mahigit Tatlong taon ng hindi nakakauwi si Joel sa Pilipinas bilang isang OFW araw-araw siyang nagsusumikap sa ibang bansa upang makatulong sa kanyang pamilya siya ang ikalawa sa limang magkakapatid at sa murang edad pa lamang ay natuto na siyang magsakripisyo dahil hindi siya nakapagtapos ng pag-aaral ganun pa man walang reklamo sa puso ni Joel mahal niya ang kanyang pamilya at ginagawang inspirasyon ng mga ito sa bawat pawis at hirap na dinaranas niya sa dayuhang bayan December 1 n pagpasa siyang umuwi

Hindi niya sinabi sa kanyang ina at mga kapatid at pati na rin sa kanyang ama gusto niyang surpresahin sila matagal na rin niyang hindi nakikita ang mga ito ng personal kaya puno ng pananabik ang kanyang puso regular siyang nagpapadala ng pera para sa negosyo ng kanyang ina panggastos sa pag-aaral ng mga nakababata niyang kapatid at para ipagawa ang kanilang lumang bahay naniniwala siya na sa pag-uwi niya ay sasalubungin siya ng maganda at bagong Ayos na tahanan isang matatag na maliit na negosyo at mga kapatid na nasa maayos na

kalagayan sa isip ni Jo well Ito na ang simula ng masayang Pasko kumpleto Boo at puno ng pag-asa sa loob ng airport habang hinihintay ang kanyang flight pabalik sa Pilipinas binuksan ni Joel ang kanyang cellphone at tinitigan ang litrato ng kanyang pamilya kumpleto silang lima na magkakapatid kasama ang kanilang ina at ama may ngiti si Joel na umabot hanggang tenga malapit na bulong niya sa sarili makikita ko na kayo dayay day mga kapatid salamat sa paghihintay Makalipas ang ilang oras ng biyahe sa eroplano Sa wakas ay

Nakarating na si Joel sa Pilipinas paglabas pa lamang niya mula sa paliparan ay naamoy na niya ang preskong simoy ng hangin na matagal na niyang hinahanap hanak Sa wakas ay Nakauwi na rin ako sabi niya sa sarili habang sumasakay ng taxi sa daan napansin ni Joel ang kaliwat kaang palamuti pag Pasko ang mga bahay kalsada at pati na rin gusali ay kumukuti-kutitap sa mga ilaw magpapasko na talaga at makikita ko ng muli ang pamilya ko ito na ata ang pinakamasayang pasko ko wika niya habang nakangiti inaasahan niyang Ganon din ang

kanilang tahanan bagong pintura maayos ang bubong sari-saring dekorasyon at marahil merong isang maliit na tindahan na bunga ng padala niyang pera patuloy siyang nangangarap pinanghahawakan ng pag-asang makikita na niya ang resulta ng kanyang paghihirap ilang minuto paay Nakarating na nga siya sa kanilang bahay bumaba siya ng taxi habang hinihila ang kanyang maleta pagharap niya tila may pumitik sa kanyang dibdib Walang pinagbago ang bahay nila walang bagong pintura sira pa rin ang ilang bahagi ng dingding at

mukhang Mas lalo pang napabayaan Dahil doan ay ng lamig ang katawan ni Joel Bakit ganito bulong niya sa sarili may bakas ng pagkadismaya at lungkot ganun pa man itinago niya na lamang ang sama ng loob Narito na siya ano man ang dahilan ay kailangan niyang intindihin at alamin kumatok siya ng katamtaman maya-maya’y bumukas ang pinto sumilip Ang bunsong kapatid na si Jacob Si Jacob ay 10 taong gulang pa lamang nanlaki ang mga mata nito at biglang sumigaw kuya Joel nandito si kuya Joel lumukso sa tuwa ang puso ni Joel at Agad niyang

kinuha ang bisig ng bunsong kapatid Jacob ang laki-laki mo na nakangiti niyang bati sa sigaw ni Jacob lumabas ang kanilang ina kasunod ang iba pang mga kapatid sina kuya Justin pati na rin si Jessa at pati na rin si Jaren hindi sila makapaniwala ng makita siya Joel anak sambit ng kanyang ina habang lumalapit niyakap niya si Joel ng mahigpit ma miss na miss ko na kayo bulong ni Joel damang-dama niya ang init ng yakap ng ina na matagal niyang pinanabikan sumama rin ang tatlo pang kapatid at muling nabuo ang yakap ng pamilya

sa gitna nito napansin ni Joel na hindi kasama ang kanilang ama ma nasaan si Papa tanong niya Habang nasa bisig pa rin ang ina binitawan siya ng ina ng marahan nakita ni Joel ang luhang dumadaloy mula sa mga mata nito Anak pasensya ka na May kailangan kang malaman sambit ng ina na halos pabulong napatungo Ang ina at kumagat ang labi lahat ng padala mong pera anak hindi ko nagamit sa pinangako ko hindi na natuloy ang negosyo hindi na ipaayos ang bahay lahat yon ay kinuha ng papa mo nalulong siya sa sugal at iba pang biso hindi ko

na napigilan habang wala ka parang nabaliw siya sa pera at bisyo nangatog ang mga tuhod ni Joel napatingin siya sa mga kapatid na nakayuko parang hiya ang mga ito Ma anong ibig sabihin tanong niya na may panginginig ang boses ‘ ba napaaral niyo pa rin naman po ang mga kapatid ko sina Jessa jcob at Karen Sabi ko magtayo ka ng sari-sari Store nasaan ang puhunan bakit ganito ang bahay tumulo ang luha ng ina anak pinilit kong itago sa papa mo ang ilang padala mo pero hahanap at hahanap siya ng paraan para mak iyon umiinom

nagsusugal at kung minsan ay sinasaktan kami kapag hindi namin ibinibigay ang perang pinapadala mo kaya tuluyan na itong nawala Humihingi ako ng paumanhin si Joel sa saik dala ng mabigat na katotohanan Diyos ko bulong niya sa sarili habang siya’y umiiyak lahat ng paghihirap ko nasayang lang nilapitan siya ni garet ang pang-apat na kapatid kuya Pasensya ka na ha Sabi nito binigkas sa munting tinig hindi namin ginusto ito kahit ang mama wala man lamang nagawa niyakap ni Joel si Jacob Hwag kang magsorry Jacob hindi niyo ito

