May kasabihan tayo na “ang isda ay nahuhuli sa sarili nitong bibig.” Sa mundo ng pulitika, kung saan nagtatago ang mga lihim sa likod ng mga ngiti at barong tagalog, minsan ay kailangan lang ng isang “slip of the tongue” para gumuho ang matagal nang itinatayong pader ng kasinungalingan. Nitong mga nakaraang araw, tila yumanig ang Kamara sa isang rebelasyong hindi inaasahan ng marami—isang rebelasyon na nagmumula mismo sa isa sa mga chairperson na dapat ay tagapagbantay ng hustisya. Ang sentro ng kontrobersya? Walang iba kundi ang napakainit na usapin ng impeachment laban sa pinakamataas na opisyal ng bansa.

Parang eksena sa isang suspense thriller ang nangyayari ngayon sa Batasan. Nagising na lang ang taumbayan na tila may nagbabadyang bagyo, hindi sa PAGASA, kundi sa loob mismo ng Kongreso. Ang usap-usapan: Ang “pag-amin” diumano ni Batangas 2nd District Rep. Jervy Luistro, ang chairperson ng House Committee on Justice. Sa gitna ng mainit na diskusyon tungkol sa mga impeachment complaints, tila may nabitawang mga salita na nagbigay-linaw sa tunay na intensyon ng mga nasa kapangyarihan. At ang nakakagulat? Kasama sa kwento ang mga pangalang “BBM”, “Boying”, at “Lisa” na lalong nagpaalab sa apoy ng hinala ng publiko.

Heto ang eksena: May isang “Saldico” na nagbabadya ng isang pasabog. Ayon sa mga ulat, si Saldico ay handang tumestigo at magbunyag ng mga nalalaman tungkol sa umano’y katiwalian. Pero teka, hindi raw ito basta-basta. Ayon mismo kay Rep. Luistro, kailangang umuwi ni Saldico sa Pilipinas para humarap sa Kamara. “Dapat lahat ng witnesses under oath,” sabi niya. Sa madaling salita, bawal ang Zoom, bawal ang video call. Kailangan “face-to-face” para manumpa. Dito na nagsimula ang bulung-bulungan. Bakit kailangang pauwiin kung alam naman ng lahat na “fugitive” ang status ni Saldico at posibleng arestuhin pagtapak pa lang sa airport?

Agad na pumutok ang reaksyon ng mga netizens at political observers. “Bitag ba ito?” tanong ng marami. Para sa mga kritiko, ang pahayag na ito ni Luistro ay hindi simpleng imbitasyon, kundi isang banta. Tila sinasabi raw nito na, “Sige, umuwi ka para makulong ka.” Naalala tuloy ng marami ang mga madidilim na kwento ng nakaraan—mga personalidad na inaresto o napahamak sa airport pa lamang. Ang takot ay hindi lang para kay Saldico, kundi para sa katotohanang bitbit niya. Kung makukulong siya bago pa man makapagsalita, paano na ang ebidensya? Paano na ang hustisya?

Mas lalong uminit ang usapan nang mapansin ng mga “Marites” ng bayan ang tila defensive na tono ng mga nasa posisyon. Bakit daw parang takot na takot sila sa sasabihin ni Saldico? Kung walang itinatago, bakit hindi hayaang mag-testigo kahit via video conferencing, na ginagawa naman sa ibang legal proceedings? Ang hinala ng marami, may “script” na sinusunod. Isang script na ang layunin ay protektahan ang mga “amo” at siguraduhing hindi makakalabas ang baho. Dito pumasok ang mga pangalang binabanggit sa pamagat—ang koneksyon daw nina BBM, Boying, at Lisa sa buong sirkus na ito.

Ang masakit na katotohanan na lumutang sa diskusyon ay ang tungkol sa pagtanggap ng impeachment complaints. Ayon sa mga source, may tatlong reklamong inihain. Pero ang nakakagulat, ang una lang daw ang opisyal na tinanggap habang ang pangalawa at pangatlo ay tila “na-technical.” Bakit? Kasi raw wala ang Secretary General na si Sheloy Garafil. Nasa abroad daw para tumanggap ng award. Ang timing naman! Sabi nga ng isang netizen, “Award muna bago bayan?” Ang duda ng marami, taktika ito para unahin ang “mahinang” reklamo para madaling ibasura, at sa gayon, “immunized” na ang Pangulo sa loob ng isang taon. Francisco ruling daw ang tawag dito. Matalino, di ba? Pero halata naman.

