NAGAWA KONG PALAYASIN SI NANAY KASI HINDI SIYA SUMUSUNOD SA PATAKARAN KO SA BAHAY



Simula nang makapagtapos ako ng aking pag-aaral ay nangupahan na ako ng sarili kong tinirhan malapit sa aking pinagtatrabahuan.

Hindi ko masasabing si Inay ang naghirap para makapagtapos ako ng pag-aaral kasi working student na po ako kuya Ed simula nang bata pa ako.

Elementarya pa lamang ako ay nasanay na akong pagsabayin ang pag-aaral at pagtatrabaho bilang side line na kasambahay.

Si inay naman na laging ts!smis lang ang inaatupag ay pinapadalhan ko na lamang ng kanyang allowance.

Mas naging grabe na kasi sya simula ng iwan ko syang mag isa sa bahay. Palagi na sya sa labas para makipagkwentuhan sa kanyang mga amiga.

Isang araw nagulat ako kasi dumating si Inay na may mga dalang bag na malalaki. Tinanong ko sya kung ano ang nangyari.

“Pinalayas na ako sa bahay kasi nakasanla ang lupa natin anak. Naremata na kasi hindi naman ako nakakabayad.” wika nya.

Tinanong ko kung saan nya ginamit ang pera. Natalo daw sa sugal. Kaya pala nangangayayat na sya at hindi na naaayos ang sarili.

Pinapasok ko sya ng bahay pero sinabi ko ang mga kondisyones ko. Tumango sya at ngumiti din nang marinig nya ang lahat.

Kuya Ed, wala pang isang linggo pero marami na ang reklamo sa akin ang mga kapitbahay ko. Madalas daw silang gawan ng kwento ni Inay sa tindahang tinatambayan nya.

Napag alaman ko rin na malaki na ang listahan nya sa tindahan. Pati ako ay ginagawan nya ng kwento kesyo dugy*t daw ako sa bahay na hindi naman totoo.

Sa inis ko ay pinalayas ko si Inay. Nagsumbatan kami pero sa huli ay masama ang loob nyang umalis sa aking tinutuluyan.

Hindi naman nawawala ang utang na loob ko sa kanya bilang anak pero sumobra kasi sya. Kung mababash man ako kuys eh bahala na, baka saka lang nila ako maiintindihan kapag sila mismo ang nakaranas ng nadanas ko sa ina ko

Tatlong buwan na ang lumipas mula nang palayasin ko si Inay. Tatlong buwan na walang paramdam, walang tawag, walang kahit anong balita tungkol sa kanya.

Akala ko giginhawa ang pakiramdam ko. Akala ko magkakaroon na ako ng kapayapaan ng isip. Pero kuya Ed, hindi pala ganun kadali. Hindi pala natatanggal ang isang ina sa puso kahit gaano mo pa siya itakwil sa isip.

Isang gabi, may kumatok sa pinto ko. Hindi ko alam kung bakit, pero parang may nagsabi sa akin na si Inay iyon. Pagbukas ko, nakatayo ang kapitbahay naming si Aling Rosa. At nakita ko sa mukha niya—may masamang balita.

“Anak, hinahanap ka ng nanay mo. Sa ospital siya.”

Para akong nabunutan ng ugat. Hindi na ako nagtanong pa. Kinuha ko ang susi ng motor at derechong tumakbo papuntang ospital.

Pagdating ko roon, nakahiga si Inay sa isang kama sa charity ward. Payat na payat. Mas lalong nangayayat kumpara noong huli ko siyang nakita. May mga nakakabit na tubo sa ilong niya, at IV sa kamay. At kahit nakapikit siya, kita ko ang mga pasa at galos sa kanyang mukha at braso.

Lumapit ako sa kanya. Hinawakan ko ang kamay niya—ang kamay na nag-alaga sa akin noong bata ako, kahit papaano. Ang kamay na dumukot ng kanin para sa akin kahit wala kaming ulam.

“Nay…” tawag ko, halos pabulong.

Dahan-dahan siyang nagmulat ng mga mata. Nang makita niya ako, nginitian niya ako—yung ngiting parang batang nahuling may kasalanan.

“Anak… nandito ka pala. Pasensya ka na… nadagdagan na naman ang problema mo.”

Niyakap ko siya. Hindi ko napigilang umiyak. Hindi ko alam kung bakit—sa galit ba, sa awa, o sa pagsisisi.

Lumabas ako para kausapin ang doctor. Doon ko nalaman: malubha na pala si Inay. May malalang sakit siya sa puso at sa bato. Ilang buwan na lang daw, kung hindi aalagaan. At kung ginamot lang sana siya nang maaga—noong kaya pa—maaaring nailigtas pa.

Ilang buwan na pala siyang may sakit. Ilang buwan na pala siyang nagtitiis mag-isa, habang ako’y abala sa galit ko.

Lumipas ang isang linggo. Araw-araw akong nasa ospital. Hindi ko na pinansin ang trabaho, ang reklamo ng kapitbahay, ang lahat. Si Inay lang ang nasa isip ko.

Unti-unti, nagkuwento siya. Kung bakit siya nagsusugal noon—isa raw iyon sa mga bisyo na ginawa niya para makalimot sa bigat ng buhay namin. Hindi niya raw kinaya ang pressure na ako ang sumusuporta sa kanya, na siya raw sana ang dapat sumuporta sa akin. Kaya ginawa niyang takas ang sugal at tsismis—kahit alam niyang mali.

At isang hapon, hinawakan niya ang kamay ko. Mas mahigpit kaysa dati.

“Anak, kung may hihilingin man ako sa’yo bago ako tuluyang… umalis, patawarin mo ‘ko. Hindi sa pera, hindi sa nangyari. Kundi sa pagiging ina kong hindi perpekto. Sana… matanggap mo ako.”

Umiiyak na ako noon. Hindi na ako nakapagsalita.

Kinabukasan, pumanaw si Inay. Tahimik. Nakangiti sa huling saglit.

Kuya Ed, simula noon, nagbago ang pananaw ko. Hindi ibig sabihin na hindi tayo perpektong anak ay hindi na tayo karapat-dapat mahalin. At hindi rin ibig sabihin na hindi perpektong magulang ang isang ina ay hindi na siya dapat patawarin.

Ngayon, nakatira akong mag-isa sa bahay na ‘yon. Pero hindi ko na pinalalayas ang alaala ni Inay. Pinatayo ko ang maliit na altar para sa kanya—ang litrato niya noong bata pa ako, kumakain kaming mag-ina ng tinapay sa umaga. Hindi man masarap ang ulam noon, pero buo kaming dalawa.

Natutunan ko na ang pagpapatawad ay hindi para sa taong nagkasala—kundi para sa sarili mong makalaya sa bigat ng galit.

Ngayon, sa tuwing may dumadaang matandang babae sa kanto, pinapapasok ko sa bahay. Pinapakain ko. Kinakausap ko. Hindi para hanapin si Inay sa kanila—kundi para hindi na maranasan ng ibang ina ang naranasan ng nanay ko: ang mapalayas, ang mag-isa, ang mamatay na may sama ng loob.

Sana, kuya Ed, sa mga anak diyan na may sama ng loob sa magulang—mag-usap kayo habang may panahon. Baka kasi pagdating ng araw, ang pinto na isinara ninyo ay hindi na ninyo mabuksan pang muli.

Wakas