kasalanan ania pinipilit ng kumiti bagamat nangingilid ang luha ang importante makakasama ko pa rin kayo maya-maya ay may narinig silang in sa labas isang barak bang lalaki amoy alak ang sumilip sa pintuan ito ay ang kanilang ama Wala itong kibo na pumasok tila nagulat rin ng makita si Joel Joel anak malakas ang boses ng ama may bahid na pagkagulat at panlalaki ng mata Ikaw pala Nakauwi ka na tumayo si Joel bitbit ang bigat sa dibdib pa lumamig ang kanyang boses Gusto ko lang malaman Anong nangyari sa pamilya natin umiling ang ama tila

naiilang eh Alam mo anak mahirap ang buhay nahirapan akong maghanap buhay kaya kaya napilitan akong manghiram ng pera yung padala mo naipatalo ko sa sugal Hindi ko sinasadya anak paliwanag nito naila palusot sumingit ang ina habang umiiyak Huwag mong ibintang sa kahirapan ang ginagawa mo may trabaho si Jowel sa ibang bansa nagpapakahirap para sa atin tapos lahat ng pinaghihirapan niya ay sinunog mo lang sa bisyo nagsalubong ang kilay ni Joel naninikip ang dibdib niya hindi niya akalaing ganito ang madadatnan pa ani yan ang

mahina pero matigas ang tinig Alam mo ba kung gaano kahirap ang trabaho ko sa abroad Alam mo ba kung ilang Pasko ang hindi ko kayo Kasama gawa ko yon para makapagpatayo ka ng maliit na tindahan para magpagawa ng bahay at para makapag-aral ang mga kapatid ko nasaan na ang lahat ng ion nagsimula ng kumuyom ang kamao ng ama senyales na mainit na ang dugo nito Wala ka ditong alam Joel Anong gusto mong gawin ko wala akong trabaho kailangan ko ng pera e Sinubukan kong palaguin sa sugal kaso natalo Sumagot si Joel sakit

na ang tono pa sinubukan mong palaguin sa sugal ang pera hindi sa negosyo at hindi sa maliit na tindahan kung hindi sa sugal Alam mo ba kung gaano ako nagtiwala sa inyo kay mama sayo at sa ating pamilya akala ko’y sabay-sabay tayong uunlad sumigaw ang ama Wala akong pakialam sa sermon mo anak lang kita ginawa ko ang gusto ko hindi mo alam ang hirap rito Habang nasa abroad ka n laki ang mga mata ni Jowel nasaktan siya sa kanyang Narinig pa ako ang nagpapakahirap ng higit sa tatlong taon para lamang may may Pakain sa inyo at

may pagawa itong bahay ikaw pa ang may ganang sabihin na hindi ko alam ang maghirap Saan ka Humuhugot ng lakas ng loob para gamitin ang Pinaghirapan ko sa walang kwentang bisyo lumapit ang ina sa pagitan ng mag-ama tama na Joel Tama na Pa Pasko na hindi natin kailangan ng Umiiyak na si gessa isa sa mga kapatid kuya Hwag na kayong mag-away natatakot kami Ang bunsong Si Jacob ay tumatangay Layan ng damit ni Joel habang umiiyak te napailing si Joel hinawakan ang balikat ng ina mapasensya na pero hindi ko mapapalagpas to nagsakripisyo ako ng

matagal tapos ganito lang Mabilis na lumabas ng bahay ang ama tila umi sa komprontasyon umugong ang katahimikan sa loob hinagod ni Joel ang likod ng bunsong kapatid sh Ayos lang nandito na ako hindi na ako aalis may halo ng galit lungkot at panghihinayang sa dibdib ni Jowel Pero kailangan niyang magpakatatag para sa pamilya ma sambit niya si ina huwag kang mag-alala Aayusin natin to sa abot ng mga kaya ko gagawa tayo ng paraan b May naara pa akong ipon sa bangko matatapos natin to Umiiyak ang ina ngunit nakangiti ng kaunti anak Hindi ko alam

kung ano ang gagawin ko kung wala ka Pasensya ka na hindi ko na protektahan ang pinagpaguran mo tumango si Joel hindi mo kasalanan ma May pagkukulang rin ako dapat mas tinanong ko kayo kung ano na ang lagay niyo dito Hindi Na Bale magkakasama na tayo ngayon sa mga sumunod na oras nag-usap-usap silang magkakapatid at pati na rin ang ina inilabas ni Joel ang natitirang pera sa bulsa hindi malaki to pero maaaring magsimula ulit tayo Ma ano kaya kung magtayo tayo ng maliit na tindahan Pero this time tatago na natin ang pera at

kita mula kay Papa hangga’t hindi siya nagbabago Nagkatinginan ang mga kapatid si Justin ang nakatatandang kapatid ni Joel ay sumang-ayon tol tulungan kitang maghanap ng supply kaya ko ring tumulong magbenta oo nga kuya sambit ni Jessa hindi ako sanay pero matututo ako para makaambag nakangiti rin si Jacob Kuya pwede akong tumulong magbantay at magbalot ng paninda naluluha ulit ang ina salamat mga anak Kung ganyan Ang pagkakaisa natin makakabangon talaga tayo tumahimik Sandali si Joel iisip ang ama hindi niya

maiwasang maawa Pasko na at ano man ang mangyari ama pa rin niya ito Ma sana magbago na si Papa hindi ko alam kung mapapatawad ko siya kaagad Pero kung handa siyang magbago handa akong makinig Ilang oras ang lumipas ginabi na sila sa kwentuhan balak at plano simpleng hapunan ang kanilang pinagsaluhan hindi masagana ang Mesa pero ramdam ni Joel ang init ng pamilya ang diwa ng Pasko ay nasa pagmamahalan hindi sa kayamanan pagsapit ng hating gabi biglang may kumatok sa pinto pagbukas ni Joel Nandoon ang kanyang ama nakatungo ang

ulo at halatang nahimasmasan na anak Pasensya ka na ha Mahina ang boses nito Hindi ko alam ang pumasok sa ulo ko siguro na humaling ako Pasensya ka na kung nasayang ko ang pinaghirapan mo Anda akong tanggapin kung ayaw mo na sa akin napatingin si Jowel sa kanyang ina mga kapatid at pabalik sa ama Sariwa pa ang sugat sa puso niya Ngunit alam niyang hindi makakatulong ang galit pa may hinong sabi niya Ayokong itakwil ka ikaw pa rin ang tatay ko pero kailangan mong patunayan na kaya mong magbago hindi to madali pero gagawin natin

