Sa bawat sulok ng ating bansa, kilala ang kwento ng mga magigiting na Seaman. Sila ang mga bagong bayani na sumusuong sa malalakas na alon, tinitiis ang lungkot ng karagatan, at binibilang ang bawat araw sa kalendaryo para lang makauwi sa kanilang pamilya. Pero paano kung ang inaasahang mainit na yakap ng asawa ay maging mitsa ng iyong huling hininga? Paano kung ang tahanang ipinundar mo ng dugo at pawis ay maging lugar kung saan ka mismo tatapusin ng taong pinakamamahal mo? Ito ang nakakapanlulumong sinapit ni Erwin, isang seaman na ang tanging hangad lang ay surpresahin ang kanyang misis, pero siya pala ang masusurpresa sa isang karumal-dumal na katotohanan. Handa ka na bang malaman ang buong kwento? Huminga ng malalim dahil ang mga detalye ng pangyayaring ito ay siguradong magpapakulo ng iyong dugo at dudurog sa iyong puso.

Magsimula tayo sa dagat, kung saan ginugol ni Erwin ang sampung buwan ng kanyang buhay. Para sa isang seaman, ang cabin ay hindi lang kwarto kundi isang kulungan ng lungkot. Araw-araw, gigising siya sa ugong ng makina at matutulog sa alon ng dagat, bitbit ang litrato ng kanyang asawang si Lorna at ang pangarap na mabigyan ito ng marangyang buhay. Nang matapos ang kanyang kontrata, hindi mapigilan ni Erwin ang kanyang saya. Niligpit niya ang kanyang mga gamit nang may ngiti sa mga labi, bawat tiklop ng damit ay senyales na malapit na siyang makalaya sa hirap. Hawak niya ang isang espesyal na regalo—isang makinang na kwintas na pinag-ipunan niya ng matagal. Ito ang simbolo ng kanyang pagmamahal, ang katas ng kanyang puyat. Gusto niyang makita ang gulat at tuwa sa mata ni Lorna. Kaya naman, nagdesisyon siyang huwag sabihin na pauwi na siya. Gusto niyang maging “surprise” ang lahat. Isang desisyon na sa huli ay pagsisisihan niya habang buhay.

Bago bumaba ng barko, tinawagan muna ni Erwin si Lorna. Nanginginig pa ang kanyang mga kamay sa excitement. Gusto lang niyang marinig ang boses ng asawa bago siya sumakay ng eroplano pauwi. Sa kabilang linya, sumagot si Lorna. Pero imbes na sabik, parang irita pa ito na naistorbo sa gabi. Hindi alam ni Erwin, may kasama na palang iba si Lorna sa mga oras na iyon. Ang ngiti ni Lorna sa video call ay pilit, ang buhok ay magulo, at ang mga mata ay may tinatagong kaba. Pero dahil mahal na mahal ni Erwin ang asawa, binalewala niya ang mga senyales. Sinabi niya ang isang “white lie”—sira daw ang makina ng barko at baka ma-extend pa siya ng dalawang linggo. Akala ni Erwin, malulungkot ang asawa niya. Pero laking gulat ng tadhana nang makahinga ng maluwag si Lorna. Tuwang-tuwa pa ito na hindi makakauwi agad ang mister. Para kay Erwin, pag-unawa ito. Para kay Lorna, ito ay oras—oras para ituloy ang kanilang milagro ng kanyang kabit.

