GRABE! MGA PABORITONG MERYENDA NGAYONG GABI, POSIBLENG HULING HAPUNAN NA PALA NI LOLO AT LOLA? ALAMIN ANG NAKAKAGULAT NA KATOTOHANAN!

Nakakagulat at talagang nakakapanindig-balahibo ang mga rebelasyong ito na tiyak na magpapabago sa nakasanayan nating lahat tuwing gabi. Sino ba naman ang mag-aakala na ang mga simpleng pagkain na nakikita natin sa ating mga hapag-kainan o madalas na inaalok natin sa ating mga mahal sa buhay ay may dala palang tahimik na panganib? Para sa maraming pamilyang Pilipino, ang meryenda bago matulog ay isang bonding moment, isang simpleng kaligayahan matapos ang mahabang araw, pero paano kung ang mismong kasiyahang ito ay siya ring magdadala ng matinding lungkot kinabukasan? Ito ay hindi lamang basta chismis o sabi-sabi, kundi mga seryosong babala na dapat nating seryosohin para sa kaligtasan ng ating mga pinakamamahal na seniors sa bahay.

Isipin mo na lang ang kwento ni Walter, isang 78-anyos na lolo na inakalang nasa pinakamalusog na kondisyon ng kanyang buhay. Araw-araw siyang nag-eehersisyo, disiplinado, at tinitingala ng kanyang mga kapitbahay dahil sa kanyang lakas na parang hindi tumatanda. Napakasakit isipin na sa kabila ng kanyang pag-iingat, may isang maliit na detalye sa kanyang gabi-gabing routine ang hindi niya napansin. Ang kanyang paboritong meryenda bago matulog, na akala niya ay walang masama, ay siya palang unti-unting nagpapahina sa kanyang puso. Isang umaga, sa hindi inaasahang pagkakataon, hindi na siya nagising, at ang natuklasang dahilan ay konektado sa kinakain niya tuwing gabi. Nakakadurog ng puso ang ganitong pangyayari lalo na’t maiiwasan sana ito kung may sapat na kaalaman.

Ang unang salarin na dapat nating bantayan ay ang processed cheese at mga dairy products na mataas sa sodium. Marami sa atin ang mahilig magpalaman ng keso sa tinapay bago matulog, lalo na ang mga lolo’t lola na naghahanap ng kaunting alat at sarap. Pero ayon sa mga eksperto, ang mga processed cheese na ito ay puno ng sodium at saturated fat na nagdudulot ng fluid retention. Ibig sabihin, naiipon ang tubig sa katawan na nagpapabigat sa trabaho ng puso habang tayo ay mahimbing na natutulog. Imbes na makapagpahinga ang puso, napipilitan itong magtrabaho ng doble para labanan ang epekto ng kinain, na nagreresulta sa pagtaas ng blood pressure sa oras na dapat ay kalmado ang katawan.

Naalala niyo ba ang kwento ni Elizabeth? Isang retiradong guro na 67-anyos na madalas nagigising ng madaling araw dahil sa hirap sa paghinga. Buong akala niya ay may hika siya o problema sa baga, pero laking gulat niya nang malaman na ang kanyang nightly habit ng pagkain ng cheese at crackers ang dahilan. Nagkakaroon pala ng fluid buildup sa kanyang baga dahil sa sobrang alat ng kanyang meryenda. Nakakabighani na noong itinigil niya ito, sa loob lamang ng dalawang linggo ay bumalik sa ayos ang kanyang tulog at nawala ang kanyang mga sintomas. Isang simpleng pagbabago na nagbigay sa kanya ng panibagong ginhawa at kaligtasan.

Pangalawa sa listahan ay ang mga matatamis na cereal at desserts na kadalasang paborito ng mga may “sweet tooth.” Sino ba naman ang makakatanggi sa isang bowl ng cereal o ilang piraso ng cookies bago humiga? Ngunit para sa mga senior citizens, ang asukal na ito ay parang isang time bomb. Ang pagkain ng matamis bago matulog ay nagdudulot ng mabilis na pagtaas at biglaang pagbagsak ng blood sugar level habang tulog. Ang ganitong “rollercoaster” na epekto ay naglalagay sa puso sa matinding stress, na maaaring magresulta sa mabilis na tibok ng puso at pagpapawis ng malagkit sa kalagitnaan ng gabi.

