MAY JOWA SI MAMA NG MAS BATA SA KANYA. TUTOL SANA KAMI SA RELASYON NILA, KAYA LANG…….

Masaya naman ang buhay namin, walo kaming magkakapatid, at lahat kami may napatunayan na sa buhay. May pera kami kaya madalas nakakapag out of town ang buong family. At nakakapagtravel din kami abroad. Plano kasi naming magkakapatid na ipasyal si mama sa ibang bansa, hanggat kaya pa niyang magtravel. She is now 68 years old.

Pero kahit binigay na namin sa kanya ang lahat ng bagay sa mundo, parang hindi pa rin siya masaya. Pakiramdam ko nagkulang pa rin kaming mga anak niya. Para bang may hinahanap siyang bagay na gusto niyang ibang tao ang magbigay.

One day, isang bad news ang bumulaga sa amin. Nabasa ko nang di sadya yung convo nila mama at nung binata na ka-chat niya. At kalaunan ay inamin niya na boyfriend na niya. Syempre bilang anak, hindi namin matanggap. Kung gusto niya ng katuwang sa buhay, okay lang. Pero bakit naman yung 22 years old? Anong kinabukasan ang maibibigay sa kanya ng isang estudyante?

Retired teacher si mama, kaya ang main reason talaga kung bakit kami tutol sa relasyon nila ay dahil natatakot kami na baka gamitin niya lang si mama sa mga luho niya. Syempre ‘pag binata andaming gustong makuha. Kaya imposibleng hindi siya bibigyan ni mama.

Ang sabi ni mama, hindi pa raw sila nagkikita nung boyfriend niya. Sa chat lang sila madalas nag-uusap. So, sa social media lang talaga sila nagkakilala.

We talked to her, sinubukan naming ipaintindi sa kanya ang mga bagay-bagay. Pero nauuwi lang sa samaan ng loob. At nasasaktan kami sa tuwing umiiyak siya. Dun namin nakita kung gaano niya kamahal yung lalaki. Kasi kahit magiging kaaway niya kami, ayos lang sa kanya, ‘wag lang pigilan yung relasyon nila.

Sabi niya, “Masaya na si papa n’yo sa heaven, ayaw n’yo ba akong maging masaya?”

Hindi ako mapakali kaya pinuntahan ko yung lalaki sa lugar nila, nung time na yun ako lang mag-isa. Hindi rin alam ni mama yung lakad ko na yun. Chinat ko ng palihim yung boyfriend niya.

I asked him kung bakit si mama? Sa dami-daming dalaga sa mundo, bakit yung matanda yung pinili niya?

And then he said, “Kasi po, may naaaninag ang puso ko na hindi nakikita ng mga mata ko”
Tapos hindi ko namalayan tumulo na pala ang luha ko.

Sabi pa niya, “Maganda po ang intensyon ko sa mama n’yo. Sa 2 months namin, never po akong nanghingi sa kanya nang kung ano-ano.”

Mahal na mahal niya raw si mama at hindi niya raw ito kayang lokohin. Pero syempre, masyado pang maaga para panghawakan yung mga sinabi niya.

Hanggang sa naospital si mama, na admit siya doon ng almost 2 weeks. At alam n’yo ba kung sinong nagbantay sa kanya everynight? Yung boyfriend niya. Galing school, didiretso na siya sa ospital para palitan yung katulong namin. Walang gabi na hindi niya binantayan si mama. I know pagod siya sa school, pero hindi niya pinabayaan yung nanay namin. And i think sapat na yun para tanggapin namin siya bilang parte ng aming pamilya.

Lumipas ang ilang linggo mula nang makilala ko si Jerome—iyan ang pangalan ng boyfriend ni Mama. Hindi ko maiwasang mapansin ang pagbabago sa kanya. Si Mama na dati’y tahimik lang sa sulok ng bahay, ngayon ay palaging naka-ngiti at nagpapa-picture para ipadala kay Jerome. Bumili pa siya ng bagong cellphone para raw mas malinaw ang video call nila.

“Ang kulit niya kasi,” natatawang sabi ni Mama habang pinapakita sa amin ang screenshot ng conversation nila. “Pinipilit akong matuto mag-selfie. Sabi ko sa kanya, e ano ba ang ipi-picture ko, ang mga kulubot?”

