko ngayon sa kama ang Tatay ko. Hinihimas ko ang likod niya habang mahimbing siyang natutulog kahit na alam kong hirap ang kalahati ng katawan niya. Tinititigan ko ang mukha niyang pumayat at tumanda nang husto sa loob lang ng ilang buwan.

Gusto ko lang ilabas ang bigat na nararamdaman ko dahil parang sasabog na ang dibdib ko sa sobrang pagsisisi. Kung pwede lang sanang ibalik ang oras ay gagawin ko ang lahat para baguhin ang naging ugali ko.

Noon ay isa akong tipikal na estudyante na maarte at puno ng insecurities. Nasa kolehiyo ako noon at halos lahat ng kaklase ko ay may kaya sa buhay. Ihahatid sila ng mga magagarang kotse sa gate ng school habang ako ay hatid-sundo ni Tatay gamit ang luma at kinakalawang niyang tricycle. Maingay ang tambutso nito at mausok. Tuwing hapon kapag uwian na ay makikita ko si Tatay na naghihintay sa kanto. Kaway siya nang kaway sa akin na may malapad na ngiti habang pinupunasan ang pawis sa noo gamit ang good morning towel.

Sa totoo lang ay hiyang-hiya ako noon. Pakiramdam ko ay pinagtitinginan ako ng mga tao. Pakiramdam ko ay pinagbubulungan nila ako na anak lang ako ng isang tricycle driver. Minsan ay nagpapanggap akong hindi ko siya nakikita. Lalakad ako ng mabilis palayo at sasakay ng jeep para lang hindi ako makita ng mga friends ko na sumasakay sa maingay na tricycle na iyon.

Isang gabi ay umuwi akong masama ang loob. Nakita kasi ako ng crush ko na sumakay sa tricycle ni Tatay at tinukso ako ng mga barkada niya kinabukasan. Padabog akong kumain ng hapunan at doon ko naibuhos ang galit ko kay Tatay. Sinabihan ko siya na huwag na niya akong sunduin dahil nakakahiya ang tricycle niya. Sinabi ko na luma na ito at baduy. Nakita ko ang lungkot sa mga mata ni Tatay pero hindi siya kumibo. Tumango lang siya at tinapos ang pagkain niya nang nakayuko.

Akala ko ay titigil na siya sa pagsundo sa akin pero iba ang ginawa ni Tatay. Doble kayod ang ginawa niya. Mula sa pagiging tricycle driver sa araw ay namamasada pa siya ng extra sa gabi at tumatanggap ng kung anu-anong sideline tuwing Sabado at Linggo. Halos hindi na siya natutulog. Napapansin ko na pumapayat siya at laging matamlay pero kapag tinatanong ko siya ay ngingiti lang siya at sasabihing para ito sa future ko.

Makalipas ang ilang buwan ay sinurpresa niya ako. Umuwi siya na may dalang isang second hand na kotse. Luma na ito at medyo kupas ang pintura pero kotse pa rin. Tuwang-tuwa siya habang ipinapakita sa akin ang susi. Ang sabi niya ay hindi na daw ako mahihiya dahil may kotse na kami. Hindi na daw ako tutuksuhin ng mga kaklase ko. Yakap-yakap niya ako noon habang ipinagmamalaki ang bunga ng paghihirap niya.

Pero hindi nagtagal ang saya namin. Isang linggo matapos niyang mabili ang kotse ay bumagsak si Tatay. Isinugod namin siya sa ospital at doon nalaman namin na na-stroke siya dahil sa sobrang pagod at puyat. Sabi ng doktor ay tumaas ang presyon niya dahil sa fatigue. Ang katawan pala niya ang sumingil sa sobra-sobrang pagtatrabaho na ginawa niya para lang mabili ang gusto ko.

Mild stroke lang daw pero sapat na iyon para manghina ang kalahati ng katawan niya at hindi na makapagtrabaho. Ang masakit pa ay naubos ang ipon namin sa ospital at napilitan kaming ibenta ulit ang kotseng pinaghirapan niya sa mas murang halaga para lang may pambayad kami sa bills.

Ngayon ay huminto muna ako sa pag-aaral. Ako na ang nagtatrabaho para sa amin. Kailangan kong kumayod para may pambili kami ng maintenance na gamot ni Tatay at para may makain kami sa araw-araw. Araw-araw kong nakikita si Tatay na nakaupo lang sa wheelchair at nakatingin sa kawalan. Minsan ay nakikita ko siyang umiiyak habang pilit na iginagalaw ang kamay niyang mahina. Alam kong sinisisi niya ang sarili niya dahil naging pabigat siya sa akin pero ang totoo ay ako ang may kasalanan ng lahat.

Kung hindi ako naging maarte at mapagmataas ay malakas pa sana si Tatay ngayon. Kung tinanggap ko lang sana nang buong puso na tricycle driver siya at ipinagmalaki ko siya ay hindi sana siya nagpakamatay sa pagtatrabaho para lang makabili ng kotseng wala namang kwenta kumpara sa kalusugan niya.

Hiyang-hiya ako noon kapag sinusundo ako ni Tatay na naka-tricycle pero ngayon handa ko nang ibigay ang lahat mayakap lang siya ulit nang mahigpit yung yakap na malakas siya at walang sakit. Handa akong maglakad araw-araw o sumakay sa pinakalumang tricycle sa mundo basta ba maibalik ko lang ang lakas ng Tatay ko.

Masakit isipin na kailangan pang mangyari ito bago ko narealize ang halaga niya. Ngayon tuwing sinusubuan ko siya ng pagkain at pinapalitan ng damit ay humihingi ako ng tawad sa isip ko. Ang kapal ng mukha ko para ikahiya ang taong handang ibuwis ang buhay niya para sa kapritso ko.

Kaya sa mga anak na nakakabasa nito ay pakiusap huwag kayong tumulad sa akin. Huwag niyong hayaang ang pride at hiya ang magtulak sa mga magulang niyo sa kapahamakan.

Ang leksyon na natutunan ko ay huwag na huwag tayong maghahangad ng mga bagay na higit sa kakayahan ng pamilya natin lalo na kung ang kapalit nito ay ang kalusugan ng mga magulang natin. Ang tunay na yaman ay hindi kotse o pera kundi ang magkaroon ng magulang na malakas at kasama mo. Matuto tayong makuntento kung anong meron tayo dahil sa huli ay hindi naman dadamayan ng mga sasakyan na yan kapag nagkasakit tayo. Ang pamilya pa rin ang mahalaga. Mahalin niyo sila habang malakas pa sila dahil napakahirap bumawi kapag nasa huli na ang pagsisisi.

Hanggang dito na lang po. Salamat