“Binubug*bøg ako ng asawa ko pag L4sing kaya Nal4glag @ng B4b¥ ko…”
Ang saya ko nun, nang malaman kong bun*tis ako— limang taon ko po kaseng hinintay yun…

Hindi po kase ako mabun*tis bun*tis dahil sa stress sa pas4way kong mister na pag nakakainøm ng al4k ay nambubug*bøg…

Hindi naman sya dating ganun author… nahaw4han lang raw ng gal4s ng mga kainuman nya…

Talagang pag napapasobra ang inom nya ay pinap4saan nya po ako— pero kinabukasan naman ay parang maamo syang kuneho… katwiran ay hindi daw nya alam ang ginagawa nya.

Pinagtitiisan ko sya nun, author dahil mahal ko sya at ayaw kong mauwi lang sa hiwal4yan ang pagsasama namin… !!!

Hanggang sa hindi na nga ako dinatnan ng regl4— at pag PT ko ay positive nga…

Ang saya saya ko nun, author at excited na sana akong sabihin sa kanya pagdating nya galing trabaho sa construction…

Pero madaling araw na syang umuwi, Ms. Nhie !!!

Palibhasa’y bun*tis nga ako at antukin ay hindi ko agad nabuksan ang pinto ay katok na pala sya ng katok.

Ayun, author— pagkabukas na pagkabukas ko ng pinto ay malakas na sun*tok sa sikmura ang isinalubøng nya sa akin !!!

Napaguløng ako nun, author sa semento sa sobrang sakit— pakiramdam ko din ay biglang may napu*nit sa loob ng matris ko…

Hindi pa ako nakakabawi nang pinagsisi*pa naman nya ako kahit grabeh na ang pagmamaka4wa ko na ‘Hwag’… pero tuloy pa rin sya !!!

Pagk4pa ko sa kina4ngan ko— may dugØ na !!!

Humingi ako ng tulong sa kanya na dalhin sa ospital pero dahil l4ngo sya sa al4k ay tinulugan lang ako— sinabihan pa akong nag-iin4rte lang !!!

Buti nalang at nakagap4ng pa ako palabas ng bahay at saka humingi ng tulong sa mga kapit-bahay.

Pero nal4glag na po talaga ang anak ko !!!

Yung saya ko nung umaga ay napaltan ng g4lit ng mawala nga po ang b4by ko !!!

Kaya paglabas ko ng ospital ay hindi na po ako umuwi ng bahay namin— sa bahay ng mga magulang ko po ako dumiretso at nagpagaling.

Panay po ang punta nya doon at paghingi ng tawad pero ayaw ko na po, Ms. Nhie…

Oo nga po at mahal ko sya pero baka sya rin po ang makap4tay sa akin— bigla po akong nagising sa katotohanan !!!

Natatakot na rin po kase ako sa kanya, baka kase mas wørse pa sa pagkawala ng b@by ko ang sunod na mangyari !!!

Hindi na din po ako naniniwala na magbabago sya… dahil iyun din po ang ipinangako nya sa akin noon pero hindi naman nya natupad

Makalipas ang isang buwan, nandito ako sa bahay ng mga magulang ko, unti-unting naghihilom—hindi lang ang katawan, kundi pati ang sugat sa puso na iniwan ng pagkawala ng ating anak. Alam kong marami sa inyo ang nagtataka kung ano na ang nangyari sa aming mag-asawa.

Totoo po ang sinabi ko, ayaw ko na siyang makita o makausap pa. Pero hindi ganoon kadali para sa kanya na pakawalan ako. Halos araw-araw, andyan siya sa labas ng bahay ng mga magulang ko. Hindi naman siya nag-iingay o nagmamaktol—tahimik lang siyang nakaupo sa may waiting shed sa tapat, kahit tirik ang araw o basâ ng ulan.

Pinagsasabihan na siya ng tatay ko na umuwi na at huwag na akong istorbohin, pero para siyang batang matigas ang ulo na hindi nakikinig. Ang sabi lang niya, “Tatay, hayaan niyo lang po ako dito. Gusto ko lang po makita na okay siya kahit malayo.”

Isang araw, hindi ko na napigilan ang sarili ko. Lumabas ako at hinarap siya. Galit na galit pa rin ako noon.

“Ano ba?! Hindi ka ba makaintindi? Ayoko na sa’yo! Wala ka bang respeto sa desisyon ko? Sa desisyong ginawa ko para sa sarili ko?” sigaw ko sa kanya.

Umiiyak siyang tumingin sa akin—iyong tipong iyak ng isang lalaking sawa na sawa na sa sarili. Hindi ko akalain na may ganun pala siyang itsura.

“Mahal, pasensya na. Hindi ko alam kung paano ako magsosorry nang tama. Hindi ko na maibabalik ang anak natin… pero kung may kahit anong paraan para ipakita sa’yo na nagsisisi ako, gagawin ko,” sabi niya habang nanginginig ang boses.

“Alam kong hindi mo na ako mapapatawad ngayon, at karapatan mo ‘yun. Pero kung papayag kang bigyan ako ng isang pagkakataon na ipakita na magbabago ako—kahit hindi na tayo magkasama—hihingin ko ‘yun. Kung gusto mong lumayo na lang ako nang tuluyan, gagawin ko. Sabihin mo lang.”

Tumalikod na lang ako at pumasok sa loob ng bahay, sabay hagulgol. Hindi ko alam kung bakit ako umiiyak—dahil ba sa awa? Dahil ba sa galit? O dahil sa kahit anong mangyari, mahal ko pa rin siya?

