KAYA PALA KASAMBAHAY ANG TRATO SA AKIN NI MAMA, YUN PALA……..

Ako si Mary Ann, hindi ko tunay na pangalan. Isa akong senior high student.
Panganay ako sa apat na magkakapatid. Ako yung eldest pero ako yung laging nasa huli pagdating sa treatment ng pamilya. Yung mga kapatid ko pinapaaral nila mama sa isang private school, samantalang ako nasa public lang. Tapos may time pa na yung baon ko mas maliit kaysa sa kanila. Binibigyan lang ako ni mama ng P100 good for 1 week. Kasi sabi niya, enough na raw yun kasi may baon naman daw akong kanin. Pinapabaon niya ako pero yung mga kapatid ko hatid sundo niya. And then pag uwian na, sumasakay ako ng tricycle. Iba talaga yung trato niya sa akin, parang ibang tao ako lagi sa paningin niya. May kaya yung pamilya namin, engineer si papa sa Canada, at may paupahan kaming apartment dito sa amin. Tapos after school, magtatrabaho pa ako sa bahay. Yung mga kapatid ko nandun sa mga kwarto nila panay cellphone. Pero ako, trabaho muna bago cellphone. Wala naman akong problema dun, kaso dapat sana maging fair si mama. May dalawang kasambahay naman kami, pero gusto niya pa din akong kumilos sa gawaing bahay. Kung hindi ako sumunod, pagagalitan ako. Everytime na pinapagalitan ako ni mama, umiiyak lang ako sa kwarto, dun ako nagtatago. Hindi ako umiiyak sa harap niya kasi lalo lang siyang magagalit. One time, galit na galit siya, kasi nawawala raw yung mga coins niya na tig-bebente. Nandun daw yun sa pouch niya, panukli niya daw yun, nagbebenta din kasi kami ng load eh. Tapos ako yung pinagalitan, sinabihan niya ako ng magnanakaw, kinuha ko daw yung pera niya. Sabi niya, wala raw akong utang na loob, kung hindi raw nila ako kinuha, ewan daw kung saan ako pupulutin pero nung sinabi niya yun, hindi ko masyadong na gets si mama. Tapos biglang sumingit yung kasambahay, ang sabi niya, pinambili na raw nila yun ng grocery kahapon. Si mama pa nga raw mismo yung nag-abot sa cashier para bilangin yung coins. Ayun, napahiya siya…siya pala yung nakalimot tapos ako yung pinagbintangang kumuha.

Nung narinig ko yun, hindi na ako makatulog. Anak ba talaga nila ako o ampon? Natatakot akong kausapin si mama about dun. Wala akong problema kay papa kasi mabait yun sakin, pero nahihiya akong magtanong sa kanya, kasi nasa ibang bansa siya ngayon. Baka malulungkot lang siya dun. Kaya pala ganun yung trato sa akin ni mama kasi posible palang hindi nila ako tunay na anak

Ilang gabi akong hindi makatulog dahil sa sinabi ng kasambahay. “Kung hindi raw nila ako kinuha…” paulit-ulit na umiikot sa isipan ko ang mga salitang iyon. Kinuha? Ano bang ibig sabihin nun? Parang hindi lang basta pag-aalaga, parang may mas malalim pa.

Lumipas ang mga araw, linggo, buwan. Lumalim lang ang lamat sa pagitan naming dalawa ni Mama. Hindi ko na lang pinapansin ang kakaiba niyang trato. Sanay na ako. Pero hindi ko maiwasang mag-isip. Tuwing gabi, binubuksan ko ang lumang album ng pamilya, tinititigan ang mga larawan naming magkakapatid noong bata pa kami. Pare-pareho kaming may pagkakahawig—lalo na sa mata. Hindi naman ako mukhang ibang-iba sa kanila. Bakit iba ang trato sa akin?

Isang araw, may dumating na package galing Canada. Galing kay Papa. Para sa aming lahat, may mga damit, tsokolate, at sulat. Pero may isang maliit na kahon na nakatago sa ilalim ng lahat ng iyon, na may pangalan ko. Nagtataka kong binuksan iyon pagkagaling ko ng school, habang wala pa si Mama.

Sa loob, may necklace na may pendant na kalahating puso, at isang sulat-kamay mula kay Papa.

“Para sa panganay kong anak, Mary Ann. Alam kong napapansin mo ang pagkakaiba ng trato sa’yo ni Mama. Pero tandaan mo, anak, mahal na mahal ka namin. May mga bagay na darating ang tamang panahon para sabihin. Kapag handa ka na, tanungin mo si Mama tungkol sa babaeng nagngangalang Lita. Ingat na ingat ka lagi. Mahal ka ni Papa.”

Lita? Sino si Lita? Bakit hindi ko alam ang pangalang iyon? Bakit parang may tinatago sila?

Kinabahan ako pero sabay excited. Parang may mabubunyag na sikreto—ang sikreto kung bakit parang hindi ako tunay na anak ng nanay ko.

Hindi ko napigilan ang sarili ko. Hinanap ko ang lumang baul ni Mama sa may attic. Yung tipong ipinagbabawal na galawin. Maingat akong umakyat, tinitiyak na tulog ang mga kapatid ko. Binuksan ko ang baul—amoy luma, alikabok, at nakaraan. Nasa loob ang mga lumang damit, resibo, at litrato.

At doon ko nakita—isang litrato ng isang babaeng kasingtanda ni Mama, pero mas payat, nakasuot ng puting bestida. Sa likod ng litrato, may nakasulat: “Lita at Elena, 1998. Magkaibigan magpakailanman.”

Elena ang pangalan ni Mama. Lita… sino nga ba ito?

