ISANG MANANAHI ANG GULAT NA GULAT NANG MAY PUMASOK NA DALAGITA SA KANYANG SHOP NA MAY HAWAK NA LUMANG RESIBO PARA SA ISANG WEDDING GOWN NA LABING-LIMANG TAON NANG HINDI KINUKUHA NG MAY-ARI

Malakas ang patak ng ulan sa bubong ng “Flor’s Dress Shop.” Alas-sais na ng gabi at naghahanda na sanang magsara si Aling Flor. Inaayos niya ang mga retaso ng tela at tinatakpan ang mga makinang panahi. Sa sulok ng kanyang shop, may isang estante na natatakpan ng puting kumot. Sa ilalim nito ay isang wedding gown na naninilaw na sa tagal ng panahon, pero nananatiling maganda ang disenyo.

Ito ang “Mia Gown.” Labing-limang taon na itong nakatengga doon. Ang kwento sa bayan, si Mia—ang bride na nagpagawa nito—ay isang “runaway bride.” Bigla na lang itong naglaho isang linggo bago ang kasal. Ang sabi-sabi, sumama daw sa isang mayaman na foreigner at iniwan ang fiance niyang si Carlo, isang simpleng guro. Mula noon, hindi na muling nakita si Mia sa kanilang bayan sa Laguna. Si Carlo naman ay nanatiling binata, tumandang nag-iisa at nagtuturo pa rin sa elementarya.

Naputol ang pagmumuni-muni ni Aling Flor nang bumukas ang pinto. Pumasok ang hangin at ambon. Isang dalagita, na sa tancha niya ay nasa disi-kwatro o disi-singko anyos, ang nakatayo sa may pintuan. Basang-basa ito, nanginginig, at may hawak na isang plastic envelope.

“Sarado na kami, iha,” sabi ni Aling Flor.

“Manang… kayo po ba si Aling Flor?” tanong ng dalagita. Pamilyar ang mga mata nito. Singkit, maamo. Parang nakita na niya noon.

“Ako nga. Anong kailangan mo?”

Dahan-dahang inilabas ng dalagita ang isang papel mula sa envelope. Isang resibo. Luma na ito, halos burado na ang tinta, pero nababasa pa rin ang pangalan ng shop at ang petsa: May 12, 2010.

“Pinapakuha po ito ni Mama,” sabi ng bata. “Sabi niya… bayad na daw po ito. Hindi lang niya nakuha.”

Kinuha ni Aling Flor ang resibo. Nanlaki ang mata niya nang mabasa ang pangalan ng customer: Mia Salvador.

“Anak ka ni Mia?” gulat na tanong ni Aling Flor. “Nasaan siya? Bakit ngayon lang? Alam mo bang labing-limang taon na ang damit na ‘to dito?”

Tumungo ang bata. “Wala na po si Mama. Namatay po siya last week dahil sa cancer. Bago po siya mawala… paulit-ulit niyang binabanggit ang shop niyo. Sabi niya, may naiwan daw siya dito. ‘Yung gown. Gusto daw niyang makita ko.”

Natahimik si Aling Flor. Ang misteryosang babae na kinamuhian ng buong bayan dahil sa pang-iiwan kay Carlo ay patay na pala. At sa huling hininga nito, ang gown pa rin ang inalala.

“Sandali lang,” sabi ni Aling Flor.

Pumunta siya sa sulok at tinanggal ang takip ng gown. Medyo maalikabok na ang plastic cover, pero ang gown sa loob ay preserved pa rin. Lace ito, simple pero elegante. Kinuha ito ni Aling Flor at inilapag sa mesa.

“Ito ‘yun,” sabi ni Aling Flor. “Ang tagal kong iningatan ‘to. Umaasa ako na babalik siya para magpaliwanag.”

Hinawakan ng dalagita ang tela. Naiyak ito. “Ang ganda pala…”

Habang tinitingnan nila ang damit, napansin ni Aling Flor na may matigas na bagay sa laylayan ng palda ng gown. Sa tahi. Parang may papel na nakatupi sa loob.