Nang ibaba ni Lorna ang telepono, agad nawala ang kanyang “innocent wife” act. Sa loob ng bahay na pinundar ni Erwin, naghari ang tawanan ng dalawang taksil. Kasama ni Lorna si Jake, ang kanilang kapitbahay na naging kalaguyo nito habang nagpapakahirap ang asawa sa ibang bansa. Walang takot, walang hiya. Para sa kanila, si Erwin ay hindi tao na may damdamin; siya ay isang “ATM machine” na nagpapadala ng pera para sustentuhan ang kanilang bisyo at luho. Masaya sila na may “two weeks” pa silang palugit. Pinag-usapan pa nila kung paano uubusin ang pera ni Erwin pag-uwi nito, kukunin ang card, at paalisin ulit agad para tuloy ang ligaya. Nakakasuka isipin na habang naglalakad si Erwin sa ulan bitbit ang pasalubong, ang asawa niya at ang kabit ay nagpaplano kung paano siya gagamitin. Ang pundasyon ng kanilang relasyon ay hindi pagmamahal, kundi purong kasakiman at laman.

Gabing-gabi na at bumubuhos ang malakas na ulan nang dumating si Erwin sa tapat ng kanilang bahay. Wala siyang payong, basang-basa, pero hindi niya ininda ang lamig. Ang nasa isip niya ay ang mainit na yakap ni Lorna. Tahimik ang bahay, walang ilaw sa labas. Ito na ang moment na hinihintay niya. Dahan-dahan niyang pinihit ang susi sa pinto para hindi magising ang asawa. Gusto niyang paggising ni Lorna kinabukasan, nandoon na siya sa tabi nito may dalang agahan at ang kwintas. Pero pagbukas pa lang ng pinto, sumalubong na sa kanya ang isang amoy na hindi pamilyar. Hindi ito amoy ng fabcon o nilutong ulam. Amoy ito ng alak at matapang na usok ng sigarilyo. Alam niyang hindi naninigarilyo si Lorna. Dito pa lang, kumabog na ng malakas ang dibdib ni Erwin. May mali. May kakaiba sa loob ng kanyang tahanan.

Pagbaba niya ng kanyang maleta, nanlaki ang kanyang mga mata nang makita ang isang pares ng tsinelas na panlalaki sa may pintuan. Malaki ang sukat, may putik pa, at sigurado siyang hindi kanya iyon. Kilala niya ang bawat gamit sa bahay na iyon. Unti-unting napalitan ng takot ang kanyang excitement. Sinundan niya ang mga bakas ng putik sa sahig. Papunta ito sa master bedroom—sa kwarto nilang mag-asawa. Habang papalapit siya, hindi na niya kinailangang buksan ang pinto para malaman ang totoo. Rinig na rinig niya ang mga ingay mula sa loob. Ang mga halakhak, ang ungol, at ang boses ng kanyang asawa na tinatawag ang pangalan ng ibang lalaki. Ang surpresang dala niya ay naging isang bangungot sa isang iglap. Gumuho ang mundo ni Erwin. Ang pinagpaguran niya sa dagat, ang mga gabing tiniis niya ang lungkot, lahat iyon ay binalewala at pinagtaksilan sa sarili niyang pamamahay.

Sa tindi ng galit, hindi na kumatok si Erwin. Isang malakas na sipa ang nagbukas sa pinto ng kataksilan. Sa loob, nagkagulo ang dalawa. Mabilis na nagtalukbong ng kumot si Lorna habang si Jake ay gulat na napabalikwas, walang saplot. Kitang-kita ni Erwin ang ebidensya ng kanilang kasalanan. Ang mga damit sa sahig, ang pawis, ang amoy ng alak. Sinubukan pa ni Lorna na magpalusot, ang gasgas na linyang “Let me explain.” Pero anong explanation ang makakapagpabago sa nakita ng dalawang mata niya? Sinubukan ni Erwin na sugurin si Jake, pero humarang si Lorna. At dito na lumabas ang tunay na kulay ng asawa. Imbes na humingi ng tawad, sinisi pa niya si Erwin! Kesyo lagi daw wala, kesyo kailangan niya ng kasama, kesyo tao lang siya. Napakasakit para kay Erwin na marinig na ang pagsasakripisyo niya para sa pamilya ay naging dahilan pa para lokohin siya.