At sa ilalim ng litrato, may isang liham na nakatupi nang maayos, naninilaw na ang papel. Lumuhod ako sa sahig at dahan-dahang binuksan iyon.

“Mahal kong Elena,
Pasensya na at hindi na ako muling makakabalik sa probinsya. Hindi ko na kaya ang hirap dito sa Maynila. Pero bago ang lahat, gusto kitang pasalamatan sa lahat ng tulong mo. Kung hindi dahil sa’yo, hindi ko alam ang gagawin ko noong manganak ako. Alam kong mahirap para sa’yo ang mag-alaga ng bata habang nagtatrabaho ka sa ibang bansa noon. Sana, mapatawad mo ako. Hindi ko kayang harapin siya. Hindi ko kayang maging nanay. Alam kong hindi ito tama, pero… sana alagaan mo siya. Mahal na mahal ko siya, kaya naman ibinibigay ko siya sa taong sigurado akong magmamahal sa kanya gaya ng pagmamahal ko—ikaw, Elena. Mahal kita, kaibigan. Patawarin mo ako.
—Lita”

Nanlamig ang buong katawan ko. Nanginginig ang kamay ko habang hawak ang liham. Hindi ko alam kung iiyak ba ako o magagalit. Hindi ako anak ni Mama? Kinuha lang nila ako? Kaya pala ganun na lang ang trato sa akin—kasi hindi ako tunay na dugo?

Biglang may yumakap sa akin mula sa likod. Si Mama.

Umiiyak siya. Unang beses ko siyang nakitaang umiiyak nang ganito.

“Mary Ann… anak,” basag ang boses niya. “Hindi ko alam kung paano sasabihin sa’yo. Hindi ko kayang harapin ang katotohanang iiwan ka rin ng tulad ng ginawa ng nanay mo. Kaya… ginawa na lang kitang katulong. Bakit? Kasi… kinakatakutan kong mahalin ka nang totoo. Kasi baka… baka iwan mo rin ako pag-alam mo sa totoo.”

Napatitig ako sa kanya.

“Ang tanga ko, alam ko. Gusto kitang mahalin nang buo, pero natatakot ako. Kaya minabuti ko na lang na layuan ka, para hindi masaktan pag nawala ka.”

Niyakap ko siya. Hindi ko alam kung bakit, pero niyakap ko siya nang mahigpit.

“Hindi kita iiwan, Ma. Nasaan man ang tunay kong nanay, ikaw ang nag-alaga sa akin mula pa noong sanggol ako. Ikaw si Mama. Ikaw lang.”

Makalipas ang isang linggo, nagkaroon ng video call si Papa galing Canada. Magkasama kaming lahat—si Mama, ako, at ang mga kapatid ko. Sa screen, nakita kong may kasama siyang matandang babae. Payat, maputi na ang buhok, pero may matang kumikinang.

“Mary Ann,” sabi ni Papa, “may gustong makipag-usap sa’yo.”

Napalunok ako. Parang alam ko na kung sino siya.

“Anak…” umiiyak na ang babae sa screen. “Ako si Lita. Ang… ang tunay mong nanay.”

Hindi ako makapagsalita. Parang may bumabara sa lalamunan ko.

“Hindi kita kayang harapin nang personal. Hanggang ngayon, nahihiya pa rin ako sa ginawa ko. Pero gusto kong malaman mo… hindi kita iniwan dahil ayaw kita. Iniwan kita dahil mahal na mahal kita. Kaya ibinigay kita kay Elena—sa taong sigurado akong mas mapapabuti ka. Sana… mapatawad mo ako.”

Tumulo ang luha ko. Hindi ko alam ang mararamdaman. Galit? Lungkot? Ngunit sa isang tabi ng puso ko, may kakaibang gaan.

“Bakit ngayon ka lang?” tanong ko, mahina ang boses.

“Dahil sinabi sa akin ni Papa mo na handa ka na. At dahil gusto ko sanang makilala ka… kahit ganito lang, sa video. Hindi na ako magtatagal, anak. May sakit ako. Gusto ko lang makita kang muli bago ako… umalis.”

Napaupo ako sa sahig. Hindi ko alam kung anong dapat sabihin. Ang dami kong tanong—bakit ngayon? Bakit ganito? Bakit kailangan pang may mamatay bago mo ako hanapin?

Pero sa halip na tanungin lahat iyon, ang lumabas sa bibig ko ay:

“Salamat po sa pag-alala sa akin. Salamat po sa pagmamahal… kahit hindi mo ko nakasanayan.”

Umiiyak na rin si Mama sa tabi ko, hawak ang kamay ko. “Patawarin mo na siya, anak. Mahal na mahal ka niyan. Kaya nga niya ako pinagkatiwala—ang pinakamamahal niyang tao.”

Ngumiti ako. Hindi man perpekto ang pamilyang ito, hindi man ako kadugo ng iba sa kanila, alam kong sa puso, pamilya ko sila.

At si Lita? Kahit hindi ko siya nakasama, kahit sandali lang itong video call na ito, mahalaga pa rin siya. Bahagi siya ng kuwento ko—ng kuwento naming lahat.

Ngayon, alam ko na kung bakit parang kasambahay ang trato sa akin ni Mama. Takot lang pala siya. Takot mahalin at masaktan. Pero ngayon, nagbago na ang lahat.

Unang beses niya akong niyayakog nang ganito katagal. Unang beses niya akong sinabihang “Mahal kita, anak” nang hindi napipilitan.

At alam kong magiging maayos ang lahat.

Hindi man ako kadugo ng iba, ang pamilya—tunay na pamilya—ay hindi lang tungkol sa dugo. Tungkol ito sa pagmamahal na pinipili araw-araw, kahit natatakot kang masaktan.

Pinili nila akong mahalin.

At pinili ko rin silang mahalin pabalik