Sa madidilim na kalsada ng ating bayan, madalas nating marinig ang payo ng mga nakatatanda: “Huwag kang titigil kung alanganin ang lugar,” o di kaya’y “Maghanda ka na ng pang-merienda para hindi ka maabala.” Ito ay isang malungkot na realidad sa Pilipinas—ang takot ng ordinaryong mamamayan sa mga taong dapat sana ay poprotekta sa kanila. Pero ano ang mangyayari kung ang tinangka nilang biktimahin ay hindi ordinaryong sibilyan? Ano ang mangyayari kung ang “target” nila ay ang mismong personipikasyon ng batas?

Ito ang kwento ni Judge Rehina Almario, isang babaeng may bakal na paninindigan na nagturo ng isang leksyong hinding-hindi makakalimutan ng buong pwersa ng pulisya sa San Rafael, Bulacan. Isang kwento ito ng tapang, talino, at ang matamis na lasa ng hustisya.

Ang Gabing Walang Buwan

Abril 2017 noon. Tahimik ang National Road sa San Rafael, Bulacan. Pauwi na si Judge Rehina galing sa isang mahabang legal forum sa Maynila. Pagod, gutom, at gustong-gusto nang magpahinga, ang tanging nasa isip niya ay ang kanyang pamilya at ang malambot na kama. Isang dekada na siyang nagsisilbi sa hudikatura, kilala sa kanyang integridad at walang bahid na pangalan. Pero sa gabing iyon, tinanggal niya ang kanyang “title.” Siya lang si Rehina, isang babaeng nagmamaneho pauwi.

Sa isang kurbadang bahagi ng daan, pumara ang ilaw ng isang police mobile. Routine check, aniya sa sarili. Bilang isang taong nasa batas, alam niya ang protocol. Huminto siya, binuksan ang ilaw sa loob ng sasakyan, at ibinaba ang bintana.

Dito na nagsimula ang bangungot.

Dalawang pulis ang lumapit. Wala man lang “Magandang gabi, po.” Agad siyang binungad ng isang akusasyon. “Overspeeding ka, misis. At mukhang wala kang lisensya.”

Naguluhan si Judge Rehina. Alam niyang hindi siya mabilis magpatakbo dahil kabisado niya ang daan. Kumpleto rin ang kanyang dokumento. Pero nang subukan niyang magpaliwanag, mabilis na nagbago ang tono ng mga pulis. Minaliit siya. Kesyo babae, kesyo nagmamaneho mag-isa sa gabi, kesyo “maarte.”

Ang matindi, diretsahan siyang hiningan. “Limang libo lang, misis, ayos na tayo. Hindi na natin kailangan mag-abala pa.”

P5,000. Isang halagang barya lang sa mga mayayaman, pero buhay at kamatayan na para sa mga ordinaryong manggagawa.

Ang Pagtatago ng Identidad

Sa puntong iyon, madali lang sanang sabihin ni Rehina: “Ako si Judge Almario. Kilala ko ang hepe niyo. Gusto niyo bang mawalan ng trabaho?” Siguradong magsisipag-salute ang mga ito at hihingi ng tawad.

Pero hindi niya ginawa. Bakit? Dahil gusto niyang makita ang katotohanan. Gusto niyang maranasan kung paano tratuhin ng mga “alagad ng batas” ang mga taong walang titulo, walang koneksyon, at walang boses.

Tumanggi siya. “Wala akong violation. Hindi ako magbabayad.”

Dahil sa kanyang pagtanggi, inaresto siya. Pinosasan na parang kriminal. Dinala sa istasyon. Sa bawat sandali ng panghahamak sa kanya, tahimik lang siyang nagmamasid, tinatandaan ang bawat mukha, bawat pangalan, at bawat salitang binibitawan nila.

Ang “Aquarium” ng mga Biktima

Sa loob ng presinto, tumambad kay Judge Rehina ang mas malawak na problema. Hindi lang pala siya ang biktima. Nakita niya ang iba pang mga detenido—mga ordinaryong motorista, tricycle driver, at jeepney driver.

May isang lalaking umiiyak sa sulok. Hinuli daw siya dahil walang helmet, kahit suot-suot naman niya ito nang parahin siya. Ang isa naman, hiningan ng P3,000 dahil “bastos” daw sumagot. Ang kwento ng bawat isa ay pare-pareho: hinuli sa gawa-gawang kaso, tinakot, at hiningan ng pera. Kapag walang maibigay, kulong.

Napagtanto ni Judge Rehina na hindi ito simpleng insidente ng “one bad apple.” Ito ay isang systematic operation. Isang negosyo. Ang istasyon ng pulis ay naging isang tindahan kung saan ang paninda ay kalayaan ng mga inosente.

Tumagal siya sa loob ng selda hanggang sa dumating ang kanyang kapatid na si Patricia Almario, isang matapang na abogado. Nang makapagpiyansa, doon pa lang nalaman ng mga pulis na maykaya ang kanilang biktima, pero hindi pa nila alam na isa itong Hukom.

Ang Anghel ng Paghihiganti

Pagkalabas na pagkalabas, hindi nag-ingay si Judge Rehina sa media. Hindi siya nag-Facebook Live para magsumbong. Bilang Hukom, alam niya na ang laban ay hindi sa social media, kundi sa ebidensya.