Nagkatinginan kami ng mga kapatid ko. Hindi namin alam kung matutuwa o malulungkot. Sa loob ng tatlong taong pagkamatay ni Papa, ngayon lang namin nakita ulit na ganito kasigla si Mama.

Isang araw, nagulat na lang kami nang may kumatok sa gate. Nang buksan namin, isang binata na may dalang prutas at bitbit na supot ng gamot ang nakatayo sa may pintuan. Medyo kinakabahan pero nakangiti.

“Magandang umaga po. Ako po si Jerome,” pakilala niya. “Dinatnan ko po kasi si Mama… si Mama niyo po, na hindi maganda ang pakiramdam kahapon. Sabi niya may lagnat daw siya. Nag-alala po ako kaya bumili ako ng gamot at prutas. Saka naisip ko po baka kailangan niya ng kasama magpa-check up.”

Wala kaming masabi. Totoo nga ang mga sinabi niya. Hindi siya nagpaalam kay Mama na pupunta siya. Kusang-loob niyang ginawa iyon dahil nag-alala siya.

Pinapasok namin siya. At doon namin nakita kung gaano siya mag-alaga kay Mama. Hindi siya nahihiya sa amin. Hindi rin siya nagmamadaling umalis. Inayos niya ang unan, tiniyak na mainom ang gamot, at nagluto pa ng lugaw.

“Naku, anak, huwag mo na ngang gawin ‘yan, nakakahiya sa’yo,” sabi ni Mama, namumula ang pisngi. Parang dalagang dalaga.

“Wala pong iyan, Ma. E di kayo po ang magpahinga,” sagot ni Jerome na para bang natural lang na tawagin siyang “Ma.”

Pagkalabas niya ng kusina, hinabol ko siya.

“Jerome,” tawag ko. Napalingon siya.

“Alam kong maraming beses na naming sinabi ‘to, pero gusto ko lang ulit marinig galing sa’yo. Ano ba talaga ang pakay mo sa nanay namin?”

Tumigil siya sa paghuhugas ng plato. Hinawakan niya ang kamay ko—hindi bastos, kundi parang nakikiusap.

“Alam kong mahirap paniwalaan. Bata ako. Gwapo naman daw ako sabi ng mga tao. Maraming dalaga sa school na nagkakagusto sa akin. Pero wala sa kanila ang kumpleto para sa akin. Si Mama… siya yung kumpleto. Hindi dahil sa pera, hindi dahil sa bahay, hindi dahil sa kahit anong materyal na bagay. Kundi dahil sa kung paano niya ako pakinggan. Sa kung paano niya ako intindihin. Sa kung paano niya ako mahalin nang hindi ako hinuhusgahan.”

Tumulo ang luha ko.

“Hindi ko kailangan ng pera niya. Hindi ko kailangan ng kahit ano mula sa inyo. Ang kailangan ko lang ay siya. At sana… sana payagan niyo akong mahalin siya sa abot ng makakaya ko.”

PART 3

Lumipas ang isang taon. Maraming nagbago.

Si Jerome ay regular nang sumasama sa mga family gathering namin. Tinanggap na siya ng lahat ng kapatid ko—ang iba’y mas close pa sa kanya kaysa sa akin. Tuwing may okasyon, siya ang unang tumutulong sa pag-aayos ng bahay, sa pagluluto, sa paglilinis pagkatapos. Hindi siya nahihiyang kumilos, kahit na siya ang pinakabata sa lahat.

Isang araw, nagkaroon ng malaking bagyo. Bumaha sa amin at na-stranded si Jerome sa school dahil sarado ang mga daan. Walang masakyan pauwi. Nag-alala si Mama, parang baliw sa kaka-chat at kaka-text. Hindi mapakali.

“Ako na po ang susundo sa kanya, Ma,” sabi ko.

Kumuha ako ng bangka at sumugod sa baha. Makalipas ang dalawang oras, nakarating ako sa school ni Jerome. Basang-basa na ako, giniginaw. Pero nang makita ko siyang nakatayo roon, nag-iisa sa may gate, parang biglang nawala ang pagod.

“Salamat, Ate. Seryoso, hindi ko alam paano ako uuwi kung hindi dahil sa’yo,” sabi niya habang nakasakay na kami sa bangka.

