KINUKUMPARA NI TITA ANG SAHOD KO SA SAHOD NG ANAK NIYANG NASA DUBAI PERO SINUPALPAL KO SIYA NANG MALAMAN NIYANG AKO PALA ANG INUUTANGAN NITO TUWING KATAPUSAN/hi
KINUKUMPARA NI TITA ANG SAHOD KO SA SAHOD NG ANAK NIYANG NASA DUBAI PERO SINUPALPAL KO SIYA NANG MALAMAN NIYANG AKO PALA ANG INUUTANGAN NITO TUWING KATAPUSAN
May mga kamag-anak talaga tayong gagawing competition ang buhay ng iba para lang maiangat ang sarili nilang mga anak, pero nakakalimutan nilang maliit lang ang mundo.
Isang hapon, habang nagkakape kami sa veranda, biglang pumasok ang usapan tungkol sa trabaho at sahod, at alam ko na agad kung saan ito papunta.
Tawagin niyo na lang akong Renz.
“Naku Renz, hanggang ngayon ba ay dyan ka pa rin sa maliit na opisina na ‘yan? Tignan mo ‘yung pinsan mong si Eric sa Dubai, halos anim na digit ang sahod buwan-buwan,” panimula ng Tita ko habang abala sa pag-scroll sa Facebook photos ng anak niyang nasa abroad.
Sinubukan kong ngumiti lang at sabihing sapat naman ang kinikita ko para sa mga pangangailangan ko, pero tila hindi siya satisfied sa sagot ko.
Nagpatuloy siya sa pagbibida na akala mo ay siya ang HR manager ng kumpanya ni Eric.
“Dapat kasi nag-abroad ka na rin. Sayang ang panahon mo rito sa Pilipinas, maliit na nga ang sahod, malaki pa ang tax. Tignan mo si Eric, nakabili na ng bagong iPhone at laging kumakain sa mamahaling restaurant dyan sa Dubai Mall.”
Doon na ako bahagyang napatawa dahil saktong gabi bago ang usapang ito, nag-message sa akin si Eric.
Kinuha ko ang phone ko at tiningnan ang Tita ko.
“Tita, maganda po talaga sa Dubai, kaya nga po siguro doon mas pinili ni Eric. Pero alam niyo po, kahit anim na digit ang sahod niya, mukhang mabigat din ang gastusin doon.”
Kasi nitong nakaraang linggo lang, nag-chat siya sa akin, nangungutang ng pambayad sa upa dahil na-short daw siya sa padala sa inyo.”
Biglang natigilan ang Tita ko at nawala ang ngiti sa kanyang mga labi.
Ipinakita ko sa kanya ang screenshot ng message ni Eric na nagmamakaawa na huwag sabihin sa nanay niya na wala na siyang pera.
“Sabi ko nga po sa kanya, ‘wag siyang mag-alala dahil may naitabi naman ako rito sa ‘maliit’ kong trabaho para mapahiram siya.”
” Mas okay na po ‘yung dito lang ako sa Pilipinas, kahit hindi anim na digit ang sahod, ako naman ang takbuhan ng mga nasa abroad.”
Mula noon, hindi na niya kailanman ikinuwento sa akin ang “success” ng anak niya sa Dubai na may kasamang pagkukumpara sa akin.
Naintindihan niya na hindi lahat ng nakikita sa social media ay totoong larawan ng buhay, at ang laki ng sahod ay hindi basehan ng tunay na pag-asenso kung puro utang naman ang nasa likod nito.
Nagtanda na ako na hindi ko kailangang makipag-unahan sa ibang tao para lang masabing matagumpay ako.
Makalipas ang tatlong buwan, biglang nag-post si Eric ng isang bagay na ikinagulat ng aming buong angkan. Larawan siya sa NAIA Terminal 3 na may dalang dalawang malaking luggage, at ang caption: “Umuwi na ng Pinas para sa mas magandang oportunidad. Hindi lahat ng nasa abroad ay ginintuan na ang buhay.”
Nag-comment ang karamihan ng positive, pero ang Tita ko? Wala akong nabasang reaction mula sa kanya. Ni hindi niya man lang ni-like ang post ng sarili niyang anak. Alam ko nang may something off.
Dumating ang Linggo, biglang nag-text si Eric kung puwede raw ba siyang dumaan sa bahay. “Sige, pre. Miss na kita,” sagot ko.
Pagdating niya ng hapon, gulat ako sa itsura niya. Hindi siya yung Eric na nakikita ko sa Facebook na naka-Abercrombie at naka-Hollister. Simple lang ang suot niya—pambahay na t-shirt at maong na kupas na. Bitbit niya ang isang supot ng mangga na galing sa kanilang bakuran.
“Pre, salamat sa lahat ng tulong mo. Alam kong hindi mo na kailangan pang pautangin ako, pero ginawa mo pa rin,” sabay yakap sa akin.
