DALAWANG LALAKI NA MAY MALALANG SAKIT ANG MAGKASAMA SA ISANG KWARTO SA OSPITAL. ANG ISA AY NAKAPWESTO SA TABI NG NAG-IISANG BINTANA, HABANG ANG ISA NAMAN AY NAKAHIGA LANG SA KABILANG DULO. ARAW-ARAW, INILALARAWAN NG LALAKI SA BINTANA ANG “VIEW” SA LABAS PARA PASAYAHIN ANG KASAMA NIYA

Sa loob ng Kwarto 302 ng San Lazaro Hospital, amoy alkohol at gamot ang hangin. Maputi ang kisame, maputi ang kumot, at maputi ang mga pader. Para kay Mang Berting, na nakaratay sa kama sa dulo ng kwarto, ang kaputian na ito ay simbolo ng kawalan ng pag-asa.

May malubhang sakit sa baga si Berting. Araw-araw, nakatitig lang siya sa kawalan, hinihintay na maubos ang kanyang oras. Galit siya sa mundo. Galit siya sa tadhana.

Ngunit hindi siya nag-iisa. Sa kabilang kama, malapit sa nag-iisang bintana ng kwarto, nakahiga si Lolo Andres.

Kabaligtaran ni Berting, masayahin si Lolo Andres kahit hirap na rin ang katawan. Dahil hindi pwedeng bumangon si Berting, si Lolo Andres ang nagiging mata niya sa mundo sa labas.

Tuwing hapon, pinipilit ni Lolo Andres na umupo nang tuwid at sumilip sa bintana.

“Berting! Gising ka ba?” masiglang bati ni Andres. “Naku, sayang kung tutulugan mo ang view ngayon. Napakaganda ng araw!”

“Ano na naman ba ‘yan?” masungit na sagot ni Berting. “Pader lang naman ‘yan.”

“Hindi ah!” tawa ni Andres. “Alam mo ba, may parada yata sa labas. Nakikita ko ang parke sa tapat. Ang daming Golden Shower trees na namumulaklak, kulay dilaw na dilaw. Tapos sa ilalim, may magkasintahang nagpipiknik. Naku, sinusubuan nung lalaki ng ice cream ‘yung babae. Ang sweet!”

Napapapikit si Berting. Sa detalyadong kwento ni Andres, parang nakikita na rin niya ang eksena.

Sa mga sumunod na linggo, ito ang naging routine nila.

Ikinuwento ni Andres ang tungkol sa lawa na puno ng mga pato.

“Berting, may batang naghahagis ng tinapay! Nag-aagawan ‘yung mga bibe! Hahaha! Tapos may asong humahabol sa saranggola!”

Ikinuwento niya ang makukulay na rainbow pagkatapos ng ulan.

“Ang matingkad ng pula at asul, Berting! Para bang nakangiti ang langit sa atin.”

Dahil sa mga kwentong ito, unti-unting nabuhayan ng loob si Berting. Ang kulay abong mundo niya ay nagkaroon ng kulay. Inabangan niya ang “bintana reports” ni Andres. Nagsimula siyang kumain nang maayos. Naging maaliwalas ang mukha niya. Ang vitals niya ay gumanda.

Ang bawat detalye—ang kulay ng bestida ng babae, ang uri ng aso, ang hugis ng ulap—ay naging gamot sa kaluluwa ni Berting. Narealize niyang marami pa palang ganda sa mundo na dapat ipaglaban.

Ngunit sadyang mapaglaro ang buhay.

Isang umaga, pumasok ang nurse para sa morning rounds. Tahimik ang kama malapit sa bintana.

Wala na si Lolo Andres. Pumanaw siya nang mapayapa habang natutulog.

Labis na nagluksa si Berting. Nawalan siya ng kaibigan, ng kasama, at ng mata sa mundo. Nang mailabas na ang katawan ni Andres, nanatiling tahimik ang kwarto.