tumulo ang luha ng ama Salamat anak hindi ko na uulitin Maghahanap ako ng trabaho magbabago na ako humakbang siya papasok at nilapitan si Jacob hinaplos ang buhok nito unso patawarin mo si papa ha tumango ang bata at umiyak rin opo papa naglapit silang lahat barahan lumapit ang ina at niyakap ang asawa Tandaan mo Mahal pamilya mo kami Huwag mo ng sayangin pa ang tiwala ng mga anak mo niyakap ni Joel ang kanyang ina at pati na rin mga kapatid itinapat niya ang tingin sa ama matigas pero may pag-asa pasko ngayon Gawin nating bagong

simula ito hindi madali ang magpatawad pero subukan kong patawarin ka pa nakahinga ng maluwag ang lahat kahit hindi marangya ang paligid kahit walang magagarang dekorasyon na masaganang buhay naroon ng diwa ng Pasko pag-ibig at pagpapatawad at pati na ring pag-asa nagtulong silang magkakasama sa loob ng maliit na bahay na wala mang bago ay puno naman ng Pangako At kapayapaan kinabukasan maagang gumising si Joel tinignan niya ang paligid Walang pinagbago ang bahay ngunit may malaking pagbabago sa kanyang puso kaya natin

Toto bulong niya sa sarili Basta’t sama-sama at nagtutulungan makakabangon tayo at sa ng munting tahanan kasabay ng pagsikat ng araw ng Disyembre tinanim ni Joel ang bagong pag-asa sa kanyang pamilya isang Panata na magiging mas maayos sa susunod na mga araw at sa tulong ng kanilang pagkakaisa pangarap niyang tuluyan nilang makamit ang tagumpay na nararapat para sa kanilang lahat kinabukasan maagang gumising si Joel Bago pa sumikat ang araw abala na siya sa paghahanda ng agahan Binuksan niya ang tana at sinalubong ang unang

sinag ng araw na nagpapasigla sa kanyang puso Gising na mama sabi niya habang tinutok ang kanyang tawanan sa ina agad namang sumagot ang kanyang ina salamat anak Tara simulan na natin ang araw sa kusina Masipag na hinahalo ni Joel ang itlog at nagprito ng sinangag Mama Gusto mo ba ng kape tanong niya habang inilalagay ang mga nilutong pag Kain sa mesa Oo anak Salamat sa pagtulong mo tugon ang ina habang lumalapit upang magbigay ng suporta mahalaga sa akin na maging maayos ang umaga natin ngayon nagkausap pa sila habang sabay nilang

inihain ang agahan Napansin ko ma medyo napapanatag na ang loob mo mula ng makuwi ako sabi ni Joel habang sila ay kumakain hindi ka na natatakot Tama ba Oo anak minsan lang talaga ako natatakot Pero mas natutunan kong magtiwala At magpakatatag para sa inyo sagot ng ina habang ito ay nakangiti ngumiti si Joel at sinabing Gagawin ko ang lahat upang muling mabigyan ng magandang buhay ang pamilya narinig niya ang malumanay na pagtawa mula sa kanyang ina na nagbigay sa kanya ng dagdag lakas maya-maya Nagising na ang apat na kapatid ni Joel

ang mga ngiti sa kanilang mga labi ay nagpapakita ng saya at pag-asa para sa bagong araw Good morning Kuya Jen sigaw ni Jessa habang tumatayo mula sa kama Good morning Jessa Kamusta ang pagaaral mo ngayon Tanong ni Joel habang hinahalo ang kape Okay naman kuya nagtitinda pa rin si mama ng banana sa tuwing umaga at ako nagaaral ng maputi sagot ni Jessa habang umingit gusto ko lang mas maging maayos pa para makatulong sa bahay Aalis ka ba ngayon kuya Justin tanong ni Joel sa kanyang panganay na kapatid Oho Joel

pumasok na rin ako bilang kargador sa Merkado medyo mahirap pero kinakaya naman sabi ni Justin na may bahid ng pagod sa kanyang boses ngunit may determinasyon pa ring nakikita sa kanyang mga mata napatango na lamang si Joel sa mga kwento ng kanyang pamilya at kahit papaano Pasensya dahil nagawa na nilang magsabay kumain ng umaga Buti naman ang mahalaga ay nagkakaisa tayo at nagtutulungan maya-maya ay nagsimula na ring maghanda ang tatlong bunsong kapatid para sa paaralan kuya Joel tutulungan ka namin sa pag-aayos ng mesa

sabi ni Jessa habang binubuo ang mga plato si Justin naman ay nagtungo sa Merkado bilang kargador habang si Jessa ay nagpaalam na rin kasama ang kanilang ina natutulong sa tindahan Mama tutulungan na lamang kita sa sa banana Queue Sabay na lang tayong umalis para hindi ka maabala sabi ni jaret salamat anak Alam kong maasahan kita tugon ng ina habang nag-aayos ng kanyang mga gamit sa pag-alis ng mga kapatid at Ina si Jowel at ang ama na lamang niya ang natira sa bahay maya-maya’y nagbihis na rin si Joel dahil pupunta siya sa bangko

para makuha ang perang natira at susubukan niyang gamitin ito para magtayo ng maliit na kainan para sa kanyang ina na na mahilig sa pagluluto habang nag-aayos si Joel Napansin siya ng Ama at napatanong kung saan pupunta pa aalis na muna ako pupunta ako sa bangko kailangan kong kunin ang natitirang pera ko alam mo anak Sabi ng ama Gusto kong sumama sa’yo baka makatulong ako tumayo si Joel at pinagmasdan ng ama pasalamat pero kaya ko na pero kung gusto mo Saga sumama ka na lang sa akin tumango ang ama at sumang-ayon na sumama Sige Anak Sasama

ako umawat ang iti ng Ama at nagsimula ng mag-ayos ng kanyang sarili Handa na ako Tara na ilang minuto silang Nasa bangko at nakipag-usap sa teller pari po ba akong makakuha ng natitirang pera tanong ni Joel Oo naman sir anong account name niyo tanong ng teller Ako po si Joel Santos sa sagot ni Joel habang ibinibigay ang kanyang ID matapos ang ilang minuto Nakuha na ni Joel ang natitirang pera Narito na po tamang-tama may nadara pa tayong pera pa sabi niya habang hawak ang pitaka nasa labas na sila at bumili muna ng mga pagkain para