Sabay kaming umupo sa veranda—sa parehong veranda kung saan ako pinagsermunan ng nanay niya tungkol sa pagkukumpara ng sahod.
“Alam mo, Renz, tatlong taon akong nagtiis sa Dubai. Akala ko magiging madali. Akala ko pagdating ko doon, may yaman agad. Pero ang totoo, puro utang din pala ang sistema. Nagpadala ako sa nanay ko kada buwan, pero hindi ko masabi sa kanya na ginugutom na pala ako doon. Kaya puro panggap sa Facebook—para hindi siya mag-alala. Pero ikaw, hindi mo ako hinayaang mag-isa. Sana… sana mapatawad mo ako.”
Napatingin ako sa kanya. Bakit humihingi ng tawad?
“Pre, wala ka namang kasalanan sa akin. Pautang lang naman ‘yun,” sagot ko.
Umiling siya. “Hindi lang ‘yun, e. Nalaman ko sa nanay ko na ikinumpara ka niya sa akin. At sa pagkukumpara na ‘yun, hindi mo ako binigyan ng masamang salita. Iginalang mo ako kahit pa nakikita mong mali ang ginagawa niya.”
Nanahimik ako. Totoo naman.
“Kaya nga… kung papayag ka, gusto kitang maging kapatid sa totoong kahulugan. Hindi lang sa dugo, kundi sa pagkakaintindihan. At sisimulan ko sa pagbabago—hindi na ako magpapanggap sa social media. At gusto kitang tulungan sa gusto mong simulan na negosyo.”
Nagulat ako. “Paano mo nalaman? Wala pa akong sinasabi kahit kanino.”
Ngumiti siya. “Kasi kahit hindi mo sabihin, alam kong may plano ka. At dahil ikaw ang tumulong sa akin noong wala ako, ngayong meron na akong kontong ipon at balik-tanaw sa realidad, gusto kong maging bahagi ng pangarap mo.
Simula noon, naging magkasangga na kami ni Eric. Hindi lang sa negosyo, kundi sa buhay. Nagtayo kami ng maliit na online food business—siya ang nag-handle ng marketing at social media (dahil alam na alam niya ang mundo ng panggap), at ako naman ang nag-manage ng operations at finances.
Sa loob ng isang taon, lumago ang negosyo namin. Hindi man umabot ng six digits ang kita namin agad, pero hindi kami nagugutom at walang inaalala na utang.
Isang araw, dumalaw ang Tita ko sa bahay. Saktong naghahanda kami ni Eric ng orders para sa susunod na araw. Nakatayo siya sa may pinto, tahimik na pinagmamasdan kaming nagtutulungan.
Hindi na siya nagsalita tungkol sa sahod. Hindi na siya nag-bida ng kahit ano tungkol kay Eric o sa akin. Lumapit siya sa mesa at nag-abot ng isang tray ng nilutong ulam.
“Para sa inyo,” mahinang sabi niya. “Para hindi na kayo magluto.”
At saka siya umalis.
Napatingin kami ni Eric sa isa’t isa. Hindi na kailangan ng paliwanag. Hindi na kailangan ng sermon. Alam naming pareho na sa simpleng pagkilos na ‘yun, humihingi na siya ng paumanhin sa lahat—sa pagkukumpara, sa pangangalandakan, sa hindi niya pagkaintindi noon.
“Alam mo, Renz,” sabi ni Eric habang hinahalo ang sauce para sa orders namin. “Minsan, ang pagpapatawad hindi dumarating sa pamamagitan ng malaking salita. Dumarating ito sa simpleng pagkilos. Katulad ng ginawa mo sa akin. Katulad ng ginawa niya ngayon.”
Tumango ako. “Totoo. At sa totoo lang, mas mahalaga na ngayon na magkasama tayo kaysa sa mga anim na digit na sahod na puno naman pala ng utang.”
Simula noon, hindi na namin pinag-usapan pa ang tungkol sa sahod o sa kung sino ang mas successful. Ang importante, natutunan naming pahalagahan ang isa’t isa—hindi dahil sa kung ano ang meron kami, kundi dahil sa kung sino kami para sa isa’t isa.
At ang Tita ko? Hanggang ngayon, hindi na siya nagkukumpara. Minsan nga, siya pa ang nagsasabi sa ibang kamag-anak: “Huwag kayong tumingin sa sahod. Tumingin kayo sa puso ng tao.”
Sino bang mag-aakala na ang isang masakit na komprontasyon tungkol sa sahod ay magiging simula ng mas matibay na pagkakapatiran?
Wala naman talagang kompetisyon sa pamilya. Lahat tayo ay nagtutulungan—sa huli, hindi ang laki ng sahod ang mahalaga, kundi ang laki ng puso na handang umunawa at magpatawad.
WAKAS
