NARINIG NG KATULONG ANG UNGOL SA “BAWAL NA KWARTO” SA ILALIM NG LUPA — NANG BUKSAN NIYA ITO, NAPALUHOD SIYA NANG MAKITA ANG INA NG BILYONARYO NA NAKAKADENA AT KUMAKAIN NG PAGKAIN NG ASO

Si Don Franco ay isang makapangyarihang CEO na laging nasa ibang bansa para sa negosyo. Ang alam niya, ang kanyang inang si Donya Trinidad ay masayang naninirahan sa isang Luxury Retirement Home sa Paris, France.

Ito ang laging sinasabi ng kanyang asawang si Ruby.

Si Ruby ay maganda, sopistikada, pero sa likod ng kanyang mga ngiti ay isang maitim na budhi. Siya ang namamahala sa mansyon habang wala si Franco.

Isang araw, natanggap si Lita bilang bagong all-around maid. Sa unang araw pa lang, binigyan na siya ni Ruby ng isang mahigpit na babala.

“Lita, malaya kang maglinis sa buong bahay,” sabi ni Ruby habang hinihimas ang kanyang Persian cat. “Pero huwag na huwag kang lalapit sa Red Door sa dulo ng kusina. Iyon ay wine cellar ni Franco. Mamahalin ang mga alak doon. Kapag nakita kitang malapit doon, sisante ka agad.”

“Opo, Ma’am,” sagot ni Lita.

Pero habang tumatagal, nagtataka si Lita.

Tuwing gabi, pagkatapos maghapunan ni Ruby, naglalabas ito ng isang mangkok ng Dog Food at isang pitsel ng tubig.

Nagtataka si Lita dahil pusa ang alaga ni Ruby, hindi aso. At ang pusa ay kumakain ng mamahaling gourmet cat food sa lata.

“Para saan ‘yung dog food, Ma’am?” tanong ni Lita minsan.

“Huwag kang tsismosa! Para ‘to sa… sa stray dog sa labas. Naaawa kasi ako,” irap ni Ruby.

Pagkatapos noon, makikita ni Lita si Ruby na papunta sa kusina, papasok sa Red Door, at lalabas makalipas ang sampung minuto na wala nang dala.

Isang gabi, umuwi si Don Franco galing Europe. May dala itong mga regalo.

“Mahal, kumusta si Mama sa Paris?” tanong ni Franco habang kumakain ng steak. “Bakit hindi siya sumasagot sa tawag ko?”

“Alam mo naman si Mama,” ngiti ni Ruby. “Busy sa mga amiga niya doon. Sabi niya huwag daw siyang istorbohin. Masaya siya, Franco. Don’t worry.”

Habang naghuhugas ng pinggan si Lita, nakaramdam siya ng kilabot. Alam niyang nagsisinungaling si Ruby.

Nang gabing iyon, nagkaroon ng malakas na bagyo. Kumulog nang malakas at nawalan ng kuryente. Dahil brownout, hindi gumana ang electronic lock ng Red Door sa kusina.

Nagising si Lita dahil nauuhaw siya. Pagpunta niya sa kusina, narinig niya ang isang tunog mula sa likod ng Red Door.

Kaluskos… Ungol…

“Tulong…” mahinang boses. Parang galing sa hukay.

Kinabahan si Lita. “Multo ba ‘yun?”

Pero nanaig ang awa niya. Dahan-dahan niyang pinihit ang seradura. Dahil walang kuryente, bumukas ito.

Isang hagdan pababa ang tumambad sa kanya. Madilim at mabaho. Amoy ihi, amoy amag, at amoy nabubulok na karne.

Binuksan ni Lita ang flashlight ng cellphone niya at bumaba.

Pagdating sa dulo, sa isang madilim na selda na dating lagayan ng wine barrels, nakita niya ang isang eksenang hindi niya malilimutan habambuhay.

Sa sahig na semento, may isang matandang babae.

Nakasuot ito ng gula-gulanit na bestida. Payat na payat—buto’t balat na lang. Ang buhok ay puti at gusgusin. May kadena sa leeg na nakakabit sa tubo ng tubig.

Sa harap ng matanda ay may isang mangkok na puno ng Dog Food na nilalangaw na.

Inangat ng matanda ang mukha niya nang matamaan ng ilaw.

“T-tubig…” garalgal na sabi ng matanda.

Nanlaki ang mata ni Lita. Kilala niya ang mukha na ‘yon. Nakita niya ‘yon sa malaking painting sa sala.

Siya si Donya Trinidad. Ang ina ni Franco. Ang babaeng dapat ay nasa Paris!

“Diyos ko po! Donya Trinidad!” bulong ni Lita, napaluha sa takot at awa.