sa bahay Bumili tayo ng kulay at karne anak para sa hapunan suo ng amaama magandang ideya yan pa Tara na tugon ni Joel habang naglalakad sila papunta sa grocery pagkatapos makabili nagsimula na silang maglakad papunta sa tahimik na lugar upang kumain ng tanghalian habang naglalakad biglang may lumapit na motorsiklo na may dalawang armadong lalaki hindi nakagalaw si Joel at puno ng takot maya-maya’y Nagsalita ang dalawang lalaki kailangan mo ng bayaran ang utang mo Rolando Sigaw ng isang armadong lalaki habang tinututukan ang

ama ni Joel sumigaw ang ama sa tako Wala akong pera ngayon hindi ko kayo kayang mabayaran sa utang ko matagal na ang utang na ‘ Gusto mo na bang tapusin ang buhay mo ngayon din sabi ng isa pa na may hawak na baril teka po Sir magkano po ba ang utang ni Papa tanong ni Joel kahit nanginginig sa kaba atakot 500,000 sagot ng armado ang lalaki napanganga si Jowel sa gulat pa hindi sapat ang per pera may 100,000 lang ako dito hindi to aabot masayang kinuha ng dalawang lalaki ang pera sakto na to bad na lahat ng utang mo at Magpasalamat ka

sa aming kabaitan Dahil binigyan ka pa namin ng pagkakataon matapos itong sabihin pinaandar na ng dalawang lalaki ang motor at umalis Umiiyak ang ama ni Jowel sa takot at sa sobrang panghinayang wala n natarang pera anak kasalanan ko ang lahat ng ito dahil nalulong ako sa sugal Umiiyak si Joel ngunit nilakasan niya ang kaniyang loob at inalalayan ng ama na tumayo kahit papaano may nagawa tayo pero paano lang Mak kailangan pa natin Pasensya ka na anak Hindi ko na alam kung ano ang gagawin ko sagot ng ama habang pinapahid

ang luwa sa kanyang pisngi matamlay na umuwi ang ama sa bahay puno ng hiya at lungkot niyakap ni Jo ang kanyang ama at humingi ito ng tawad Pasensya ka na talaga anak Hindi ko na alam kung ano ang gagawin ko saglit nagulat si Joel sa ginawa ng ama ngunit tinugunan niya pa rin ang yakap nito at sinabing ang importante hindi tayo binaril ng dalawang armadong lalaki at walang nagawang masama kahit ang totoo ay masakit sa kanyang loob n dali-daling ibinigay ang natirang pera ni Joel at Ngayon ay wala na kahit piso mukhang Ito

na ang simula ng matinding paghihirap ng pamilya ni Joel hapon na ng umuwi Ang ina at pati na rin mga kapatid ni Joel ibinalita niya sa kanila ang totoong nangyari Mama may nangyaring masama kanina may dalawang lalaki na humingi ng pera kay Papa nakayuko lamang ang ama at tila nahihiya niyakap Ang ina at niyakap ang anak na si Joel Pasensya na anak Hindi ko na alam kung ano ang gagawin ko sobrang nahihiya na ako pinaghirapan mo ang lahat ng yon tapos dahil sa akin ay mawawala lamang hindi na matutuloy pa ang plano nila sana Excited pa sana ang

lahat Ngunit wala silang magagawa kung hindi ang tanggapin ito Lumipas ang mga araw at iniisip na lamang ni Joel na mag-apply ng trabaho dito sa Pilipinas Dahil nga wala sa work background ni Jowel na makapagtrabaho ng abroad mabilis siyang nakahanap ng trabaho bilang shop assistant sa isang Dal ang kumpanya sikat ang produkto ng kumpanyang ito kaya baka dito na natin simulan ang pagbabagong muli sabi ni Joel sa kanyang sarili habang inihain ng hapunan at dahil natanggap si Joel bumili siya ng ulam at ito ay

pinagsaluhan nila sa hapunan natanggap na ako sa trabaho Ma pa Baka ito na ang bagong simula natin anunsyo niya sa kanyang pamilya na may ngiti sa mga labi dahil sa anunsyo sobrang saya ng lahat may pag-asa at tuwa para kay Joel Mabuti naman kung ganun kuya mas magiging maayos na ang buhay natin ngayon sabi ni Jaren habang ito ay ngumingiti sobrang say ng lahat na para bang nakalimutan ang lahat ng problema sa buhay puno ng tawa at kwentuhan ng hapunan Ngunit isa lamang ang napansin niyang kakaiba si gesa ang

pangatlo at nag-iisang babae sa limang magkakapatid wala itong emosyon at tahimik lamang na kumakain minsan tila tulala ito at parang may malaking problema Jessa May problema ba tanong ni Joel habang nakatingin sa kapatid nagulat si Jessa at tila nagising mula sa mahabang pag-isip wala kuya Ayos lang ako sagot nito ngunit hindi kampante si Joel muling tinanong ni Joel Jessa Talaga bang Okay ka lang may gusto ka bang ikwento so lumabat naman si Justin ang panganay nanak na kanina pa rin napapansin si Jessa na tulala Kanina pa

kita napapansin Jessa na parang may binubulong may kailangan ka bang tulong Natahimik ang buong pamilya habang nag-aalala sa hinihintay na isasagot ni Jessa lalo na ang ina na nag-aalala para sa kanyang nag-iisang babaeng anak kung may kailangan kang sabihin anak nandito lang kami para SAO dagdag pa ng ina habang dahan-dahang lumapit kay Jessa tahimik lamang si Jessa at nagdadalawang isip sa sasabihin maya-maya pa bigla na lamang tinakpan ni gessa ang kanyang mukha at humagulgol ng iak Sorry pasensya na lalo na SAO kuya Jowel sabi

niya habang humihigpit mabilis na tumayo ang ina at niyakap ang anak para pakalmahin jesa Anong nangyari Sabihin mo sa amin maya-maya ay sinabi ni Jess ang salitang Sorry lalo na SAO kuya Joel kunot noon naman si Joel at tinanong kung bakit nagso-sorry si Jessa Jessa Bakit ka nagso-sorry ano bang mali sa gitna ng paghikbi Inamin ni Jessa na buntis siya buntis po ako sabi niya habang umiiyak natigilan si Joel at napakuyom na lamang Paano to Nangyari Jessa hindi ko sinasadya kuya sigan mate ko siya ang ama ng bata sagot ni