Dahil sa sobrang sakit at galit, nagbitaw ng salita si Erwin. Pinalayas niya ang dalawa at sinabing puputulin na niya ang lahat ng sustento. Wala na silang makukuhang pera, at ipapakulong niya ang mga ito dahil sa trespassing at adultery. Tatalikod na sana si Erwin para kumuha ng telepono at tumawag ng pulis, pero hindi niya alam na ang desisyon niyang iyon ang magiging huli. Nagkatinginan si Lorna at Jake. Isang tingin na puno ng takot—hindi takot sa kasalanan, kundi takot na mawalan ng pera. Hindi nila pwedeng hayaang makatawag si Erwin. Bago pa makahakbang palabas si Erwin, bumulusok ang bigat ng isang matigas na bagay sa likod ng kanyang ulo. Hinampas siya ni Jake nang walang awa. Bumagsak si Erwin, walang laban, sa sahig ng kwartong dapat sana ay pahingahan niya.

Ang sumunod na pangyayari ay sadyang nakakasuka at nagpapakita kung gaano kasama ang ugali ng dalawang ito. Habang nakahandusay si Erwin at humihingi ng tulong sa kanyang asawa, may pagkakataon pa sana si Lorna na iligtas siya. Pero nanaig ang kasakiman. Sinigawan siya ni Jake na tumulong para hindi sila makulong at mawalan ng pera. At ano ang ginawa ni Lorna? Lumuhod siya at hinawakan ang mga paa ng sarili niyang asawa para hindi ito makapalag! Ang mga kamay na dating nangako ng pag-ibig sa altar, ngayon ay kasabwat na sa pagtapos sa buhay ni Erwin. Sa huling sandali, nahulog mula sa bulsa ni Erwin ang kahon ng kwintas. Kuminang ang mga diyamante sa sahig, katabi ng umaagos niyang dugo. Ito ang huling imahe ng kanyang pagmamahal na tinapatan ng karahasan. Tuluyan nang nawala si Erwin, tinapos ng mismong mga taong pinagkatiwalaan niya.

Matapos ang karumal-dumal na krimen, nag-panic ang dalawa. Pero dahil sa takot na mahuli, binuo nila ang isang maitim na plano. Sa gitna ng malakas na bagyo at ulan, dinala nila ang katawan ni Erwin sa likod bahay. Doon sa garden kung saan mahilig magtanim si Lorna ng mga rosas. Naghukay sila sa gitna ng dilim at ulan. Inilibing nila si Erwin nang parang hayop, binalot sa kung ano lang, at tinabunan ng lupa. Nilinis nila ang dugo sa kwarto at nagkasundong aakto na parang walang nangyari. Ang plano: palabasin na hindi kailanman umuwi si Erwin. Inakala nilang ang ulan ang maghuhugas sa kanilang kasalanan. Inakala nilang maitatago nila ang baho ng kanilang ginawa sa ilalim ng lupa. Pero hindi nila alam, may naiwan na bakas si Erwin na magtuturo sa katotohanan.

Lumipas ang dalawang araw na tahimik. Akala nina Lorna at Jake, lusot na sila. Pero dumating ang mga pulis sa kanilang pintuan. Hindi dahil sa hinala, kundi dahil sa pag-aalala ng kapatid ni Erwin. Bago kasi pumasok si Erwin sa bahay noong gabing iyon, nag-text siya sa kapatid niya: “Nasa tapat na ako ng bahay.” Ito ang ebidensyang hindi alam ni Lorna. Nang tanungin siya ng mga pulis, todo deny si Lorna. Ang sabi niya, sira daw ang barko at next week pa uuwi. Pero nang ipakita ng pulis ang text message, namutla siya. Mas lalo pang nadiin nang magsalita ang isang tsismosong kapitbahay. Sinabi nito na may narinig siyang kalabog at may nakita siyang naghuhukay sa garden noong madaling araw kahit umuulan. Ang pagiging “marites” ng kapitbahay, sa pagkakataong ito, ay naging instrumento ng hustisya.