“E si Mama, hindi mapakali. Baka kasi hindi ka na raw niya makita ulit,” natatawa kong sabi.

Napangiti siya. “Mahal na mahal ko talaga siya, Ate.”

Tiningnan ko siya. Sa liwanag ng flashlights ng mga rescuer, nakita ko ang sinseridad sa mga mata niya. Hindi ito ang mga matang nagnanasa sa kayamanan. Hindi ito ang mga matang naghahanap ng mapapala. Mga matang ito ng isang taong nagmamahal nang totoo.

Makalipas ang dalawang taon, nag-decide si Jerome na huminto muna sa pag-aaral. Hindi dahil wala siyang pera—kusang nag-offer ang mga kapatid ko na tumulong sa tuition niya. Pero sabi niya, gusto niya munang magtrabaho para raw may maipundar na siya para sa kanila ni Mama.

“Bata ka pa, marami ka pang pagkakataon mag-aral,” sabi ni Mama sa kanya, umiiyak. “Huwag mong sayangin ang future mo dahil sa akin.”

“Ma,” sabi ni Jerome, hawak ang kamay niya. “Kayo ang future ko. Hindi ko kailangan ng diploma para maging masaya. Ang kailangan ko ay kayo. At gusto kong patunayan sa inyo at sa buong mundo na hindi ako sugarol, hindi ako manggagamit. Gusto kong magtrabaho para sa atin.”

Hindi na nakapagpigil si Mama. Niyakap niya si Jerome nang mahigpit.

“Isang araw, Ma, pagkakasyahin ko kayo sa sarili kong bahay. Hindi ko kayo isasama sa apartment na inuupahan ko lang. Gusto ko, sa amin—sa atin—na bahay tayo titira,” bulong ni Jerome.

Noong gabing iyon, habang nagkakape kami ng mga kapatid ko, napag-usapan namin kung gaano kami nagkamali kay Jerome.

“Ang tanga natin, no?” sabi ng pangalawa kong kapatid. “Akala natin pera lang habol niya. Hindi natin nakita kung gaano siya kasaya tuwing kasama si Mama.”

“Hindi natin nakita kasi tayo yung tipo ng tao na sa mata lang tumitingin. Si Jerome, sa puso tumingin,” sabi naman ng isa pa.

Napailing ako. “Minsan, ang pag-ibig talaga, hindi mo maipapaliwanag. Hindi mo masasabing ‘bakit siya?’ kasi ang puso, hindi naman nagtatanong ng edad, hindi nagtatanong ng estado sa buhay. Ang puso, sumusunod lang sa kung saan ito masaya.”

Ngayon, tatlong taon na sila ni Mama. Hindi pa rin perpekto ang lahat—may mga pagkakataong nag-aaway sila dahil sa selos (si Mama daw ang selosa, sabi ni Jerome), may mga pagkakataong napapagod siya sa trabaho, pero hindi nawawala ang respeto at pagmamahal.

At sa mga gabing tulog na si Mama at nagkakayayaan kaming magkakapatid na mag-inuman sa bahay, kasama namin si Jerome. Hindi na siya “boyfriend ni Mama.” Kuya na ang tawag namin sa kanya. At para sa amin, kahit bata pa siya, higit pa siyang naging bahagi ng pamilya kaysa sa inaakala namin.

Noong isang gabi, habang naghuhugas kami ng pinggan, tinanong ko siya ulit.

“Jerome, hanggang kailan mo ba mahal si Mama?”

Tumigil siya sa paghuhugas. Tiningnan ako nang diretso sa mata.

“Hanggang sa magsawa na ang langit sa pagpapakita ng mga bituin. Hanggang sa tumigil ang mundo sa pag-ikot. Hanggang sa makalimutan ng mga tao kung paano magmahal. Gano’n ako katagal, Ate.”

Napangiti ako. Sa wakas, naintindihan ko na. Hindi kailangan ng dahilan para magmahal. Ang kailangan lang ay pagkakataon—at iyon ang binigay namin kay Jerome.

Hindi naman pala siya ang problema.

Kami pala.

Pero buti na lang at natuto kaming magbago.

At natutunan naming tanggapin na ang pag-ibig, kahit gaano ito kakaiba sa paningin ng iba, ay pag-ibig pa rin