gessa napapikit si Justin habang si Joel naman ay hindi makangiti Kian siya pala ang classmate mo Tanong ni Justin na may bayad na panghinayang Oo kuya hindi ko alam kung papaano ko haharapin ang lahat sabi ni Jessa habang humahagulgol Natahimik ang baong pamilya at hindi makapaniwala sa narinig napakuyom na lamang si Joel at hindi alam ang ire-react At sasabihin napalingon si Joel sa kanyang ina na umiiyak at nagdadalawang isip Papaano mo nagawa yan hindi mo naman iniisip ang magiging kinabukasan mo bata ka pa kuya hindi ko

sinasaka hindi ko rin alam kung paanong haharapin Toto paulit-ulit na sabi ni Jessa habang patuloy na umiiyak paulit na ulit na humingi ng tawad si Jessa kaya hindi na napigilan pa ni Joel at sumigaw na ito sa galit ang bata-bata mo pa Jessa nagsusumikap ako Para mabigyan kayo ng magandang buhay sa punto na ito dito na nailabas ni Jowel ang kanyang galit Pagod na akong magtiis sa mga problema niyo Ayoko na sa pamilyang to sumusuko na ako puro lang problema araw-araw ay may bagong pagsubok at hindi natin nasosolusyunan umiiyak na

sabi ni Jowel At lumabas ng bahay hindi na alam ang gagawin puno na siya ng problema ng pamilya at tinaan na lamang niya sa iyak ang lahat matapos umalis ni Joel tumikin ang lahat sa kanilang ginagawa ang ina ay patuloy na umiiyak habang si Jessa ay humihingi pa rin ng tawad si Justin naman ay tila na walan ng pag-asa Ang Ama ni Joel ay nakaupo sa sala bumabalik naw sa kanyang mga pagkakamali Paano ko nasayang ang lahat ng pinaghirapan niyo pulong niya sa sarili si Jowel naman ay naglakad sa madilim na kalsada tila hinahanap ang

kanyang direksyon sa buhay bakit ganito ang nangyayari gaano pa ba ako magsusumikap para sa pamilya kong hindi naman nakikita ang pagbabago tanong niya sa sarili sa kabilang banda ang inay na pag-isipan na magpakatatag para sa kanyang mga anak Kailangan kong maging matatag para sa kanila Hindi ako papayag na masira ang pamilya namin dahil sa mga pagkakamali ng isa pero paano Naubos na ang lakas ko sabi niya habang pinupukpok ang leeg na tuyo sa pangungulila habang naglalakad si Joel napagpasyahan niyang huminto Sa isang

tahimik na parke upang mag-isip-isip Umupo siya sa isang upuang kahoy at iniisip ang lahat ng nangyari Ano na ang susunod kong gagawin kailangan kong tulungan ang pamilya ko pero paano biglang may lumapit na matandang lalaki at naupo sa kanyang tabi mukhang malalim ata ang iniisip mo binata sabi ng matanda na may malumanay na tinig Ah Ah oo hindi ko alam kung papaano ko pong haharapin ang lahat ng ito tugo ni Joel habang tumititig sa mata ng matanda naisip mo na bang maghanap ng tulong maraming paraan para malampasan ng mga

pagsubok payo ng matanda pero paano po hindi ko na po talaga kaya ang lahat ng ginagawa ko ay tila walang kabuluhan sabi ni Joel na puno ng pagod ang tunay na lakas ay hindi nasusukat sa dami ng problema kung hindi sa paraan ng pagharap sa mga ito sagot ng matanda habang nakangiti napaisip si Joel sa sinabi ng matanda siguro nga kailangan kong magpatuloy at hindi sumuko Oo binata ang bawat araw ay bagong pagkakataon para sa pagbabago dagdag ng matanda bago siya umalis lumakat si Joel pabalik sa bahay na mayroong kaunting

pag-asa pagdating niya nakita niyang nakatayo pa rin ang kanyang pamilya sa sala naghihintay sa kanya Kuya anong ginawa mo Tanong ni Jessa habang pinupunta rya si Joel nag-isip lang ako jessa Siguro kailangan nating magkaisa at Magtulungan para malampasan ang lahat ng ito sagot ni Jowel habang unti-unting humihinga niyakap niya ang kanyang ina at ama magkakaroon tayo ng mas magandang araw hindi tayo susuko nang makita ang determinasyon sa mukha ni Joel napawi ang takot at pag-aalala ng kanyang pamilya tama ka Joel sama-sama tayo sabi

ng ina habang niyakap ang kanyang mga anak sa mga sumunod na araw nagsikap si Jowel sa kanyang trabaho bilang shop assistant bagam at mahirap pinakita niya ang kanyang dedikasyon at sipag Good morning po Ano po ang maitutulong ko sa inyo pati niya sa mga customer Magandang umaga Joel may order na kami para sa aming tinda dahan sabi ng manager niya habang nagbibigay ng mga instruction habang Lumilipas ang mga linggo unti-unting nakabawi si Joel at nakilala siya sa kanyang pagiging masipag at maaasahan Salamat Joel malaking tulong

ka sa amin puri ng kanyang manager dahil dito nagkaroon ng dagdag na kita si Joel na unti-unting nakatulong sa kanilang pamilya kuya napansin namin Ang sipag mo Salamat sila lahat sabi ni Jaren habang nagtutulungan sila sa bahay ngunit hindi pa rin nakalimot si Joel sa mga problema ng pamilya Alam kong marami pa tayong dapat na pagdaanan pero sa tulong ng bawat isa malalampasan natin ito Sabi niya sa kanyang mga kapatid isang gabi habang nagkekwentuhan ang pamilya sa pagkainan napansin ni Joel na muling Tahimik si Jessa Hwag ka n magalala