Sa puntong ito, hindi na lang ito usapin ng batas. Usapin na ito ng “delicadeza” at “kahihiyan.” Para sa mga ordinaryong Pilipino na araw-araw na kumakayod para mabuhay, ang makita ang ganitong klaseng maniobra sa gobyerno ay nakakadismaya. Ang pakiramdam ng marami ay pinaglalangan sila. Parang nanonood sila ng isang moro-moro kung saan alam na ang ending bago pa man magsimula ang palabas. Ang tanong ng bayan: Nasaan ang hustisya? Nasaan ang paglilingkod sa bayan? Bakit parang ang inuuna ay ang pagprotekta sa sarili at sa mga kaalyado

Hindi nakaligtas sa mapanuring mata ng publiko ang mga kilos at salita ni Rep. Luistro. Sa video na kumakalat, marami ang nakapansin sa kanyang “body language” at tono. Sabi ng iba, parang kinakabahan. Parang may itinatago. Sabi naman ng iba, ginagawa lang niya ang trabaho niya bilang “tanggol” ng administrasyon. Pero anuman ang interpretasyon, isa lang ang malinaw: Naging mukha siya ng kontrobersyang ito. Siya ang naging tagapagsalita ng isang proseso na marami ang nagdududa. At dahil dito, siya rin ang sumalo ng batikos at “kahihiyan” na dulot ng sitwasyon.

Ang “pagtanggal ng maskara” na tinutukoy sa pamagat ay hindi literal na maskara. Ito ay ang pagtanggal ng pagkukunwari. Sa bawat salitang binibitawan, sa bawat teknikalidad na ginagamit para harangin ang katotohanan, unti-unting lumalabas ang tunay na kulay ng mga nasa kapangyarihan. Hindi na nila maitago na takot sila. Takot sila sa sasabihin ni Saldico. Takot sila sa galit ng taumbayan. At higit sa lahat, takot sila na mawala ang kapangyarihang matagal nilang pinanghahawakan.

ANALYSIS: ANO ANG IBIG SABIHIN NITO SA KANILANG MGA KARERA?

Ang ganitong klaseng iskandalo ay may “ripple effect.” Para kay Rep. Luistro, ito ay isang malaking hamon sa kanyang kredibilidad bilang mambabatas. Kung patuloy siyang makikita bilang “protektor” sa halip na “imbestigador,” maaaring maapektuhan ang kanyang political career sa hinaharap. Ang taumbayan ay hindi nakakalimot. Sa panahon ng social media, ang bawat video clip at quote ay naka-archive. Balang araw, sisingilin sila ng kasaysayan

Para naman sa administrasyon, lalo na kay BBM, ito ay dagdag na “baggage.” Ang imahe ng “unity” at “good governance” ay lalong nababahiran ng dungis. Kung totoo ang mga alegasyon na pilit pinipigilan ang paglabas ng katotohanan, lalong lalakas ang loob ng oposisyon at ng mga kritiko. Maaaring ito ang maging mitsa ng mas malawak na pagkilos ng mamamayan. Ang tiwala, kapag nasira, mahirap nang ibalik. At sa pulitika, trust is currency.

Para naman kay Saldico, ang sitwasyon ay “life and death.” Ang kanyang desisyon na tumestigo ay isang sugal. Kung uuwi siya, baka makulong siya. Kung hindi siya uuwi, baka mabasura ang kanyang testimonya. Isa itong “Catch-22.” Pero ang kanyang tapang na magsalita ay nagbigay ng pag-asa sa marami na may mga tao pa ring handang manindigan para sa tama, kahit na ang kapalit ay ang sariling kaligtasan.

NETIZEN REACTIONS: ANG BOSES NG BAYAN

Buhay na buhay ang comment section! Galit, inis, at panghihinayang ang nangingibabaw na emosyon. Narito ang ilan sa mga reaksyon ng ating mga kababayan:

“Grabe naman yan! Harap-harapan na tayong niloloko. Bakit kailangang pauwiin kung pwede naman online? Halatang-halata na may binabalak silang masama.” – Juana dela Cruz, frustrated citizen

“Nakakatawa sila. Akala nila tanga ang mga Pilipino. Alam na namin ang galawan niyo! Technicalities pa more! Ibasura niyo na lang lahat para tapos na, wag na kayo magkunwari.” – Pedro Penduko, sarcastic observer

“Stay strong Saldico! Wag kang uuwi kung hindi ka sure sa safety mo. Mas kailangan ka namin na buhay at nakakapagsalita. Ibulgar mo na lahat online!” – Maria Clara, concerned netizen

“Kahihiyan talaga! Ang gagaling magsalita sa TV pero puro pansariling interes lang pala. Sana magising na ang lahat. Eleksyon na please!” – Juan Tamad no more, hopeful voter

“Sabi na nga ba eh. Protektor talaga sila. Sayang ang boto ko. Never again!” – Disappointed Voter 2022

“I wish things had turned out differently. Sana may tunay na hustisya sa bansa natin. Nakakaiyak isipin na ang hirap makamit ng katotohanan.” – Emo Girl, heartbroken patriot

Makikita sa mga komentong ito na mulat na ang mga Pilipino. Hindi na sila basta-basta naniniwala sa mga “press release.” Nagtatanong na sila, nagsusuri, at nagpapahayag ng saloobin. Ang social media ay naging sandata ng ordinaryong mamamayan para labanan ang katiwalian at ipamukha sa mga nasa kapangyarihan ang kanilang mga pagkukulang.