“Teka,” sabi ni Aling Flor. Kumuha siya ng gunting at dahan-dahang tinastas ang tahi sa laylayan.

Nahulog ang isang papel. Isang sulat na nakatupi sa apat. Naninilaw na ito pero maayos pa.


“Sulat?” takang tanong ng dalagita. “Galing kay Mama?”

Binuksan nila ito. Sulat kamay nga ni Mia. May petsa ito noong huling fitting niya—isang linggo bago ang kasal.

Binasa ni Aling Flor nang malakas ang sulat dahil nanginginig ang kamay ng bata.

“Para kay Carlo, Mahal, kung nababasa mo ito, ibig sabihin ay hindi ako sumipot sa kasal natin. Patawarin mo ako. Hindi dahil hindi kita mahal. Ikaw ang buhay ko. Pero nalaman ko ang resulta ng check-up ko kahapon. Carlo, may sakit ako. Huntington’s Disease. Namana ko kay Papa. Sabi ng doktor, ilang taon na lang, mawawala na ang control ko sa katawan ko, mawawala ang alaala ko. Magiging pabigat lang ako sa’yo.

Pangarap mong maging principal. Pangarap mong magtayo ng sariling pamilya na masaya. Kung itutuloy natin ito, mauubos ang oras at ipon mo sa pag-aalaga sa akin. Ayaw kong maging hadlang sa mga pangarap mo. Ayaw kong makita mong unti-unti akong nauubos. Mas pipiliin kong magalit ka sa akin dahil iniwan kita, kaysa maawa ka sa akin habang pinapanood mo akong mamatay.

Lalayo ako. Hindi ako sasama sa ibang lalaki tulad ng ipapalabas ko. Magtatago ako para makalimutan mo ako. Hayaan mong isipin ng lahat na masama ako, basta ang kapalit noon ay ang kalayaan mong magmahal ng iba na makakasama mo hanggang pagtanda nang walang sakit.

Mahal na mahal kita. Paalam. – Mia”

Napaupo si Aling Flor sa silya. Tumulo ang luha niya.

Ang buong akala ng bayan ay isa itong kwento ng pagtataksil. Yun pala, isa itong kwento ng matinding sakripisyo. Hindi sumama si Mia sa foreigner. Nagtago siya para hindi maging pabigat sa taong mahal niya.

“Kaya pala…” hikbi ng dalagita. “Kaya pala lumaki ako na kami lang ni Mama. Kaya pala palagi siyang malungkot tuwing nakikita niya ang picture ng isang lalaki sa wallet niya. ‘Yung lalaking ‘yun… si Sir Carlo?”

Tumango si Aling Flor. “Oo, iha. Si Sir Carlo. Ang teacher niyo sa bayan. Ang lalaking hindi nag-asawa kailanman dahil hinihintay pa rin ang Mama mo.”

“Kilala ko po siya,” sabi ng bata. “Siya po ang adviser ko ngayon sa Grade 9. Mabait po siya. Palagi niyang sinasabi na kamukha ko daw ang ‘dati niyang kaibigan’.”

Nagkatinginan sila.

“Kailangan niyang mabasa ito,” sabi ni Aling Flor. “Labing-limang taon siyang namumuhay sa tanong kung bakit siya iniwan. Kailangan niyang malaman na hindi siya iniwan dahil kulang siya, kundi dahil sobra siyang minahal.”

Kinabukasan, isang simpleng tagpo ang nangyari sa Flor’s Dress Shop. Dumating si Sir Carlo, medyo ubanin na ang buhok, kasama ang dalagita. Ibinigay ni Aling Flor ang gown at ang sulat.

Walang sigawan, walang sumbatan. Nakita lang ni Aling Flor si Sir Carlo na niyakap ang gown at ang sulat habang tahimik na umiiyak sa isang sulok. Isang iyak ng pangungulila, pero higit sa lahat, isang iyak ng kapayapaan.

Nalaman niya ang totoo. Hindi siya ipinagpalit.

“Salamat, Mia,” bulong ni Carlo sa hangin.

