“Nang Tumigil ang Puso Ko, Doon Lang Nila Naunawaan — Pero Huli Na”
02.
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nanatili sa bathtub.
Ang tanging malinaw lang ay ang unti-unting pagkawala ng init — sa tubig, sa katawan ko, at sa mundo.
May mga tunog na parang galing sa malayo. Mga yabag. Mga sigaw. Isang boses na pamilyar… nanginginig.
“Tri Hạ—!!”
Biglang may liwanag.
May humila sa akin palabas ng bathtub. May yumakap sa akin nang mahigpit, nanginginig ang buong katawan.
“Gising! Tri Hạ, gising ka!”
Si Lục Tranh.
Ang mukha niyang palaging malamig at matatag sa larangan ng digmaan, ngayon ay basang-basa ng luha.
May dugo sa mga kamay niya. Hindi ko alam kung akin o kanya.
May sumisigaw sa radyo. May tumatawag ng ambulansya. May nagtatakbuhan.
Pero ang pandinig ko ay tila nilalamon ng tubig.
Tanging isang bagay lang ang malinaw —
ang yakap niya.
Napakahigpit. Parang kung bibitaw siya, tuluyan na akong mawawala.
03.
Pagmulat ko ng mata muli, puti ang kisame.
Amoy disinfectant.
Ospital.
May humihingal sa tabi ko.
“Tri Hạ…”
Mahinang tinawag ang pangalan ko.
Nilingon ko ang ulo ko.
Nandoon si Lục Tranh, nakaupo sa gilid ng kama, hawak ang kamay ko na parang natatakot siyang mawala ako anumang sandali.
Ang mga mata niya ay namumula. May bakas ng puyat. May bakas ng takot.
“Akala ko…”
Napatigil siya, lumunok nang mariin.
“Akala ko… huli na ang lahat.”
Hindi ako nagsalita.
Wala na akong lakas para magpaliwanag.
Ilang sandali pa, dumating ang kuya ko, si Trần Mặc.
Hindi siya nakasuot ng maayos. Gusot ang damit. May medalya pa sa dibdib niya — medalya ni Hoan Di.
Pagkakita niya sa akin, para siyang natulala.
Pagkatapos…
lumuhod siya sa tabi ng kama ko.
Humagulgol.
Hindi yung tahimik na iyak ng isang sundalo.
Kundi iyak ng isang kuya na muntik nang mawalan ng kapatid.
“Pasensya na… Tri Hạ…”
“Pasensya na… hindi kita pinaniwalaan…”
“Akala ko nag-iinarte ka lang…”
Naramdaman kong may tumulong luha sa gilid ng mata ko.
Hindi dahil galit ako.
Kundi dahil pagod na pagod na ako.
04.
Sinabi ng doktor ang totoo.
Kung nadelay pa ng sampung minuto ang pagdating nila, patay na ako.
Acute heart failure. Matinding pagkawala ng dugo.
Isang manipis na linya na lang ang pagitan ng buhay at kamatayan.
Tahimik ang buong silid.
Si Hoan Di ay nakatayo sa pintuan.
Hindi na siya ang batang mayabang at masaya.
Namumutla ang mukha niya.
“Ate…”
Mahina ang boses niya.
“Hindi ko po sinasadya…”
Ngumiti ako nang bahagya.
“Alam ko.”
Pero ang hindi ko sinabi—
Mas masakit pala kapag ang mga mahal mo,
unti-unti kang tinuturing na pabigat.
05.
Makalipas ang tatlong araw, humingi ng pahinga si Lục Tranh sa yunit.
Unang beses sa buong karera niya.
Hindi siya umalis sa tabi ko.
Siya ang nagpalit ng benda.
Siya ang nagpakain.
Siya ang naghawak ng kamay ko tuwing nanginginig ang dibdib ko.
Isang gabi, bigla siyang nagsalita:
“Tri Hạ…”
“Tama ka.”
Napatingin ako sa kanya.
“Mas naging kapatid ako ng bunso mo,
mas naging sundalo ako ng bansa…”
“Pero nakalimutan kong maging asawa.”
Tumulo ang luha niya sa likod ng kamay ko.
“Kung mawala ka…
wala na ring saysay ang lahat.”
Tahimik lang akong nakinig.
Hindi ko alam kung kaya ko pang maniwala.
06.
Isang linggo pagkatapos, pumirma ako ng mga papeles.
Hindi diborsyo.
Kundi medical consent at personal autonomy agreement.
Hindi na ako magiging “porcelain doll”.