Nakipag-ugnayan siya at ang kanyang kapatid sa National Bureau of Investigation (NBI). Binuo nila ang isang covert operation. Kailangan nilang mapatunayan na organisado ang krimen.

Sa tulong ng intelligence gathering, natuklasan nila ang ugat ng lahat: ang bagong hepe na si Vicente Ramos. Ayon sa impormasyon, nagpatupad si Ramos ng isang “Quota System.”

Ganito ang sistema: Bawat araw, may target na halaga na kailangang iremit ang mga pulis sa opisina ni Ramos. Kapag mahina ang “kita” sa mga totoong violator, inuutusang “dumiskarte” ang mga tauhan. Ibig sabihin, manghuli ng kahit sino, mag-imbento ng violation, at mangikil.

Isang pulis, si PO2 Edgardo Silayan, ang hindi na kinaya ang konsensya (o marahil ay natakot sa paparating na bagyo) at naging informant. Kinumpirma niya ang utos ni Ramos. Siya ang naging susi para mabuksan ang pintuan ng ebidensya.

Ang Pagbagsak ng Kaharian

Agosto 2017. Bitbit ang warrant mula sa Ombudsman at ang galit ng sambayanan, sumugod ang pwersa ng NBI sa istasyon ng San Rafael.

Nagulat ang mga pulis. Wala silang nagawa. Huling-huli sa akto ang operasyon. Sa opisina ni Chief Ramos, natagpuan ang isang hidden vault. Sa loob nito, tumambad ang mga bundle ng pera—mga perang galing sa pawis at dugo ng mga inosenteng motorista na kanilang biniktima.

Inaresto si Vicente Ramos at ang kanyang mga kasapakat. Ang mga rehas na dati’y ginagamit nila para ikulong ang mga inosente, ngayon ay sila na ang nasa likod nito. Pero ang tunay na pasabog ay hindi pa nangyayari.

Ang Korte ng Karma

Ang pinakamatinding yugto ng kwentong ito ay nangyari sa Regional Trial Court.

Isipin niyo ang eksena: Nakaposas ang mga dating maangas na pulis. Naka-orange na t-shirt. Hinihintay nila ang pagpasok ng Hukom. Marahil ay umaasa pa sila na madadaan sa “areglo” o “pakiusap” ang kaso dahil kabaro nila ang mga nasa sistema.

“All rise!” sigaw ng court sheriff.

Bumukas ang pinto. Pumasok ang Hukom.

Pag-angat ng tingin ni Vicente Ramos, haloshimatayin siya sa kanyang nakita. Ang babaeng naka-itim na roba, nakaupo sa mataas na upuan, at may hawak na maso ay walang iba kundi si Judge Rehina Almario. Ang babaeng pinagtawanan nila. Ang babaeng hiningan nila ng limang libo. Ang babaeng tinawag nilang “maarte.”

Ngayon, ang “maarte” na iyon ang may hawak ng kanilang kapalaran.

Sa korte, inilatag ang lahat ng ebidensya. Ang mga video ng panghuhuli, ang audio recordings ng pangingikil, ang testimonya ng ibang biktima, at ang “quota list” na nakuha sa opisina. Walang lusot. Ang depensa nilang “planted evidence” ay hindi umubra sa talino at personal na karanasan ng Hukom.

Sa huli, ibinaba ang hatol. GUILTY.

Guilty sa kasong Extortion. Guilty sa Grave Misconduct. Guilty sa Serious Illegal Detention.

Hinatulan sila ng hindi bababa sa 25 taong pagkakakulong. Tinanggalan din sila ng lahat ng benepisyo at habambuhay nang pinagbawalang magtrabaho sa gobyerno.

Mula sa kinauupuan ni Judge Rehina, habang binabasa ang sentensya, makikita ang halong lungkot at tagumpay. Lungkot dahil kailangang umabot sa ganito ang mga alagad ng batas, at tagumpay dahil sa wakas, nabigyan ng boses ang mga inapi.

Ang Aral ng Batas

Ang kwento ni Judge Rehina Almario ay hindi lang isang kwento ng paghihiganti. Ito ay isang paalala sa kapangyarihan ng integridad. Pinatunayan niya na hindi kailangan ng titulo o posisyon para lumaban—kailangan lang ng tapang na gawin ang tama. Pero ipinakita rin niya na kapag ang kapangyarihan ay inabuso, ang batas mismo ang magiging pinakamabigat na kalaban.

Para sa mga tiwaling opisyal, isa itong babala: Mag-ingat kayo sa inyong mga binibiktima. Hindi niyo kilala kung sino ang inyong kinakalaban. Sa panahong akala niyo ay hari kayo ng kalsada, tandaan niyo na may mga mata ang hustisya na laging nakatingin.

At para sa ordinaryong Pilipino, ang kwento ni Judge Rehina ay nagbibigay ng pag-asa. Na kahit gaano kadilim ang sistema, may mga ilaw pa ring nagniningning. May mga Hukom pa ring tapat. May mga tao pa ring handang itaya ang lahat para sa katotohanan.

Sa huli, ang “Limang Libo” na hiningi nila ay naging dalawampu’t limang taon sa kulungan. Isang napakamahal na presyo para sa kasakiman.

Ikaw, naranasan mo na bang makotongan o mapagbintangan sa daan? Anong ginawa mo? I-share ang iyong kwento sa ibaba dahil ang katahimikan ay kakampi ng mga mapang-abuso.