ISANG DALAGA ANG BUMILI NG NAKAKANDADONG TALAARAWAN SA ISANG LUMANG TINDAHAN SA BAGUIO AT KINILABUTAN NANG MABASA ANG NILALAMAN DAHIL DETALYADO NITONG INILALARAWAN ANG PANG-ARAW-ARAW NA GAWAIN SA ISANG BAHAY

Malamig at walang patid ang pag-ambon sa lungsod ng Baguio. Nakasilong si Lia, isang bente-kwatro anyos na arkitekto, sa isang maliit at siksikang second-hand bookstore sa gilid ng Session Road. Amoy ng lumang papel, kapeng barako, at alikabok ang paligid. Habang naghihintay na tumila ang ulan, nag-ikot-ikot siya sa mga estante hanggang sa mapansin niya ang isang makapal na kuwaderno sa ilalim ng tumpok ng mga lumang nobela.

Isa itong talaarawan na balot sa kupas na itim na balat, may maliit na tansong kandado na kinakalawang na sa katandaan. Walang nakasulat na pamagat o pangalan sa labas. Dahil sa matinding kuryosidad at pagkahilig sa mga antigong bagay, binili niya ito sa halagang limampung piso. Ayon sa matandang nagbabantay, kasama raw iyon sa mga kahon ng lumang gamit na ibinenta ng isang pamilya mula sa kalapit na probinsya.

Pag-uwi ni Lia sa kanyang inuupahang apartment, kumuha siya ng isang maliit na hairpin at pinilit na buksan ang marupok na kandado. Klick. Bumigay ang tanso.

Bumungad sa kanya ang mga pahinang naninilaw na. Ang sulat-kamay ay maayos ngunit medyo nanginginig, gamit ang itim na tinta na bahagyang kumupas na. Ang pinakaunang petsa ay Hulyo 12, 2008. Nagsimula siyang magbasa.

“Ikatlong araw ng pagbabantay. Nakita ko siyang lumabas ng gate kaninang alas-siyete ng umaga. Suot niya ang kanyang paboritong dilaw na raincoat dahil umaambon. Laging nahuhuli ang pagtali sa kanang sapatos niya. Gustong-gusto ko sanang lumapit para ayusin ito, ngunit alam kong bawal. Hanggang dito na lang muna ako sa gilid ng kalsada, sa likod ng malaking puno ng acacia.”

Kumunot ang noo ni Lia. Isang stalker? Parang nakakakilabot na may isang taong nagmamasid sa isang bata mula sa malayo. Ipinagpatuloy niya ang pagbabasa, unti-unting bumibilis ang tibok ng kanyang puso habang nagiging mas detalyado ang mga inilalarawan ng manunulat.

“Agosto 5, 2008. Pinturahan na pala ng asul ang bahay nila. Dati itong puti. Ang puno ng mangga sa kanilang bakuran ay namumunga na. Nakita ko siyang naglalaro sa ilalim nito, sinusubukang abutin ang mga sanga. Napangiti ako nang makita kong masaya siya, ngunit may kirot sa dibdib ko nang lumabas ang lalaking iyon para buhatin siya. Dapat ako iyon.”

Dilaw na raincoat. Asul na bahay. Puno ng mangga sa bakuran.


Nabitawan ni Lia ang talaarawan. Napatakip siya sa kanyang bibig habang nanlalamig ang buong katawan. Hindi ito isang piksyon. Ang asul na bahay na may malaking puno ng mangga sa San Fernando, La Union—iyon ang eksaktong bahay kung saan siya lumaki. At ang batang may dilaw na raincoat na laging tanggal ang sintas? Siya iyon.

Puno ng takot, dali-dali niyang inilipat ang mga pahina. Sino ang sumusubaybay sa kanya noong walong taong gulang pa lamang siya? Isang kidnapper? Isang baliw?

Ngunit habang binabasa niya ang mga sumunod na entry, ang takot ay unti-unting napalitan ng matinding kalituhan.

“Nobyembre 18, 2008. Kaarawan niya ngayon. Walong taong gulang na ang prinsesa ko. Nag-iwan ako ng maliit na ibong kahoy na inukit ko sa ibabaw ng poste ng kanilang gate kaninang madaling araw. Sana ay makita niya. Sana ay itago niya. Iyon lang ang tanging maibibigay ko nang hindi nalalabag ang utos ng korte.”

Ibong kahoy.

Biglang bumalik ang mga alaala ni Lia. Naalala niya ang mga maliliit na ibong kahoy na palagi niyang nakikita sa ibabaw ng kanilang gate noon. Tuwing kukunin niya ang mga ito, mabilis itong inaagaw ng kanyang ina at itinatapon sa basurahan, sinasabing galing daw iyon sa isang baliw na pulubi sa kanto kaya marumi at delikado.

Habol ang hininga, binasa ni Lia ang pinakahuling pahina ng talaarawan, na may petsang Disyembre 24, 2008.

“Pasko na bukas. Ito na marahil ang huling isusulat ko. Sabi ng doktor, malala na ang sakit ko sa atay at ilang linggo na lang ang itatagal ko. Masakit na hindi ko man lang siya nayakap kahit isang beses sa loob ng limang taon. Nang maghiwalay kami ng kanyang ina, ginamit nito ang lahat ng pera at koneksyon ng pamilya nila upang ilayo siya sa akin. Ginawa nila akong halimaw sa paningin ng batas. Binigyan ako ng restraining order dahil daw sa kasinungalingang mapanganib ako. Hindi ako lumaban dahil wala akong pera, at ayaw kong magkagulo ang buhay ng anak ko. Kaya pinili ko na lang magbantay sa malayo. Siguraduhing ligtas siya. Siguraduhing nakangiti siya. Mahal na mahal kita, Lia. Patawad kung naging duwag ang Tatay.”

Bumagsak ang mga luha ni Lia sa lumang papel, binabasa ang tuyong tinta ng mga huling salita. Ang “baliw na stalker” na inakala niyang sumusubaybay sa kanya ay ang sarili niyang ama—ang amang itinanim sa kanyang isipan ng kanyang ina na isang masamang tao na nang-iwan sa kanila.

Wala na ang takot sa puso ng dalaga. Tanging matinding pangungulila at pighati ang natira. Ang misteryo ng kanyang nakaraan ay nasagot na hindi sa pamamagitan ng sigawan o galit, kundi sa isang tahimik na talaarawan na naiwan sa isang maalikabok na tindahan.

Nang gabing iyon, hindi nakatulog si Lia. Niyakap niya ang lumang kuwaderno nang mahigpit. Bukas na bukas din, babalik siya sa La Union hindi upang magalit sa kanyang ina, kundi upang hanapin ang libingan ng isang amang hindi kailanman nawala sa kanyang tabi, isang aninong nagbantay sa dilim dahil iyon lamang ang tanging paraan upang magmahal nang walang nasasaktan