HINDI KASYA ANG 500 PESOS KO PARA MAKABILI KAMI NG HANDA PANG NOCHE BUENA. NADAANAN NAMIN ANG BAHAY NG MAYAYAMAN MARAMING HANDA SA MESA NILA. SABI KO SA MGA ANAK KO MATULOG NA LANG KAMI SA GABI NG NOCHE BUENA

Sa malamig na gabi ng Disyembre, habang patuloy ang ambon at amoy-lupa sa hangin, naglalakad kami ng pamilya ko pauwi. Pagod ako sa maghapong trabaho pero mas mabigat sa dibdib yung limangdaang hawak ko.

Lukot-luko na, parang ako rin. Para bang papel na lang na walang halaga.

Sa tabi ko si misis, pilit na nguminingiti kahit halatang pagod na rin. Nakasunod ang dalawa naming anak, tahimik pero may kakaibang kislap sa mata yung pag-asang sana ngayong Pasko, may espesyal naman kaming makakain.

Lahat ng pagod ko, lahat ng pagtitipid namin nitong mga linggo… para sa munting Noche Buena sana.

Pero habang iniisa-isa ko ang presyo sa tindahan kanina, parang bawat tingin ko sa tag ay may kumakabig sa dibdib ko. Paano naging ganito kataas ang lahat? Sobrang sakit aminin, pero hindi kinaya ng limangdaan.

Wala kaming nabili. Wala man lang kahit isang tinapay o pansit.

Habang naglalakad kami pauwi, nadaanan namin ang isang malaking bahay. Ang liwanag-liwanag sa loob, masaya, parang doon nakatira ang Pasko mismo.

Nakadamit ng magagara ang mga tao. Tawanan, kwentuhan, halakhak na punô ng kasaganahan. At sa gitna ng mesa nila? Hamon, spaghetti, prutas, keso de bola, manok, salad… halos hindi na mabilang.

Parang ibang mundo. At kami? Nakatayo lang sa labas, nababasa ng ambon, nakayapak ang mga bata. Tahimik. Nangungulila.

Hindi ako galit… hindi rin inggit ang nararamdaman ko. Kundi yung matinding kirot yung kirot na kahit anong kayod ko, kulang pa rin. Yung pakiramdam na gusto mong mapasaya ang pamilya mo pero wala kang maibigay.

Yung may okasyon… pero para bang hindi para sa ’yo. Yung may Pasko… pero hindi mo maramdaman.

“’Tay… uuwi na po tayo?” marahang tanong ng anak ko.

Tumingin ako sa limangdaang hawak ko. Kanina, iyon ang pag-asa ko. Ngayon, alam ko nang panggastos na lang namin bukas. Hindi para sa Noche Buena… kundi para lang may makain sa maghapon.

Ang sakit. Pero kailangan kong tanggapin. Kailangan kong maging matatag para sa kanila.

“Anak… matulog na lang tayo mamaya,” sabi ko, pilit na matatag ang boses. “Bukas… kakain tayo.”
Habang lumalayo kami sa liwanag ng bahay na iyon, isa lang ang tumatak sa isip ko

Hindi totoo na kasya ang limangdaan para sa Noche Buena ng isang pamilyang Pilipino. Hindi totoo ang sabi ng DTI Secretary. Siguro para sa mayayaman, oo barya lang ang 500 pesos.

Pero para sa amin na mahihirap? ’Yan ang dugo, pawis, at araw-araw na pakikipaglaban.

Sabihin pa nila na “kasya” ang limangdaan, isang malaking kalokohan iyon. Isang insulto. Kulang na lang sabihin nilang “itulog niyo na lang ang Pasko kung hindi kasya.”

Pero kahit ganito ang gabi namin, kahit walang handa, walang ilaw, walang kainan… alam kong hindi mawawala ang isang bagay ang pag-asa at pagmamahalan naming pamilya.

Dahil kahit gaano kahirap ang buhay, kahit gaano kakulang ang meron kami, habang magkasama kami nandiyan pa rin ang tunay na Pasko.