Jessa tutulungan ka namin Sabi ni Joel Hindi ko na kayang itago pa ang kalungkutan at panghihinayang kuya Kailangan kong harapin ito Sabi ni Jessa habang tumayo at lumapit sa kanilang Mesa Naintindihan kita Jessa hinaplos ang balikat ng kapatid Kailangan ko ng Magsimula na rin Hindi ko na kayang pabayaan ito at gagawin ko ang makakaya ko para ako a maging mabuting ina ng bata anal ni Jessa habang nakatingin sa mga mata ng kanyang pamilya Okay Jess sama-sama tayo hahanapan natin ang solusyon sabi ni Justin na may

determinasyon sinabi pa ni Joel na gusto niyang makilala at makita ang ama ng bata gusto niyang makausap at mapag-usapan ang plano nito sa bata dumating nga ang araw at nagtungo ang binatang si Kia na ama ng batang dala-dala ni Jessa nag-usap sila about sa futures at laking tuwa naman ni Joel na may magandang plano rin pala ang binata at matapang itong magpapaka sa bata Kahit papaano ay naibsan ng problemang dinadala ni Joel sa mga sumunod na linggo unti-unting nagkaroon ng ayos ang buhay ni Joel at ng kanyang

pamilya sa trabaho bilang shop assistant naging mabilis ang pagkilala sa kanya ng kanyang mga katrabaho at manager hindi lamang siya masipag kundi maayos rin ang kanyang pakikitungo sa mga tao palagi siyang may ngidi sa labi kahit alam niyang Maraming problema ang naghihintay sa kanya sa bahay Joel magaling ang performance mo nitong mga nakaraang araw sabi ng kanyang manager isang hapon Napansin ko rin na ikaw na ang palaging hinahanap ng mga regular natin na customer keeper up Joel salamat po sir tugon ni Joel na

bahagyang umiti gagawin ko po ang lahat ng mga kaya ko para sa kumpanyang ito sa bahay naman kahit hindi kalakihan ang sahod ni Joel nagagamit ni ito ng maayos upang matulungan ng pamilya sa kabila ng pagiging buntis ni Jessa unti-unti na rin niyang natututunan ang responsibilidad Isang araw habang nag-uusap si Joel at ang kanyang kapatid Lumapit si gessa kuya salamat sa lahat sabi ni Jessa habang nakatingin sa kuya niya alam kong nahihirapan ka na pero gusto ko lang naman na malaman mo sinusubukan ko ring magbago para sa

magiging anak ko tumingin si Joel sa kapatid at marahang umiti Jessa hindi ako galit sa’yo Alam ko namang magkakamali tayong mga tao Basta Siguraduhin mong aalagaan mo ang sarili mo ha at ang magiging anak mo Narito lang ako para sa’yo Oo kuya paang ako sagot ni Jessa na puno ng determinasyon dahil sa pagsisikap ni Joel nagawa niyang magtabi ng kaunting pera para sa panganganak ni Jessa hindi sapat pero alam niyang may magagawa siya kung patuloy siyang magtatrabaho ng maayos isang gabi habang kumakain sila ng

hapunan masayang ibinalita ni Jaren ang resulta ng kanyang final exam kuya tapan ako sa klase namin sa final exam sigaw ni Jaren na puno ng saya napangiti si Joel at malakas na pumalakpak wow Jaren Ang galing mo talaga alam mo ikaw ang isa sa inspirasyon ng pamilya natin hindi lang sa talino kung hindi pa din Nain sa sipag mo Salamat kuya sagot ni Jaren habang namumula sa hiha Ginagaya ko lang po kayo Ayokong masayang ang pinaghihirapan niyo nakangiti naman ang kanilang ina habang pinagmamasdan ng mga anak Salamat Joel hindi mo alam kung

paano tayo nakaabot dito kung wala ka Napakaswerte ko sa mga anak ko dahil sa bakasyon na ng mga kapatid ni Joel mas madalas silang nagsasama-sama sa bahay masaya ang kanilang pamilya pero batid ni Joel na hindi pa tapos ang kanilang mga problema isang araw matapos ang nakakapagod na trabaho umuwi siya at narinig ang tawanan mula sa sala pagpasok niya nakita niyang masayang nanonood ng TV ang pamilya niya kuya Joel bati ni Jacob ang bunso nila Halik ka nood tayo rito Jowel Kumain ka na ba tanong ng ina habang nakatingin sa niya

may pagkain pa sa kusina kung nagugutom ka ha salamat po ma sagot ni Joel na may ngiti sa labii tumango siya at dumiretso sa kwarto sa loob ng kwarto huminga ng malalim si Joel at napapikit inaalala niya ang mga ngiti ng kanyang pamilya napaisip siya kung paano nila nagagawang umiti at maging masaya sa kabila ng mga pagsubok sa buhay Siguro ito ang tinatawag ni nang lakas ng pamilya bulong niya sa sarili kahit gaano kahirap ang buhay Basta’t magkakasama-sama at nagmamahalan kaya pa rin nating umiti at magpatuloy Dahil dito ay nagkaroon si

Joel ng panibagong lakas ng loob Ayaw niyang mawala ang mga ngiti ng kanyang pamilya lalo na’t nalalapit na ang Pasko ipinangako niya sa sarili na gagawin niya ang lahat ng makakaya niya para mapanatili ang kasayahan sa kanilang tahanan sa trabaho patuloy na ginagalingan ni Joel sa bawat araw na dumaraan mas nagiging mapagkakatiwalaan siya sa kanyang manager minsan tinawag siya nito para bigyan ng papuri Joel Napansin ko ang sipag mo sa totoo lang ikaw ang pinagkakatiwalaan kong empleyado ngayon sabi ng manager salamat po sir sagot ni

Joel na bagi ang yumo ko bilang tanda ng paggalang ginagawa ko lang po ang trabaho ko dahil dito unti-unting nadagdagan ang kanyang kita hindi man malaki pero sapat na ito upang masimulan nilang muli ang maliit na negosyo na matagal na nilang plano dumating ang araw na muling bumisita si kanan ang ama ng anak ni Jessa tahimik itong pumasok sa bahay at lumapit kay Joel kuya Joel gusto ko lang pong makipag-usap sabi ni Ken habang nakatungo anong kailangan mo Tanong ni Joel na Seryoso ang tono dinalhan ko lang ng prutas si Jessa at

nangangamusta sa kanya at gusto ko rin pong malaman niyo ulit na pananagutan ko ang anak namin ni Jessa at Alam kong nagkamali kami pero handa po akong magtrabaho at magpaka-ama sagot ni Kian na puno ng sinseridad pinagbasa ni Joel si Kian nakita niya ang determinasyon sa mukha nito Kian hindi madali ang maging isang ama Pero kung talagang seryoso ka susuportahan ka namin Basta’t Siguraduhin mong pananagutan mo ang lahat ng responsibilidad mo opo kuya Joel gagawin ko po ang lahat patawad muli sa pagkakamali namin ni Jessa Ha