Tignan natin ang naging karanasan ni Raymond, isang lolo mula sa Florida na ginawang ritwal ang pagkain ng matamis na cereal bago matulog para hindi magutom. Ang hindi niya alam, tuwing alas-tres ng madaling araw ay nagigising siya na parang galing sa isang karera—mabilis ang tibok ng puso at basang-basa ng pawis. Nang suriin ng doktor, nakita na ang kanyang blood sugar ay tumataas nang sobra pagkakain at bumabagsak nang delikado habang siya ay nasa deep sleep. Ito ay isang seryosong babala na hindi dapat ipagsawalang-bahala. Ang simpleng tamis na hinahanap-hanap ay maaari palang maging sanhi ng mapait na wakas kung hindi aagapan.

Heto naman ang pangatlo at sinasabing pinakamapanganib sa lahat: ang mga processed meats tulad ng bacon, ham, hotdog, at salami. Marami sa ating mga seniors ang nasisiyahan sa mga ito dahil madaling ihanda at malasa, pero ang kapalit ay sadyang nakakabahala. Ang mga pagkaing ito ay siksik sa nitrates at preservatives na nagiging nitrosamines sa loob ng katawan. Ang compound na ito ay nagdudulot ng matinding pamamaga at stress sa puso, na umaabot sa rurok nito habang tayo ay natutulog. Nakakatakot isipin na ang paboritong palaman sa pandesal o ulam sa kanin ay may dalang ganitong banta.

Isang malungkot na halimbawa ang nangyari kay Thomas, isang 78-anyos na lolo na mahilig kumain ng salami habang nanonood ng balita sa gabi. Para sa kanya, ito ay simpleng pampalipas-oras at comfort food. Ngunit sa kasamaang palad, ang kinagawiang ito ay nagdulot ng isang matinding pangyayari sa kanyang puso habang siya ay natutulog. Ang kanyang pamilya ay labis na nanghinayang, iniisip na sana ay nalaman nila nang maaga ang panganib ng mga processed meats. Ito ay isang masakit na paalala sa atin na ang kalusugan ay hindi dapat isinasantabi para lamang sa panandaliang sarap.

Hindi rin magpapahuli sa listahan ang mga maaanghang na pagkain o spicy foods. Bagaman masarap ang may kaunting “kick” sa panlasa, para sa mga may edad na 65 pataas, ito ay maaaring magdulot ng seryosong problema sa gabi. Ang maaanghang na pagkain ay kilalang sanhi ng acid reflux o heartburn, na kapag umatake habang nakahiga ay maaaring magdulot ng sakit sa dibdib na aakalain mong atake sa puso. Bukod pa rito, maaari nitong ma-trigger ang vagus nerve na nakakaapekto sa tibok ng puso, na nagdadala ng unnecessary stress sa katawan sa oras ng pahinga.

Isipin ang dinanas ni Patricia, na biglang nagising ng madaling araw dahil sa matinding paninikip ng dibdib. Sa takot ng kanyang asawa, tumawag agad sila ng tulong dahil akala nila ay inaatake na siya. Sa ospital, natuklasan na ito ay severe acid reflux na dulot ng kanyang hilig sa maaanghang na pagkain bago matulog. Ang kanyang doktor ay nagbigay ng mahigpit na payo na iwasan na ang ganitong klase ng pagkain sa gabi para hindi na maulit ang nakakatakot na karanasan. Mula noon, pinili na ni Patricia ang mas ligtas na mga pampalasa tulad ng herbs para sa kanyang hapunan.