Agad na pumunta ang mga pulis sa likod bahay. Napansin nila na malambot ang lupa sa isang parte ng garden. Sinubukan pang pigilan ni Jake ang mga pulis, pero huli na. Nang magsimulang humukay ang mga otoridad, bumungad sa kanila ang katotohanan. Ilang metro lang sa ilalim ng lupa, natagpuan ang katawan ni Erwin. Ang pagbabalik na dapat ay puno ng saya at selebrasyon ay nauwi sa isang mababaw na hukay sa sarili niyang bakuran. Imbes na “Welcome Home” party, crime scene investigation ang sumalubong sa kanya. Kitang-kita ang ginawa sa kanya, at hindi na makakaila ang dalawa. Nang posasan sila, doon na nagturuan. Sabi ni Lorna, tinakot lang daw siya. Sabi ni Jake, si Lorna ang nag-utos dahil sa insurance. Naglaglagan ang magkabit na akala mo ay wagas ang pagmamahalan.

Sa huli, parehong hinatulan ng habambuhay na pagkakakulong sina Lorna at Jake (Reclusion Perpetua). Bagama’t nakamit ang hustisya, hindi nito maibabalik ang buhay ni Erwin. Sayang ang kwintas, sayang ang mga pangarap, at higit sa lahat, kawawa ang anak na nawalan ng ama dahil lang sa kalandian at kasakiman ng ina. Ang kwentong ito ay isang malungkot na paalala sa realidad ng buhay ng ilang OFWs. Hindi lang kalaban ang lungkot at pagod sa ibang bansa, minsan ang pinakamatinding kalaban ay nasa loob mismo ng sariling tahanan. Ang tiwala ay parang salamin—kapag nabasag, kahit anong gawin mong pag-aayos, may lamat na at nakakasugat na.

Ang sakit isipin na sa dinami-dami ng sakripisyo ng ating mga Seaman, ganito pa ang isusukli sa kanila. Ang tawag ng iba dito ay “Seamanloloko,” pero sa kasong ito, malinaw na “Seamaninuloko” at “Seamantinalo” ang nangyari. Nakakadurog ng puso ang sinapit ni Erwin. Umuwi siya para magmahal, pero sinalubong siya ng kataksilan at karahasan. Ito ay isang babala sa lahat ng mag-asawa: huwag hayaang lamunin ng tukso. At sa mga may balak magloko, tandaan niyo, walang lihim na hindi nabubunyag. Kahit ibaon niyo pa yan sa lupa, lilitaw at lilitaw ang katotohanan.

ANO ANG MASASABI MO?

Siguradong kumukulo rin ang dugo mo habang binabasa ito. Narito ang ilan sa mga reaksyon ng ating mga kababayan online na hindi napigilang maglabas ng saloobin:

“Grabe, walang puso! Sariling asawa mo nagpapakahirap tapos ganyan gagawin mo? Sa impyerno ang bagsak niyo!” – Maria, TeamBahay

“Nakaka-trauma naman mag-seaman kung ganyan ang aabutan mo. Buti na lang nahuli sila. Kawawa naman yung anak nila.” – Jojo, Batang Quiapo

“Lesson learned: Huwag masyadong mag-surprise uwi. Minsan ikaw ang masusurprise sa makikita mo. Condolence sa family ni Sir.” – Elena, OFW Advocate

“Dapat diyan sa mga yan hindi na pinapalabas ng kulungan. Sobrang ganid sa pera! Hindi na naawa sa nagpakahirap.” – Romy, Driver

Ikaw, Kabayan? Ano ang nararamdaman mo matapos basahin ang kwentong ito? Kung ikaw ang nasa sitwasyon ng pamilya ni Erwin, anong gagawin mo sa dalawang ito? Huwag kalimutang mag-iwan ng komento sa ibaba, i-share ang post na ito para maging babala sa iba, at ipagdasal ang katahimikan ng kaluluwa ng biktima. Maging mapanuri at pahalagahan ang mga taong tunay na nagmamahal sa atin.