CONCLUSION: PANAHON NA PARA MAGSALITA!

Sa huli, ang kwentong ito ay hindi lang tungkol kay Luistro, BBM, Boying, o Saldico. Kwento ito ng bawat Pilipinong naghahangad ng tapat na gobyerno. Ang “pag-amin” na naganap, sadya man o hindi, ay nagsilbing wake-up call sa ating lahat. Ipinapakita nito na kahit gaano katibay ang kapit ng mga nasa itaas, may mga bitak pa rin na pwedeng pagmulan ng pagguho.

Huwag tayong maging bulag at bingi sa mga nangyayari. Ang “kahihiyan” na ito ay dapat magsilbing aral. Hindi sapat na manood lang tayo sa gilid. Kailangan nating maging mapagmatyag. Kailangan nating bantayan ang bawat galaw ng mga pinagkatiwalaan natin ng kapangyarihan. Dahil kung hindi tayo kikibo, sino ang kikibo para sa atin?

Kaya mga Ka-Bisdak, mga Ka-Barangay, ano ang masasabi niyo dito? Naniniwala ba kayo na “technicality” lang ang dahilan o may mas malalim na sabwatan? Sang-ayon ba kayo na pauwiin si Saldico o dapat payagan ang online testimony? I-comment ang inyong opinyon sa ibaba! Mag-ingay tayo para marinig nila ang tunay na boses ng bayan! Huwag hayaang matabunan ng technicalities ang katotohanan. I-share ang post na ito para malaman ng lahat ang totoong nangyayari sa likod ng mga saradong pinto ng Kongreso!

MGA KARAGDAGANG DETALYE AT KONTEKSTO

Upang mas lalong maintindihan ang bigat ng isyung ito, balikan natin ang ilang detalye na maaaring hindi napapansin ng karamihan. Ang isyu ng “impeachment” ay hindi biro. Ito ang pinakamataas na proseso ng pagpapanagot sa isang opisyal. Kapag ang prosesong ito ay minamanipula, ang buong sistema ng demokrasya ang natatalo.

Ang nabanggit na “Francisco Ruling” ay isang legal na prinsipyo na nagsasabing hindi pwedeng magkaroon ng dalawang impeachment proceeding laban sa iisang opisyal sa loob ng isang taon. Kung ang “mahina” na reklamo ang unang tatanggapin at ibabasura, “safe” na ang opisyal sa anumang mas matibay na reklamo na darating sa loob ng taong iyon. Ito ang tinatawag nilang “bar” o harang. Kaya naman ganoon na lang ang gigil ng mga kritiko sa nangyaring “unahan” sa pag-file at pagtanggap ng reklamo.

Dagdag pa rito ang misteryo ng “nawawalang” Secretary General. Sa panahon ng digital age, napakadaling mag-communicate at mag-delegate ng trabaho. Ang sabihing “paralyzed” ang opisina dahil wala ang boss ay isang dahilan na mahirap lunukin. Mas lalo tuloy lumalakas ang hinala na “sinadya” ang pagkawala para ma-delay o ma-manipula ang pagtanggap ng mga dokumento.

At si Saldico? Ang kanyang papel ay krusyal. Siya ang tinuturong may hawak ng “susi” sa mga nakatagong yaman at transaksyon. Kung totoo ang kanyang mga alegasyon tungkol sa bilyon-bilyong piso, ito ay pagnanakaw sa kaban ng bayan na dapat nating lahat ikagalit. Ang bawat pisong nawawala sa korapsyon ay pisong nawawala sa serbisyo publiko—sa gamot, sa eskwelahan, sa imprastraktura. Tayo ang direktang apektado nito.

Kaya naman, ang laban na ito ay laban nating lahat. Hindi ito laban lang ng mga pulitiko. Ito ay laban para sa ating kinabukasan at sa kinabukasan ng ating mga anak. Huwag tayong pumayag na gawing “family business” ang gobyerno. Ipaglaban natin ang transparency at accountability.

Sa pagtatapos, sana ay magsilbing mitsa ang artikulong ito ng mas malalim na diskusyon. Huwag lang tayo magalit sa Facebook. Dalhin natin ang diskusyon sa ating mga komunidad, sa ating mga pamilya. Ipaalam natin sa kanila ang totoong nangyayari. Dahil ang kamangmangan ay ang pinakamatalik na kaibigan ng mga mapang-abuso sa kapangyarihan.

Maging mapanuri. Maging matapang. At higit sa lahat, maging makabayan.

Maraming salamat sa pagbabasa! Abangan ang susunod na kabanata ng ating teleserye sa totoong buhay! Huwag kalimutang i-like at i-follow ang ating page para sa mas marami pang updates at eksklusibong balita