Ang panlima ay isang bagay na madalas nating iniisip na pampa-relax: ang alcoholic beverages. Isang baso ng wine o beer bago matulog, parang ang sarap pakinggan, ‘di ba? Pero para sa mga seniors, ito ay may kabaligtaran na epekto. Ang alak ay nagpapababa ng oxygen levels sa dugo at nagpapahina sa mga kalamnan sa lalamunan, na nagiging sanhi ng hilik o sleep apnea. Ibig sabihin, habang akala mo ay mahimbing ang tulog dahil sa alak, ang totoo ay hirap na hirap ang iyong katawan na kumuha ng hangin, na nagpapataas ng panganib sa puso at utak.

Si Howard, isang retiradong accountant, ay naging ugali na ang uminom ng red wine bago matulog. Akala niya ay nakakatulong ito, pero napansin niya na lagi siyang pagod paggising sa umaga. Nang magpa-check up, nalaman niyang bumabagsak pala ang oxygen sa kanyang katawan tuwing siya ay nakainom bago matulog. Ang kanyang puso ay nagtratrabaho nang husto para mabuhay siya sa kabila ng kakulangan sa hangin. Isang nakakagising na katotohanan na ang inaakala nating pampakalma ay siya palang naglalagay sa atin sa alanganin.

Huwag din nating kalimutan ang mga caffeinated foods and beverages tulad ng kape, tsaa, at tsokolate. Alam nating pampagising ang kape, pero alam niyo ba na ang caffeine ay nananatili sa sistema ng mga seniors nang mas matagal? Kahit ininom mo ito ng hapon o gabi, aktibo pa rin ito sa iyong dugo pagdating ng oras ng tulog. Ito ay nagpapataas ng blood pressure at nagdudulot ng palpitations o mabilis na tibok ng puso, na nakakaabala sa mahimbing na pahinga na kailangan ng katawan para mag-recharge.

Tulad na lang ni Meredith na mahilig sa dark chocolate tuwing gabi. Akala niya ay harmless ito dahil maliit na piraso lang naman, pero gabi-gabi siyang nagigising na kumakabog ang dibdib at nanginginig. Hindi niya alam na ang caffeine sa tsokolate ang salarin. Nang itigil niya ito, bumalik sa normal ang kanyang tulog at nawala ang kaba sa kanyang dibdib. Pinatutunayan nito na kahit ang maliliit na bagay na kinakain natin ay may malaking epekto sa ating kalusugan, lalo na habang tayo ay nagkakaedad.

Ang pampito ay ang mga high-fat fried foods o mga prinitong ulam na mamantika. Crispy pata, fried chicken, lechon kawali—mga paboritong ulam sa hapunan. Pero kapag ito ang huling laman ng tiyan bago matulog, nagkakaroon ng “lipid surge” o biglaang pagtaas ng taba sa dugo. Ito ay nagpapataas ng pamamaga sa katawan at nagpapahina sa depensa ng puso, na nagiging sanhi ng panganib habang tayo ay tulog. Ang puso na dapat ay nagpapahinga ay nahihirapan dahil sa lapot ng dugo at pamamaga na dulot ng sobrang mantika.

Isang nakaka-alarmang kwento ang kay Gregory, na walang history ng sakit sa puso pero inatake matapos ang isang hapunan na puno ng prito. Ang kanyang doktor ay nagpaliwanag na ang sobrang taba at mantika ang nag-trigger ng pamamaga sa kanyang puso habang siya ay natutulog. Buti na lang at nakaligtas siya, pero nagsilbi itong malaking aral sa kanya at sa kanyang pamilya. Hindi pala biro ang epekto ng mantika sa ating katawan, lalo na sa oras na ang ating sistema ay dapat na nagpapahinga.

At ang huli sa listahan ay ang mga high sodium packaged snacks tulad ng chichirya at instant noodles. Madalas itong takbuhan kapag nagutom sa gabi dahil madaling kainin. Pero ang sobrang sodium o asin ay nagpapataas ng blood pressure, na delikado lalo na sa gabi kung kailan ang katawan ng seniors ay hirap nang mag-regulate ng presyon. Ang pagtaas ng BP habang tulog ay isang malaking risk factor para sa stroke at iba pang komplikasyon sa puso na maaaring mangyari nang hindi natin namamalayan.