Pagkatapos noon, dinalaw ni Carlo at ng dalagita ang puntod ni Mia. Ipinatong nila ang gown sa ibabaw ng nitso. Hindi man natuloy ang kasal, naramdaman ng lahat na sa wakas, nagkita na muli ang dalawang pusong pinaghiwalay ng tadhana at sakit. Ang misteryo ng nawawalang bride ay sarado na, at ang naiwan ay ang alaala ng isang pag-ibig na mas malakas pa sa kamatayan.

—

Tulala si Sir Carlo habang hawak ang naninilaw na papel. Ang mga luha sa kanyang mga mata ay hindi na dahil sa sakit ng pag-iwan, kundi dahil sa halo-halong emosyon ng panghihinayang at pagmamahal. Nasa loob pa rin sila ng dress shop ni Aling Flor, at tahimik na nakamasid ang matanda sa mag-guro.

Ang dalagita, na ang pangalan pala ay “Carla”—isang pangalang pamilyar na pamilyar kay Sir Carlo—ay nakatayo sa harap niya, naguguluhan kung bakit tila gulat na gulat ang kanyang teacher.

“Sir?” tawag ni Carla. “Okay lang po ba kayo?”

Hindi makasagot si Carlo. Ibinalik niya ang tingin sa huling bahagi ng sulat na hindi pa nababasa ni Aling Flor kanina. May pahabol na mensahe sa likod ng papel. Nanginginig ang kamay ni Carlo habang binabasa ito nang mahina.

“PS: Carlo, may isa pa akong dahilan kung bakit kailangan kong lumayo agad. Noong nagpa-check up ako, hindi lang sakit ang nakita nila. Nalaman kong dalawang buwan na akong buntis. Ayaw kong itali ka sa akin dahil sa bata habang unti-unti akong nawawala sa sarili. Gusto kong lumaki siya na naaalala ang tatay niya bilang isang mabuting tao, hindi bilang isang caregiver na pagod at ubos na. Pangalanan mo siyang Carla, sunod sa pangalan mo. Siya ang magiging alaala ko sa’yo.”

Napatingin si Carlo sa dalagita. Ngayon niya lang napansin nang husto. Ang mga mata nito ay kay Mia, pero ang hugis ng mukha, ang ilong, at ang dimple sa pisngi kapag nag-aalala… kuha ito sa kanya.

“Carla…” garalgal na tawag ni Carlo.

“Bakit po, Sir?” tanong ng bata.

Lumapit si Carlo at hinawakan ang balikat ng dalagita. “Ang Mama mo… hindi lang niya ako dating kaibigan. Siya ang kaisa-isang babaeng minahal ko.”

Nanlaki ang mata ni Carla. “Kayo po ‘yung nasa picture? Kayo po si ‘Mahal’?”

Tumango si Carlo, tumutulo na naman ang luha. “At ikaw… ikaw ang dahilan kung bakit siya lumaban ng labing-limang taon kahit may sakit siya. Carla, anak…”

Hindi na natapos ni Carlo ang sasabihin. Niyakap niya nang mahigpit ang bata. Sa loob ng labing-limang taon, inakala niyang nag-iisa na lang siya sa mundo. Inakala niyang tinapos na ng tadhana ang lahi nila ni Mia. Pero nagkamali siya.

Si Mia, sa kanyang huling sakripisyo, ay nag-iwan ng isang piraso ng kanilang pagmamahalan. Ang batang ito na estudyante niya, na palagi niyang pinagmamalaki sa klase dahil sa talino at bait, ay kanya palang dugo at laman.

“Tay?” bulong ni Carla, naluluha na rin habang unti-unting pumapasok sa isip niya ang katotohanan. “Kayo po ang Tatay ko?”

“Oo, anak. Ako ang Tatay mo,” sagot ni Carlo habang hinahaplos ang buhok ng anak. “At hinding-hindi na kita iiwan ulit.”

Sa isang sulok, napangiti si Aling Flor habang pinupunasan ang sariling luha. Ang wedding gown na hindi nasuot ay naging tulay para mabuo ang isang pamilyang pilit winasak ng panahon at sakit. Namatay man si Mia, buhay na buhay naman siya sa yakap ng mag-amang pinagtagpo muli ng tadhana