“Shhh,” senyas ng matanda. “Huwag kang maingay… papatayin ako ni Ruby… papatayin ka niya…”

“Ilalabas ko po kayo dito!”

Sinubukan ni Lita na tanggalin ang kadena, pero naka-padlock ito.

Biglang bumukas ang ilaw sa taas ng hagdan. Bumalik na ang kuryente.

“LITA!” sigaw ni Ruby mula sa taas. “Anong ginagawa mo dyan?!”

Narinig ni Lita ang mga yabag ng takong ni Ruby na pababa ng hagdan. May dala itong baril.

“Lagot na,” isip ni Lita.

Pero sa halip na magtago, tumakbo si Lita paitaas. Binunggo niya si Ruby sa hagdan.

“Aray!” sigaw ni Ruby nang mahulog ang baril.

Tumakbo si Lita papunta sa kwarto ni Don Franco. Kinalampag niya ang pinto.

“SIR FRANCO! GISING! SIR!”

Binuksan ni Franco ang pinto, gulat na gulat. “Lita? Bakit ka sumisigaw?!”

Hinila ni Lita ang kamay ng amo niya. “Sumama kayo sa akin, Sir! Ngayon din! Papatayin ako ni Ma’am Ruby pero kailangan niyong makita ang nasa kusina!”

“Anong nasa kusina?!”

“Ang Nanay niyo po! Nasa ilalim ng lupa!”

Tumakbo si Franco kasunod si Lita. Naabutan nila si Ruby sa kusina, hawak ang baril, akmang papasok ulit sa Red Door para itago ang ebidensya.

“Ruby!” sigaw ni Franco.

“Franco! Huwag kang maniwala sa katulong na ‘yan! Magnanakaw siya! Ninanakawan niya ako sa wine cellar!” sigaw ni Ruby, nanginginig.

“Tabi!” tinulak ni Franco ang asawa niya at bumaba sa basement.

Pagkakita ni Franco sa ina niya, napaluhod siya.

Ang kanyang ina—na dating reyna ng kanilang pamilya—ay mukhang hayop na nakakadena sa sarili niyang pamamahay. Puno ng pasa, madungis, at kumakain ng pagkain ng aso.

“Mama…” hagulgol ni Franco.

“Franco…” iyak ng matanda. “Dumating ka rin… gutom na gutom na ako, anak.”

Galit na galit na umakyat si Franco. Ang mukha niya ay parang demonyo sa sobrang poot.

Sinugod niya si Ruby at sinakal ito sa pader.

“HAYOP KA!” sigaw ni Franco. “Ang sabi mo nasa Paris siya?! Ang sabi mo masaya siya?! Ginawa mong aso ang Nanay ko?!”

“Franco, let me explain! Ginawa ko lang ‘yun para sa atin! Ayaw niyang ibigay ang password ng bank accounts niya! Kailangan natin ng pera para sa business!” katwiran ni Ruby habang kinakapusan ng hininga.

“Pera?!” bulyaw ni Franco. “Dahil sa pera, kinalimutan mo ang pagkatao mo?!”

Dumating ang mga pulis na tinawagan ni Lita kanina habang tumatakbo siya.

Inaresto si Ruby. Habang hinihila siya ng mga pulis, sumigaw si Donya Trinidad mula sa wheelchair na binuhat ni Franco paakyat.

“Ruby!” tawag ng matanda.

Lumingon si Ruby, umaasang patatawarin siya.

“Ang ganda ng Paris, ‘no?” sarkastikong sabi ni Donya Trinidad. “Sana mag-enjoy ka sa bago mong bahay—sa kulungan. At huwag kang mag-alala, papadalhan kita ng Dog Food araw-araw.”

Nakulong si Ruby habambuhay dahil sa Serious Illegal Detention at Elder Abuse.

Gumaling si Donya Trinidad sa pag-aaruga ni Franco. Hindi na muling umalis si Franco ng bansa nang hindi kasama ang ina.

At si Lita?

Hindi na siya katulong.

Isang araw, tinawag siya ni Don Franco at Donya Trinidad.

“Lita,” sabi ng Donya. “Kung hindi dahil sa tapang mo, namatay na akong parang daga sa ilalim ng lupa. Ikaw ang nagdugtong ng buhay ko.”

Inabot nila kay Lita ang isang titulo ng lupa at susi ng isang bagong bahay.

“Hindi ka na namin empleyado,” sabi ni Franco. “Pamilya ka na namin. Sagot ko na ang pag-aaral ng mga anak mo hanggang kolehiyo.”

Umiyak si Lita at nagpasalamat.

Natutunan ng lahat sa mansyon na ang kasamaan, kahit gaano pa kalalim ibaon sa ilalim ng lupa, ay sisingaw at sisingaw pa rin. At ang katotohanan ay laging mahahanap ng taong may malinis na puso.