Ang kwento ni Deborah ay patunay dito. Mahilig siya sa crackers habang nanonood ng TV bago matulog. Nang imonitor ang kanyang BP, nakita na tumataas ito sa delikadong lebel tuwing madaling araw. Ang sanhi? Ang maalat na crackers na kanyang kinakain. Nang itigil niya ito, naging normal ang kanyang BP at naging mas maayos ang kanyang pakiramdam. Ipinapakita nito na ang simpleng pagpili ng masustansyang meryenda ay malaki ang magagawa para sa ating kaligtasan.

Sa pag-aanalisa ng mga pangyayaring ito, mapapaisip ka talaga kung gaano kahalaga ang tamang kaalaman pagdating sa ating kalusugan. Para sa maraming pamilya, ang pagkain ay simbolo ng pagmamahal, pero kailangan din nating isipin na ang tunay na pagmamahal ay ang pag-iingat sa kapakanan ng bawat isa. Ang mga kwentong ito ay hindi pananakot kundi paalala na may kapangyarihan tayong baguhin ang ating kinabukasan sa pamamagitan ng matalinong pagpili. Ang kulturang “meryenda” ay hindi masama, pero kailangan itong i-angkop sa pangangailangan ng ating katawan habang tayo ay nagkakaedad.

Narito naman ang ilang reaksyon ng mga netizens na talagang naantig at namulat sa impormasyong ito. Sabi ng isa, “Grabe, nakakatakot naman! Araw-araw pa naman kaming nagkakape ni Nanay bago matulog. Ititigil na namin ‘to starting tonight!” Mayroon ding nagkomento na, “Sana nalaman ko ‘to noon pa. Baka mas humaba pa sana ang buhay ng Lolo ko kung naiwasan niya ang mga bawal na pagkain. Stay safe po sa lahat ng seniors!” Isa pang netizen ang nagsabi, “Nakakatuwa na may ganitong paalala. Akala ko okay lang ang biscuits, maalat pala ‘yun! Salamat sa info, share ko ‘to sa family GC namin.”

Nakaka-relate talaga ang marami dahil ito ay mga bagay na ginagawa natin sa araw-araw nang hindi nag-iisip ng masama. Ang mga reaksyong ito ay nagpapakita na marami pa rin ang kulang sa impormasyon at uhaw sa mga kaalamang makakatulong sa kanilang kalusugan. Ang bawat comment ay sumasalamin sa pagmamahal nila sa kanilang mga magulang at lolo’t lola, na handang magbago ng nakasanayan para lang masigurado ang kaligtasan ng kanilang mga mahal sa buhay.

Kaya naman, mga Kapanalig, huwag na nating hintayin na may mangyari pang hindi maganda bago tayo kumilos. Ang kalusugan ay kayamanan na hindi matutumbasan ng kahit anong sarap ng pagkain. Ang bawat desisyon natin sa kusina ay desisyon para sa ating buhay at kinabukasan. Ang simpleng pag-iwas sa mga bawal na pagkain bago matulog ay maaaring maging susi para sa mas mahaba, mas masaya, at mas malusog na pagsasama ng buong pamilya.

Tình già 90 bên vườn rau - Tuổi Trẻ Online

Hamon ko sa inyo ngayon, tignan ang inyong mga pantry at refrigerator. Mayroon ba kayong mga pagkaing nabanggit sa listahan? Kung meron, pag-isipan niyo munang mabuti bago niyo ito ihain sa inyong mga Lolo at Lola ngayong gabi. Mas mahalaga ang kanilang buhay kaysa sa panandaliang sarap. I-share ang artikulong ito sa inyong mga kaibigan, kamag-anak, at kakilala para lahat tayo ay maging ligtas at malusog. Anong pagkain ang una niyong tatanggalin sa inyong midnight snack routine? Mag-comment sa ibaba at pag-usapan natin ‘yan! Tandaan, prevention is always better than cure. Ingat po tayong lahat!