Sa isla ng Hilo, Hawaii, ang hangin ay karaniwang amoy dagat at bulaklak. Ito ang tinatawag na paraiso ng marami—ang lugar kung saan ang “American Dream” ay natutupad para sa libu-libong Pilipino na nakikipagsapalaran sa ibang bansa. Isa na rito ang pamilya Dingle.

Sa mata ng kanilang mga kapitbahay at kaibigan, sina Kathy at Steve Dingle ay larawan ng isang matagumpay na pamilya. Mayroon silang apat na malulusog na anak, sariling bahay, at matatag na trabaho. Si Kathy ay kilala bilang mabait, masipag, at mapagmahal na ina. Si Steve naman ay ang padre de pamilya na nagtatrabaho sa hotel.

Ngunit sa likod ng magandang façade ng kanilang tahanan, may nilulutong trahedya. Isang kwento ng pag-ibig na sinira ng pakikialam ng biyenan, dinumihan ng pagtataksil, at tinapos ng isang karumal-dumal na krimen sa harap ng maraming tao.

Ito ang detalyadong salaysay ng buhay at kamatayan ni Kathy Dingle—isang paalala na minsan, ang pinakamapanganib na tao sa buhay ng isang babae ay ang lalaking nangakong magmamahal sa kanya habambuhay.

KABANATA 1: ANG PAG-IBIG SA PANGASINAN (1996)

Nagsimula ang lahat noong 1996. Si Steve Dingle, 26 anyos, ay isang Fil-Am na lumaki sa Hawaii. Umuwi siya sa Pilipinas, partikular sa Lingayen, Pangasinan, kasama ang kaibigan ng kanyang ina na si Ludovico. Ang pakay ni Steve? Maghanap ng mapapangasawang Filipina.

Sa edad na iyon, handa na siyang mag-asawa. May trabaho siya sa America, may itsura, at “confident” na isa siyang great catch. Sa bahay ni Ludovico, nakilala niya si Katherine “Kathy” Estevez. Si Kathy noon ay 18 anyos pa lamang, kapapasa lang sa High School, at apo ni Ludovico.

Agad na tumutol ang lolo ni Kathy. Masyadong malaki ang agwat ng edad. Bata pa si Kathy at marami pang pangarap. Pero nagkaintindihan ang puso ng dalawa. Para kay Kathy, si Steve ang kanyang “Prince Charming”—matalino, Inglesero, at susi sa magandang buhay sa America. Para naman kay Steve, si Kathy ang perpektong asawa—mahinhin, simple, at “family-oriented.”

Kahit tutol ang pamilya ni Kathy noong una, at lalong tutol ang pamilya ni Steve (lalo na ang ina nito na gusto sana ay mayaman ang mapangasawa ng anak), nagpakasal sila. Dinala ni Steve si Kathy sa Hawaii. Doon, binuo nila ang kanilang pamilya.

KABANATA 2: ANG BIYENAN AT ANG PAGDUDUDA

Sa Hawaii, nagsimula silang mamuhay nang simple sa isang working-class town sa Hilo. Naging bellman si Steve sa Marriott Resorts and Spa. Nagtrabaho rin si Kathy. Nakaipon sila, nakabili ng bahay, at nagkaroon ng apat na anak.

Pero may lamat na hindi maalis-alis: Ang Ina ni Steve. Kahit nasa America na sila, patuloy ang impluwensya ng ina ni Steve sa kanya. Isang araw, ipinakita ng ina ni Steve ang isang litrato: Ang bahay ng pamilya ni Kathy sa Pangasinan na pinapa-renovate. Ang sumbong ng ina: “Tignan mo, ginagamit ni Kathy ang pera niyo para sa pamilya niya sa Pilipinas nang hindi mo alam.”

Sa halip na kausapin ang asawa, agad na naniwala si Steve. Dito nagsimula ang pagiging Absentee Father ni Steve. Dahil sa hinala na “ginagatasan” lang siya ng asawa, tumigil siya sa pag-uwi sa bahay. Ang palusot niya? Nagtatrabaho siya ng double shifts at natutulog sa kanyang taxi. Pero ang totoo, unti-unti na niyang tinatalikuran ang kanyang responsibilidad bilang ama at asawa

KABANATA 3: ANG SEKRETO SA HOTEL (Ang Kabit at ang Video)

Si Kathy, bilang isang martir na asawa, ay tiniis ang lahat. Kumuha siya ng pangalawang trabaho para mabayaran ang mortgage ng bahay dahil hindi na nag-aambag si Steve. Pero ang kutob ng isang babae ay bihirang magkamali.

Isang gabi, umuwi si Steve para maghapunan at naiwan ang kanyang cellphone. Tinignan ito ni Kathy. Doon bumulaga ang katotohanan: Call History at Messages na nagpapatunay na may ibang babae. Sumugod si Kathy sa hotel na pinagtatrabahuhan ni Steve. Doon niya nakaharap ang kabit na si Gloria Aquino. Nagkaroon ng iskandalo, pero napakalma sila ni Steve.

Akala ni Kathy, iyon na ang pinakamasakit. Pero may mas malala pang rebelasyon. Habang naglilinis ng kotse, may nakitang Video Tape si Kathy. Dinala niya ito sa loob at pinanood. Halos maduwal siya sa kanyang nakita. Sa video, kitang-kita si Steve at si Gloria na nagtatalik. At ang mas masakit? Ginawa nila ito sa mismong kama nina Kathy at Steve sa kanilang bahay. Ang santwaryo ng kanilang kasal ay binaboy ng kanyang asawa.

