MINALIIT NG MGA KAKLASE KO YUNG BISAYA NAMING KAKLASE DAHIL BADUY RAW PUMORMA, PERO NAGULAT ANG LAHAT NANG MALAMAN NAMIN NA ANG MGA MAGULANG PALA NIYA ANG MAY ARI NG MGA SAKAHAN AT PALAYAN SA LUGAR NAMIN

Sanay na ako sa ingay ng barkada nina Justin. Sila ang mga “trendsetters” sa room, laging bago ang sapatos, laging branded ang t-shirt, at laging updated sa kung ano ang uso

Kaya naman nung dumating si Tomas, isang transferee mula sa Bukidnon, naging paborito nila itong puntirya.

​”Pare, tignan mo ‘yung suot ni Tomas. Parang galing sa ukay-ukay na nabaon sa putik,” bulong ni Justin habang tumatawa. “Ano ba ‘yan, Bisaya na nga, baduy pa pumorma.”

​Naka-oversized na lumang t-shirt lang si Tomas, kupas na maong, at sandals na halatang gamit na gamit.

Tahimik lang siya sa dulo, hindi kumikibo kahit naririnig niya ang mga parinig. Ako? Naawa ako sa kanya, pero gaya ng iba, nanahimik na lang ako para hindi madamay sa asaran.

​Nagbago ang lahat nang magkaroon kami ng educational field trip sa mga malalawak na agricultural lands sa karatig-bayan. Sabi ng teacher namin, bibisita kami sa “Hacienda Valderrama,” ang pinakamalaking supplier ng bigas at prutas dito buong probinsya.

​Pagbaba namin ng bus, bumungad sa amin ang napakalawak na palayan na tila ginto sa ilalim ng araw. May malaking gate, mga modernong traktora, at napakaraming tauhan.

​”Wow, yaman siguro ng may-ari nito,” manghang sabi ni Justin, habang inaayos ang kanyang mamahaling sneakers para hindi madumihan ng alikabok.

​Isang itim na Ford Raptor ang huminto sa harap namin. Bumaba ang isang lalakeng mukhang kagalang-galang at isang babaeng simple lang ang suot pero bakas ang awtoridad.

​”Good morning, class! Welcome to our farm,” bati ng lalake.

​Lahat kami napatigil nang biglang tumakbo si Tomas patungo sa kanila. “Tay, Nay! Maaga pala kayo rito?”

​Nagmano si Tomas at niyakap ang dalawa. Nanlaki ang mga mata namin. Si Tomas na tinatawanan ng lahat dahil sa “baduy” na porma ay hinalikan sa noo ng may-ari ng pinakamalaking lupain sa lugar namin.

​”O, Tomas, bakit hindi ka man lang nag-ayos? Ingon ko nimo nga isuot mo ‘yung bagong sapatos na binili natin sa Davao,” biro ng tatay niya sa wikang Bisaya na may halong Tagalog.

​”Ayos lang ‘to, Tay. Mas komportable ako rito sa bukid,” sagot ni Tomas na may tipid na ngiti.
​
​Lumingon ang teacher namin sa amin. “Class, meet Mr. and Mrs. Valderrama. Sila ang mga magulang ni Tomas. Sila ang nag-donate ng pondo para sa bagong laboratoryo ng school niyo.”

​Para kaming binuhusan ng malamig na tubig. Si Justin, na kanina lang ay nagmamayabang, ay halos magtago sa likod ko. Ang mga branded na gamit nila ay biglang nagmukhang barya kumpara sa mga ektaryang pagmamay-ari ng pamilya ni Tomas.

​Lalapit sana si Justin para mag-sorry o baka “mag-pabango,” pero dinaanan lang siya ni Tomas. Walang galit, walang yabang.

Tumingin lang sa akin si Tomas at kumindat, sabay sabing, “Tara, kain tayo sa loob. Pinahanda ni Nanay ang pinakamalaking litson para sa inyo.”

​Doon ko natutunan… ang tunay na yaman, hindi kailangang isigaw. Minsan, nakasuot lang ito ng lumang t-shirt at kupas na maong