ITINABOY ANG AKING TATAY SA KAINAN

Part 1

Dear po sa lahat, ako po ay sumulat upang ilabas ang lungkot sa aking dibdib. Ako po si Maricar, anak ni Tatay Senio. Ang tatay ko po ay isang simpleng tao na naglalako sa kalye bitbit ang dalawang mabigat na balde sa kanyang balikat. Isang hapon, sa gitna ng nakapapasong sikat ng araw, ay dumaan siya sa isang barangay gymnasium kung saan may nagaganap na marangyang reunion. Alas-tres na noon, at mula umaga ay pandesal lamang ang laman ang kanyang tiyan dahil inuuna niyang itabi ang bawat barya para sa aking pag-aaral.

Amoy lansa, pawis na pawis, at pudpod ang tsinelas, sinubukan niyang pumasok sa loob sa pag-asang baka may labis na pagkain na pwedeng makahingi. Lumapit siya sa mahabang lamesa ng catering, ang kanyang nanginginig na kamay ay kumuha ng isang plato na puno ng kanin at ulam na tila pangarap lang sa aming hapag-kainan. Naupo siya sa isang bakanteng upuan sa sulok, yumuko, at akmang isusubo na ang unang kurot ng pagkain nang biglang tumigil ang musika at ang lahat ng mata ay lumingon sa kanya. May nag announce sa mic na ang pagtitipon ay para lang sa mga kapamilya at bawal ang hindi kadugo.

Hindi pagbati kundi mga matatalim na tingin at bulong-bulungan ang sumalubong sa aking ama; nakita nila ang kanyang maruming suot at ang bakas ng putik sa kanyang paanan na tila ba isang malaking kasalanan sa gitna ng kanilang mamahaling kasuotan. Isang lalaking naka-amerikana ang lumapit sa kanya, hindi upang mag-alok ng tubig, kundi upang ipamukha sa kanya na hindi siya kabilang sa mundong iyon. “Hoy, labas! Nakakadiri ka, amoy isda ang buong paligid dahil sa iyo!” sigaw ng isa, habang ang iba ay nagtatawanan at tila nakakita ng isang asong ligaw na dapat itaboy sa kalsada.

Sa kabila ng gutom at pagod, pilit na tumayo si Tatay Senio habang nanginginig ang mga tuhod sa labis na kahihiyan at panlulumo. Ang platong hawak niya, na sagisag sana ng kaunting ginhawa para sa kumakalam niyang sikmura, ay kinuha ng isang waiter at itinapon sa basurahan sa mismong harap ng kanyang mga mata. Walang ni isa sa mga naroon na maaaring kamag-anak o kakilala rin namin sa malayo ang nagtanggol sa kanya; sa halip, pinanood nila siyang maglakad palabas habang may mga sumisigaw ng “Shu! Alis diyan!” na parang nagtataboy ng peste.

Umuwi si Tatay sa hapong iyon na nakayuko, bitbit ang walang lamang balde at isang pusong durog na durog. Pagdating sa bahay, pilit siyang ngumiti sa akin at sinabing busog pa siya, pero narinig ko ang mahina niyang hikbi sa kusina habang iniinom ang isang basong tubig para lamang malimutan ang gutom at ang sakit ng panglalait na naranasan niya. Ang kanyang tanging kasalanan ay ang pagiging mahirap at ang pagnanais na makakain ng maayos sa gitna ng isang marangyang pagtitipon. Ngunit ang mas masakit, ang mga taong “edukado” at “mayaman” sa gymnasium na iyon ay may mga pusong mas marumi pa kaysa sa suot na damit ng aking ama.

Ang bawat hakbang niya palabas ng pintong iyon ay dala ang bigat ng isang libong insulto na kailanman ay hindi mabubura ng anumang sabon. Sumulat ako upang ipaalala sa lahat na ang bawat taong hinahamak niyo ay may pamilyang nagmamahal sa kanila; si Tatay Senio ay bayani sa aking mga mata, kahit pa para sa inyo ay isa lamang siyang “asong” ligaw na hindi karapat-dapat sa inyong lamesa. Ang bawat patak ng kanyang luha ay magsisilbing sumpa sa inyong mga huwad na katuwaan, dahil ang tunay na yaman ay wala sa ginto, kundi sa pagkatao na inyong itinapon kasabay ng pagkain ni Tatay