NAGSIMULANG HAKUTIN NG MGA TAUHAN ANG GAMIT NG MGA TENANTS SA ISANG APARTMENT COMPLEX DAHIL PINAPAALIS NA SILA NG LANDLORD. TINAWAG NA WALANG PUSO ANG MAY-ARI DAHIL ILANG ARAW NA LANG AY PASKO NA AT BIGLAAN ANG PAGPAPALAYAS. WALANG NAGAWA ANG MGA PAMILYANG PINALAYAS KUNDI SUMAKAY SA TRUCK KASAMA ANG KANILANG MGA GAMIT

Ika-23 ng Disyembre. Dalawang araw na lang, Pasko na.

Pero sa San Jose Apartments, walang parol, walang Christmas tree, at walang kantahan. Ang meron lang ay sigawan, iyakan, at tunog ng mga gamit na binubuhat.

“Parang awa niyo na po, Sir!” lumuhod si Mang Cesar sa harap ng Landlord na si Don Roberto. “Huwag naman ngayon! Pasko na po! Saan kami pupulutin ng pamilya ko?!”

Nakatayo si Don Roberto sa gitna ng hallway. Seryoso ang mukha. Walang emosyon.

“Pasensya na, Cesar,” matigas na sabi ni Don Roberto. “Kailangan niyo nang umalis ngayon din. Nasa labas na ang mga truck. Isakay niyo na ang lahat ng gamit niyo.”

“Wala kayong puso!” sigaw ng asawa ni Cesar. “Sampung taon kaming nagbabayad nang tama! Hindi kami nade-delay! Tapos ganito?! Pinalalayas niyo kami na parang mga hayop bago mag-Noche Buena?!”

Nagngitngit ang mga ngipin ng ibang tenants. Gusto nilang sugurin ang matanda, pero hinarang sila ng mga security guard.

“Sakay!” utos ni Don Roberto. “Dadalhin kayo ng truck sa lilipatan niyo. Huwag na kayong magreklamo.”

Wala silang nagawa. Habang umiiyak ang mga bata, isa-isa nilang isinakay ang kanilang mga refrigerator, foam, cabinet, at mga damit sa malalaking Closed Van.

Siksikan sila sa loob ng truck. Madilim. Mainit. Amoy pawis at luha.

“Napakasama niya,” bulong ni Cesar habang yakap ang anak niya. “Yayamanin nga siya, pero sinusunog naman ang kaluluwa niya sa impiyerno. Siguro dadalhin tayo nito sa relocation site sa bundok o kaya itatambak sa ilalim ng tulay.”

Bumyahe ang convoy ng mga truck nang mahigit isang oras. Tahimik ang lahat, nagdarasal na sana ay may bubong pa rin silang matutulugan ngayong gabi.

Huminto ang truck.

Bumukas ang pinto sa likod.

Nasilaw si Cesar sa liwanag. Inasahan niyang makikita ang maruming estero o masukal na gubat.

Pero… sementado ang kalsada. May mga poste ng ilaw. Tahimik at maaliwalas ang paligid. At sa harap nila, may mga hilera ng bagong pinturang Townhouse.

“Nasaan tayo?” tanong ng isang tenant.

Bumaba silang lahat, litong-lito. Nasa loob sila ng isang Private Subdivision.

Nakita nila si Don Roberto na nakatayo sa harap ng Clubhouse. May katabi itong abogado.

“O, bakit nakatunganga kayo diyan?” sigaw ni Don Roberto, pero sa pagkakataong ito, may ngiti na sa kanyang mga labi.

“Sir Roberto…” nauutal na sabi ni Cesar. “Ano pong ginagawa namin dito? Wala po kaming pambayad sa upa dito. Pang-mayaman po ito.”

Tumawa si Don Roberto.

“Sinong may sabing magbabayad kayo?”

Kinuha ni Don Roberto ang mikropono.

“Makinig kayong lahat. Ang San Jose Apartments… luma na ‘yun. Sabi ng engineer ko, marupok na ang pundasyon. Isang malakas na lindol na lang, guguho na ‘yun at baka mamatay kayong lahat. Hindi ko kayang mangyari ‘yun.”

Natahimik ang mga tenants.

“Kaya ko kayo pinalayas nang madalian, kasi gigibain na ‘yun bukas. Pero…”

Itinaas ni Don Roberto ang isang bungkos ng susi.

“Hindi ko naman kayo pwedeng pabayaan. Kayo ang mga tenants na hindi ako iniwan sa loob ng sampung taon. Hindi kayo pumalya sa bayad. Inalagaan niyo ang unit niyo. Kaya bilang regalo ko sa inyo ngayong Pasko…”

Tinawag ng abogado ang pangalan ni Cesar.

“Cesar Cruz!”

Lumapit si Cesar, nanginginig ang tuhod. Inabot ni Don Roberto ang isang susi at isang Land Title.

“Unit 14B. House and Lot. Sa’yo na ‘yan, Cesar. Fully paid. Wala ka nang babayaran kahit piso.”

Napaluhod si Cesar sa semento. Humagulgol siya ng iyak.

“S-Sir… totoo po ba ‘to? Bahay ko na?”

“Bahay mo na,” sagot ni Don Roberto sabay tapik sa balikat niya. “Merry Christmas.”

Isa-isang tinawag ang mga pamilya. Bawat isa ay binigyan ng sariling bahay. Ang iyakan ng galit kanina ay napalitan ng iyakan ng sobrang tuwa at pasasalamat.

Yung asawa ni Cesar na sumigaw kanina ng “Walang puso,” ay lumapit kay Don Roberto at niyakap ito nang mahigpit.

“Sorry po Sir Roberto… Sorry po sa nasabi ko… Napakabuti niyo po…”

“Ayos lang,” ngiti ng matanda. “Ang gusto ko lang, maging ligtas at masaya ang Pasko niyo. O siya, mag-impake na kayo! May Lechon na parating para sa Noche Buena niyo!”

Sa gabing iyon, sa loob ng Villa Roberto, walang naging “homeless.” Ang lahat ay nagkaroon ng tahanan—hindi lang dahil sa semento at bubong, kundi dahil sa pundasyon ng katapatan ng mga tenants at sa pusong mapagbigay ng isang landlord na tinawag nilang “walang puso,” pero siya pala ang may pinakamalaking puso sa lahat