Nang komprontahin niya si Steve, sa halip na humingi ng tawad, sinakal siya nito sa harap ng kanilang anak.

KABANATA 4: ANG PAGHIHIWALAY NA HINDI NATULOY

Dahil sa pananakal at pambababae, napilitan si Kathy na mag-file ng Divorce noong 2004. Ngunit naging tuso si Steve. Nang malaman ni Steve na kapag natuloy ang divorce ay:

1. Magbabayad siya ng malaking Child Support at Alimony.

2. Mawawala sa kanya ang bahay. Bigla siyang bumait.

Nakiusap siya kay Kathy. “Second Chance” daw. Si Kathy, na isang debotong Katoliko at ayaw na lumaking broken family ang mga anak, ay pumayag. Iniurong niya ang divorce noong 2007. Pero ang “pagbabago” ni Steve ay pakitang-tao lang. Bumalik din siya sa pambababae.

KABANATA 5: ANG “I LOVE YOU” NA PUMATAY

Ang ironiya ng tadhana: Ang lalaking nagtaksil nang paulit-ulit ay siya pang naging praning sa selos. Isang araw, narinig ni Steve na may kausap si Kathy sa telepono. Narinig niya ang linyang: “I love you.” (Maaaring sa magulang, kapatid, o anak ito sinabi ni Kathy).

Pero sa isip ng praning na si Steve, nanlalalaki si Kathy. Hindi niya matanggap na may kahati siya (kahit siya naman ang totoong may kabit). Kinausap niya ang kanyang pinsan na si AJ. Sabi ni AJ, may nakitang kausap na lalaki si Kathy. Kausap lang. Hindi kahalikan, hindi kaakbay. Kausap lang. Pero para kay Steve, sapat na ito para magdilim ang kanyang paningin.

KABANATA 6: ANG ARAW NG PAGPATAY (Mayo 29, 2010)

Sabado. Mayo 29, 2010. Ang CCTV ng isang tindahan ay nahagip si Steve. Bumibili siya ng kutsilyo. Ito ang patunay na Premeditated o planado ang krimen. Hindi ito spur of the moment.

Tinawagan niya ang pinsan niyang si AJ. Nagpasundo siya. Hinanap nila si Kathy. Nakita nila ang sasakyan ni Kathy sa parking lot ng Hilo Bayfront—isang sikat na pasyalan. Bandang 5:00 ng hapon, tirik pa ang araw. Maraming turista at pamilya.

Bumaba si Steve. Pagkakita ni Kathy sa kanya, tumakbo agad ito palabas ng kotse. Alam niyang papatayin siya. Hinabol siya ni Steve hawak ang kutsilyo. Sa harap ng maraming tao, inabutan ni Steve ang kanyang asawa. Sinaksak niya ito nang paulit-ulit.

Isang bystander ang kumuha ng baseball bat at pinalo si Steve para tumigil. May isang kotse pa na binangga si Steve para maalis sa ibabaw ni Kathy. Pero huli na ang lahat. Sa dami ng saksak, duguan at wala nang buhay na bumagsak si Kathy Dingle. Siya ay 38 anyos lamang.

KABANATA 7: HUSTISYA AT ANG MGA NAIWAN

Dinala sa ospital si Kathy pero idineklarang patay noong Mayo 30 ng madaling araw. Si Steve, na sugatan din dahil sa palo ng baseball bat at pagkakabangga, ay inaresto. Sinubukan pa ng kampo ni Steve na palabasing “baliw” o wala siya sa katinuan. Pero dahil sa CCTV footage ng pagbili ng kutsilyo, napatunayan ng prosekusyon na planado ang pagpatay.

Para makaiwas sa Life Imprisonment Without Parole, tinanggap ni Steve ang isang Plea Deal. Siya ay umamin ng Guilty sa Second Degree Murder. Hinatulan siya ng habambuhay na pagkakakulong (Life Imprisonment) na may posibilidad ng Parole matapos ang ilang dekada.

Ang Mga Naiwan: Ang apat na anak nina Kathy at Steve ang tunay na biktima. Sa isang iglap, nawalan sila ng ina (dahil pinatay) at nawalan ng ama (dahil nakulong). Sila ay posibleng napunta sa pangangalaga ng mga kamag-anak o sa Foster Care System.

KONKLUSYON: ANG HINDI MAKATARUNGANG WAKAS

Ang kwento ni Kathy Dingle ay isang masakit na paalala sa realidad ng Domestic Violence. Ibinigay niya ang lahat—ang kanyang kabataan, ang kanyang lakas sa pagtatrabaho, at ang kanyang pagpapatawad. Pero ang sukli sa kanya ay pagtataksil, pananakit, at kamatayan.

Walang karapatan ang sinuman na kumitil ng buhay dahil sa hinala o selos. Ang “American Dream” ni Kathy ay naging bangungot, pero ang kanyang kwento ay mananatiling aral sa bawat Pilipino sa buong mundo: Huwag manatili sa relasyong mapanakit. Ang pag-alis ay hindi pagsuko, ito ay pagliligtas sa sarili