Sana mapatawad mo kami sa pagkakamali namin sagot ni kanan sa mga sumunod na linggo unti-unting bumalik ang sigla sa pamilya ni Joel ang kanyang ama’y nagpakita ng pagbabago iniwanan na nito ang sugal at biso ang mga kapatid naman niya ay mas lalong naging masipag at tulungin si Jessa ay naghahanda at mas naging maingat sa sarili lalo na buntis siya habang si Jowel ay patuloy na nagsusumikap sa trabaho isang gabi habang nagkekwentuhan sila sinabi ng kanilang ina Joel Ang laking pagbabago na nangyari sa pamilya natin Salamat sa tiyaga mo

napakalaking inspirasyon ka sa amin ngumiti si Joel at tumingin sa paligid hindi ko ito magagawa kung hindi tayo nagtutulungan Basta’t magkakasama-sama tayo kaya nating bumangon masaya at puno ng tuwa ang pamilya ni Joel sa hirap at ginhawa ay nagtutulungan at pag susuportahan sa isa’t isa kahit papaano’y lumakas ang loob ni Joel na makakaya nila ito babangon silang muli magiging mas matapang at masipag si Joel Dahil siya ang unang pag-asa upang magsimula muli ang pamilya nalalapit na ang Pasko at gaya ng nakagawian

sabay-sabay na nagsisimba ang papil ni Joel tuwing simbang gabi sa bawat Misa pakiramdam ni Joel ay gumagaan ang kanyang dinadalang bigat lalo na tuwing time team siyang nagdarasal Salamat Panginoon sa patuloy na pagbibigay sa amin ng lakas bulong niya habang nakapikit patawa din po sa lahat ng pagkukulang namin Sana patuloy niyong gabayan ang pamilya ko pagkatapos ng Misa naglalakad silang pauwi ng masayang mga kapatid ni Joel si Jacob ang bonsong kapatid ay palaging nakahawak sa braso niya Kuya pas ko na sa susunod na linggo

Ano kaya ang regalo ni Santa cla sa akin tanong nito habang masayang naglalakad napatawa naman si Joel Syempre mabait ka naman hindi ba sigurado akong may regalo ka sa trabaho napansin ng manager ni Jowel ang dedikasyon nito isang araw tinawagan siya ng manager para kausapin Joel Gusto ko lang sabihin ni na isa ka sa mga empleyado naming maaasahan anin ng manager at dahal pasas ko na rin nas kong bigyan ka ng bonus para makatulong ka sa pamilya mo n laki ang mga mata ni Jowel sa tuwa salamat po sir napakalaking tulong po nito sa amin

deserve mo ito Joel Ituloy mo lamang ang pagiging masipag mo sagot ng manager habang iniabot ang sobreng may laman nang ibinalita ni Joel ang bolo sa pamilya halos mapatalon sa tuwa ang kanyang ina anak malaking bagay ito may maihahanda tayo sa wakas kahit papaano Opo Ma pagiging mas masaya po ang pasko natin sagot ni Joel habang iniabot ang sobreng bono sa ina dumating ang besperas ng Pasko 8:00 ng gabi nasa simbahan ng buong pamilya para sa huling gabi ng simbang gabi habang nagdarasal napansin ni Joel na lahat sila ay

nakapikit at time team na nagdarasal napuno siya ng pasasalamat Lord bulong ni Joel Salamat po sa lahat ng biyayang natanggap namin Panginoon Alam ko pong Hindi perpekto ang pamilya namin pero salamat po Dahil kahit may mga problema narito pa rin po kami at nagmamahalan dahil po yun sa inyo Panginoon matapos ang misa nag-uwian na ang mga tao at ganon rin ang pamilya ni Joel sa kanilang bahay inayos ng kanyang ina ang maliit na handa banga at simple puno pa rin ng saya ang bawat isa halin at mga anak kumpleto tayo ngayon kaya espesyal

ang gabing ito ani ng ina habang inaayos ang Mesa habang nauupo na ang pamilya sa habag kinan isang malalim na buntong hininga ang pinakawalan ni Joel tinitignan niya ang bawat miyembro ng kanyang pamilya ang ina ang mga kapatid at ang kanyang ama napangiti siya sa kabila ng lahat ng hirap ito ang pinapangarap niyang Pasko bago tayo kumain magdasal muna tayo sabi ni Joel siya ang nanguna sa dasal at lahat ay tahimik na nakapikit Lord salamat po sa Gabay at proteksyon sa aming pamilya Kahit maraming pagsubok hindi

niyo kami pinapabayaan Patawarin niyo po kami sa aming mga pagkakamali Panginoon at nao ay maging mas mabuting pamilya kami sa mga susunod na taon salamat po salamat po sa pasko na puno ng pagmamahalan pagkatapos ng dasal nagsimula silang kumain habang kumakain Nagsalita si Joel ma mga kapatid Salamat sa inyo ari ni Joel na may bahagyang pangingilid ng luha kahit na ang dami nating pinagdaanan ang dami kong pagkukulang hindi niyo ako pinabayaan Salamat kasi natupad ang pangarap ko na magkasama-sama tayo ngayong araw ng