Makalipas ang ilang araw, tinawag ni Berting ang nurse.

“Nurse,” pakiusap niya. “Pwede bang… pwede bang ilipat niyo ako sa kama ni Andres? Gusto ko sanang mahiga sa tabi ng bintana.”

“Sige po, Sir Berting. Kung iyon ang makakapagpasaya sa inyo,” sagot ng nurse.

Inilipat si Berting. Masakit pa ang katawan niya, pero pinilit niyang bumangon. Gusto niyang makita ang parke. Gusto niyang makita ang lawa, ang mga pato, at ang mga Golden Shower trees na nagbigay sa kanya ng pag-asa noong mga panahong gusto na niyang sumuko.

Dahan-dahan, gamit ang buong lakas niya, sumungaw si Berting sa bintana.

Nanlaki ang kanyang mga mata. Napasinghap siya.

Wala siyang nakitang parke.

Walang lawa.

Walang puno.

Ang tanging nasa tapat ng bintana ay isang mataas, luma, at bitak-bitak na sementadong pader. Ito ang likod ng katabing building. Wala kahit anong makikita kundi semento at lumot. Kahit sikat ng araw ay hirap makapasok.

Nanginig si Berting. Pinindot niya ang call button.

Dumating ang nurse.

“Nurse!” nanggigigil na tanong ni Berting. “Bakit? Bakit ganito?”

“Ano po ‘yun, Sir?”

“Ang bintana! Pader lang ang nakikita ko! Pero sabi ni Andres… sabi niya may parke! May mga bata! May parada! Bakit siya nagsinungaling sa akin?! Pinagtripan niya lang ba ako?!”

Tumingin ang nurse sa bintana, tapos sa bakanteng kama kung saan dating nakahiga si Andres.

Biglang namuo ang luha sa mata ng nurse. Hinawakan niya ang kamay ni Berting.

“Sir Berting…” garalgal na sabi ng nurse. “Hindi po nagsinungaling si Lolo Andres para pagtripan kayo. Sa totoo lang po… hindi niya nakikita ang pader na ‘yan.”

“Anong ibig mong sabihin?”

“Bulag po si Lolo Andres, Sir.”

Natigilan si Berting. Parang tumigil ang tibok ng puso niya.

“Kahit po ang dilim ng pader, hindi niya maaninag,” paliwanag ng nurse habang pinupunasan ang luha. “Wala po siyang nakikita kahit ano.”

“Pero… paano niya nadescribe ang lahat? Ang mga kulay? Ang mga pato?”

Ngumiti nang malungkot ang nurse.

“Inimbento niya lang po ang lahat ng ‘yun. Ginamit niya ang imahinasyon niya. Alam niyo po ba kung bakit? Kasi narinig niya kayong umiiyak gabi-gabi. Alam niyang sumusuko na kayo. Alam niyang kailangan niyo ng rason para mabuhay.”

Napatingin si Berting sa blangkong pader.

“Pinili niyang maging mata niyo, kahit siya mismo ay nasa dilim. Pinili niyang ipakita sa inyo ang ganda ng mundo, para hindi kayo lamunin ng lungkot ng ospital na ito.”

Napahagulgol si Berting.

Ang inakala niyang “view” sa labas ay hindi pala galing sa bintana, kundi galing sa busilak na puso ng kanyang kaibigan. Ang pader ay nanatiling pader, pero sa sandaling iyon, nakita ni Berting ang pinakamagandang tanawin sa buong mundo—ang pagmamahal ng kapwa na handang magsinungaling mabigyan lang ng liwanag ang dilim ng iba.

Mula noon, hindi na nagreklamo si Berting. Tuwing titingin siya sa pader, hindi semento ang nakikita niya, kundi ang mga alaala ng kaibigang nagturo sa kanya na ang pag-asa ay hindi laging nakikita ng mata—minsan, kailangan lang itong likhain ng puso