Hindi na ako magiging dahilan ng guilt, ng sigaw, ng galit.
Magpapagamot ako.
Magiging buhay — para sa sarili ko.
Hindi para sa kanila.
Nang basahin ni Lục Tranh ang dokumento, nanginginig ang kamay niya.
“Hindi ka aalis… di ba?”
Tumingin ako sa kanya.
Hindi malamig.
Hindi rin mainit.
“Hindi ako aalis.”
“Pero hindi na rin ako mananatili bilang taong pwede n’yong sigawan, balewalain, o isakripisyo.”
Tahimik siyang tumango.
07. (WAKAS)
Minsan, ang mga taong pinakamahalaga sa atin
ay saka lang natutong pahalagahan tayo
kapag halos wala na tayo.
Hindi ko alam kung gaano pa kahaba ang buhay ko.
Pero ngayon,
kapag sumasakit ang dibdib ko,
may karapatan na akong magsabi.
Kapag napapagod ako,
may karapatan na akong huminto.
At kung isang araw, tuluyan nang tumigil ang puso ko—
Hindi na ako aalis na may sama ng loob.
Dahil kahit huli na,
natutunan na nilang makinig.
News
NAKAKAGULAT! Ang Lihim na Panganib ng Paborito Nating Luyang Dilaw na Dapat Mong Malaman Agad!
NAKAKAGULAT! Ang Lihim na Panganib ng Paborito Nating Luyang Dilaw na Dapat Mong Malaman Agad! Naisip mo na ba kung bakit sa kabila ng araw-araw na pag-inom mo ng turmeric tea o paghahalo nito sa iyong mga lutuin ay parang…
Isang batang babae ang nawala mula sa kanyang bakuran noong 1999. Makalipas ang labing-anim na taon, natagpuan ito ng kanyang ina.
Isang batang babae ang nawala mula sa kanyang bakuran noong 1999. Makalipas ang labing-anim na taon, natagpuan ito ng kanyang ina. Noong Hunyo 15, 1999, ang tahimik na lungsod ng Riverside ay minarkahan ng pagkawala ng isang 18-taong-gulang na batang…
KARMA IS REAL: Asec. Claire, Sinampahan ng 10 Milyong Pisong Kaso ni Cong. Leviste! “Reyna ng Fake News” Daw?
KARMA IS REAL: Asec. Claire, Sinampahan ng 10 Milyong Pisong Kaso ni Cong. Leviste! “Reyna ng Fake News” Daw? Nayanig ang buong social media at ang mundo ng pulitika sa isang pasabog na balitang gumimbal sa ating lahat nitong nakaraang…
Babala sa mga Senior Citizens: Ang Delikadong Oras ng Paliligo na Maaaring Magdulot ng Atake sa Puso at Brain Hemorrhage—Isang 75 Anyos na Lolo, Hindi Na Nakalabas ng Banyo
Babala sa mga Senior Citizens: Ang Delikadong Oras ng Paliligo na Maaaring Magdulot ng Atake sa Puso at Brain Hemorrhage—Isang 75 Anyos na Lolo, Hindi Na Nakalabas ng Banyo Ang paliligo ay bahagi na ng ating pang-araw-araw na kalinisan at…
PINAGTAGO AKO NG ASAWA KO SA ILALIM NG KAMA HABANG KASAMA ANG KABIT NIYA. AKALA NIYA ISA LANG AKONG “DOORMAT”. NAKALIMUTAN NIYANG AKIN ANG LUPANG TINATAPAKAN NIYA…
PINAGTAGO AKO NG ASAWA KO SA ILALIM NG KAMA HABANG KASAMA ANG KABIT NIYA. AKALA NIYA ISA LANG AKONG “DOORMAT”. NAKALIMUTAN NIYANG AKIN ANG LUPANG TINATAPAKAN NIYA… Nakatiklop ako sa ilalim ng kama, pilit pinipigilan ang bawat hinga. Ang walong…
Akala namin ay isang kanlungan lamang ang aming natagpuan upang mabuhay. Ngunit sa ilalim ng mga ugat ng puno ay naroon ang isang sikretong ilang siglo na ang tanda. Isang kayamanan na nagpapakita ng pag-asa at kasakiman ng tao.
Akala namin ay isang kanlungan lamang ang aming natagpuan upang mabuhay. Ngunit sa ilalim ng mga ugat ng puno ay naroon ang isang sikretong ilang siglo na ang tanda. Isang kayamanan na nagpapakita ng pag-asa at kasakiman ng tao. …
End of content
No more pages to load