Ilang linggo pa ang lumipas. Hindi na siya pumupunta araw-araw, pero may mga pagkakataong may iniiwan siyang supot sa may pinto namin—mga prutas, bitamina, o kaya’y sulat. Hindi ko binabasa ang mga sulat no’n, itinatabi ko lang. Hanggang sa isang araw, pinilit ako ng nanay ko na basahin kahit isa.

“Anak, basahin mo. Malay mo naman, totoo ang pagsisisi niya,” sabi ng nanay ko.

Binuksan ko ang isa sa mga sulat. Sa loob nun, ganito ang nakasulat:

*”Mahal ko,*

*Alam kong hanggang ngayon, hindi mo pa rin ako mapatawad. Hindi kita masisi. Ako rin, hindi ko mapatawad ang sarili ko. Nagpapasalamat ako na kahit ganito, buhay ka at nagpapagaling. ‘Yun na lang muna ang nagpapagaan sa akin.*

*Nag-enroll ako sa isang programa para sa mga may bisyo. Gusto ko nang tumigil sa pag-inom. Hindi dahil gusto kitang mabawi—kung hindi dahil gusto kong maging karapat-dapat kahit sa malayo lang. Gusto kong ipakita sa sarili ko na kaya kong magbago.*

*Miss na miss na miss kita. Miss na miss ko ang mga gabing yakap-yakap kita, at ‘yung simpleng ngiti mo pagkagising sa umaga. Kung mababasa mo ‘to, sana alam mong mahal na mahal kita. At kahit hindi na tayo, mananatili kang rason kung bakit ako nagbabago.*

*Mahal kita. Lagi.*

*—Ang asawa mong nagsisisi.”*

Napatulo na naman ako ng luha. Hindi ko alam kung anong mararamdaman ko.

Makalipas ang anim na buwan, ibang-iba na ang lahat. Ako, unti-unti nang bumangon. Nakabalik na sa trabaho bilang isang laundry worker sa malapit. Nakakapag-ipon na kahit paunti-unti. Ang mga magulang ko, sobrang suportado—sila ang naging sandigan ko sa panahong akala ko wala na akong matatayuan.

Siya… totoo ngang nagbago. Natigil na sa pag-inom. Regular na sumasali sa counseling sessions. May trabaho na ulit—sa isang pabrika naman, mas maayos kesa sa construction. At sa bawat sahod niya, may padala siya sa amin ng nanay ko. Hindi ko na kayang tanggihan, at tinatanggap ko na lang dahil alam kong para sa ikabubuti ko naman ‘yun.

May mga pagkakataong nagkikita kami—sa simbahan tuwing Linggo, o kaya’y sa palengke. Hindi na siya lumalapit, titingin lang siya sa akin ng may lungkot at pag-asa, tapos ngiting konti at tatalikod. At sa tuwing nakikita ko siya, nararamdaman kong lumalambot ang puso ko. Pero hindi pa sapat ‘yun para bumalik.

Isang araw, bigla siyang nagpakita sa harap ng bahay namin kasama ang isang babae—middle-aged, may dalang mga papeles.

“Mahal… pwede bang makausap sandali?” sabi niya.

Pumayag naman ako. Lumapit siya kasama ang babae.

“Si Attorney ‘to, mahal. Gusto kitang bayaran sa lahat ng nagawa ko. Hindi ko na maibabalik ang anak natin, pero kung may paraan para masuportahan kita kahit hiwalay na tayo—gusto kong gawin ‘yun. Gusto kong pirmahan na natin ang legal separation. At gusto kong magkaroon ka ng sustento buwan-buwan. Hindi dahil utang na loob—kundi dahil karapatan mo ‘yun. At dahil mahal pa rin kita.”

Nagulat ako. Hindi ko inaasahan ‘to.

“Bakit ngayon ka lang nagkaganito?” tanong ko.

“Kasi ngayon ko lang natauhan. Ngayon ko lang narealize na mahalaga ka—hindi lang bilang asawa, kundi bilang tao. Hindi mo deserve ang nangyari sa’yo. At kung may paraan man para protektahan ka kahit hindi na tayo—gagawin ko,” sagot niya, habang hindi ako matignan nang diretso.

Pinirmahan namin ang legal separation. Hindi na ako bumalik sa kanya. Pero hindi ibig sabihin noon ay hindi ko na siya pinapatawad.

Oo, pinatawad ko na siya—hindi para sa kanya, kundi para sa sarili ko. Para makausad na ako. Para hindi na ako bigatán ng galit at poot.

Hanggang ngayon, may komunikasyon pa rin kami—minsan sa text, minsan sa tawag, lalo na kapag naalala naming pareho ang anak naming hindi naman nakilala ang mundo. At sa tuwing umiiyak ako, andyan siya—hindi na bilang asawa, kundi bilang kaibigan, bilang tao ring nagsisisi at nagbabago.

Hindi na ako naniniwalang magbabago siya noon—pero pinatunayan niyang kaya pala. Kaso lang, minsan ang pagbabago, dumarating nang huli na para sa isang relasyon. Pero hindi naman huli para sa isang tao na itama ang buhay niya.

At ako, natutunan ko nang piliin ang sarili ko. Kasi kung hindi ko gagawin ‘yun, sino pa?

Salamat, Ms. Nhie, sa pagpapakalat ng kwento ko. Sana sa mga babaeng nakakaranas ng katulad ng pinagdaanan ko—hindi kayo nag-iisa. Piliin niyo ang sarili niyo. Kasi kayo lang ang makakapagmahal sa sarili nioyo nang tama.