Pasko Tumi tigil ang lahat sa pagkain at napatingin kay Joel umiyak na ang kanyang ina Joel wala kang kailangang puh in napakabuti mong anak Mahal na mahal ka namin lumapit ang ina at niyakap si Jowel ng mahigpit sumunod si Jacob Jessa jaret at pati na rin si Justin niyakap nila si Joel na parang hindi nabibitawan ni Joel na hindi sumali ang kanilang ama kaya iniabot niya ang kamay nito bali ka po yaya ni Joel Umiiyak ang ama at niyakap ang anak Anak patawarin mo ako ang dami kong nasayang na pagkakataon Pangako hindi ko na uulitin ang mga

pagkakamali ko ngumiti si Joel pa naasahan ko na po yan magbabago na po ang lahat pagkatapos ng emosyonal na tagpong iyon nagbalik sila sa pagkainan biglang tumayo si Justin ang panganay nanak at may iniabot na papel Ma Pa may surprise po ako sabi ni Justin habang iniabot ang certificate graduate na po ako sa vocational course nagulat ang lahat anak totoo ba ito Bakit hindi mo sa amin sinabi na nag-aaral ka pala tanong ng ina habang umiiyak sa tuwa Opo Ma hindi ko sinabi kasi gusto ko kayong surpresahin may plano rin po akong

mag-apply abroad para makatulong sa inyo lalo na kay Joel napaluha si Joel kuya Ang galing mo hindi ko alam na may ganito ka palang plano salamat at hindi mo kami pinapabayaan pagkatapos ng masayang anunsyo ni Justin narinig nila ang countdown mula sa mga tao sa labas Lumabas silang lahat upang makisali nag-down ng 10 at pagkatapos ay sabay-sabay silang nagsigawan ng Merry Christmas kasabay noon Ang pagsabog ng makukulay na fireworks habang pagmamasa ni Joel ang paputok napaluha Siya Lord salamat po bulong niya habang nakatingala sa langit Kahit

gaano kahirap ang mga pinagdaanan namin hindi niyo kami pinapabayaan Salamat po sa pagmamahala ng pamilya ko ito po ang pangarap kong Pasko Panginoon habang yakap-yakap ng pamilya naramdaman ni Joel na sa kabila ng mga problema ang pagmamahal at pagtutulungan ng tunay na diwa ng Pasko buo at masaya silang magpapasimula ng bagong taon na puno ng pag-asa pagkatapos ng Pasko at bagong taon tila unti-unting bumuti na ang lahat sa buhay ni Joel at pati na rin ang kanyang pamilya ang dating puno ng problema at pagsubok na tahanan ay

napalitan ng kasiyahan pagtutulungan at pag-asa si Jowel ay nananatiling masipag sa kanyang trabaho sa Pilipinas at lalong Napansin ang kanyang dedikasyon lalo na ang kanyang determinasyon hindi nagtagal na promote siya bilang assistant supervisor Joel deserve mo ang promotion na ito ani ng kanyang manager nang ibalita ang magandang balita patuloy mong ipakita ang sipag at malasakit mo sa trabaho Maraming salamat po sir sagot ni Joel na may malapad ng ngiti Mas lalo ko pong pagbubutihan habang Si Joel ay nagtatagumpay sa

trabaho si Justin naman ay masigasig sa paghahanap ng mga rocket para siya’y makaipon nagtrabaho siya bilang delivery Rider at extra sa isang construction site Joel mag-iipon na ako para makabalik ka na rin na sa abroad sabi ni Justin isang gabi habang nag-uusap sila Salamat kuya Justin sagot ni Joel Hindi mo alam kung gaano kalaki ang tulong mo pangako sabay tayong babangon para sa pamilya si gessa naman ay nagpatuloy sa kanyang pagbubuntis regular siyang nagpapatingin sa doktor Salamat sa p sama-samang tulong nila Joel at Justin

at ng kanilang mga magulang Jessa kailangan mong kumain ng maayos ha paalala ng kanilang ina habang naghahain ang pagkain para malusog ang baby mo Opo Ma sagot naman ni Jessa habang nakangiti Salamat po sa pag-aalaga samantalang sin jar ni Jacob naman ay lalong nagsikap sa pag-aaral si Jaren na honor student ay nagkamit ng scholarship para sa kolehyo kuya Joel nakapasa po ako sa scholarship program masayang balita ni Jaren sa isang tawag Grabe ka Jaren sagot ni Joel habang tumatawa Ang galing mo talaga e pagpatuloy mo lang yan ha proud na proud

kami sayo hindi rin nagpabaya ang kanilang mga magulang ang kanilang Ama at ina ay nagtutulungan sa maliit na negosyo ng pagtitinda ng kakanin mahal masaya ako sapagkat malaki na ang kita natin ngayon sabi ng ama habang nagbibilang ng benta kaya natin to Basta’t Magtulungan tayo Oo mahal salamat at nagbago ka na sagot ng ina na may halong emosyon dumating ang araw na sapat na ang ipon ni Justin at Joel upang makabalik si Joel sa abroad pero sa pagkakakataong ito hindi na mag-isa si Joel kasama niya na si Justin Joel kaya natin to sabi ni Justin

Habang nasa airport sila para ito sa pamilya natin Oo kuya basta Magtulungan lang tayo sagot ni Joel habang hawak ang boarding pass Sa pagtutulungan nila hindi nagtagal a nakapagpatayo sila ng maliit na tindahan para sa kanilang ina ginamit rin nila ang kita mula sa abroad upang masustentuhan ang pangangailangan ng pamilya lalo na ang Para Sa panganganak ni Jessa dumating ang araw na manganganak na nga si Jessa Habang nasa ospital nag-video call si Jessa kina Joel at Justin kuya kuya Joel Kuya Justin salamat sa lahat sabi ni gessa

habang umiiyak hindi ko po alam kung papaano kong kinaya kung wala kayo gessa ginawa lang namin ang kain namin basta talagan mo si baby ha sagot ni Joel habang pinipigil ang luha apo kuya tugo ni gessa Mahal na mahal po kayo sa mga sumunod na taon naging mas maayos ang buhay nila nakapagtapos si Jaren ng high school at nakapag-enroll sa kolehiyo si Jacob naman ay patuloy na nagpapakita ng husay sa eskwela si gessa naman kasama niya ang kanyang anak at tumutulong siya sa negosyo ng kanilang magulang isang gabi habang nagvi-video call si Jowel sa

pamilya nagnilay-nilay siya sa mga nangyari Ma Pa sobrang saya ko sabi ni Joel kahit mahirap ang pinagdaanan natin tignan niyo tayo ngayon mas maayos na ang lahat Jowel salamat sa lahat ng sakripisyo mo ha sagot ng ina hindi ka namin pababayaan ang kwento ni Joel ay nagpapakita na ang dasal lakas ng loob at pagmamahalan sa pamilya ay susi sa pagharap sa mga pagsubok sa buhay hindi mahalaga kung gaano kabigat ang problema basta’t may pagkakaisa pagsusumikap at pananampalataya kayang bumangon at muling magsimula ang kanyang kwento ay

nagpapaalala na ang tunay na yaman ay hindi nasusukat sa materyal na bagay kung hindi sa sa pagmamahalan at pag-aaruga ng pamilya